Hemoroid hastalığı
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Hemoroid (Basur) Nedir?
Hemoroid, anal kanalın üst kısmında yer alan ve zamanla genişleyen damar yumakları olarak tanımlanır. Tıbbi literatürde bir bağ dokusu hastalığı olarak kabul edilen bu durum, halk arasında yaygın olarak basur veya mayasıl isimleriyle bilinir. Temelde iç ve dış hemoroid olmak üzere iki türe ayrılan bu rahatsızlık, çeşitli faktörlere bağlı olarak toplardamar yumaklarının makat dışına sarkmasıyla karakterize edilir.
Hemoroid Neden Olur? Risk Faktörleri Nelerdir?
Hemoroid oluşumunda yaşam tarzından genetik yatkınlığa kadar pek çok etken rol oynamaktadır. Anal bölgedeki basıncı artıran ve damar yapısını bozan temel nedenler şunlardır:
- Bağırsak alışkanlıklarındaki değişiklikler (kronik kabızlık veya ishal durumu),
- Gebelik süreci ve doğum eylemi,
- Hareketsiz yaşam tarzı ve uzun süre oturarak çalışmak (bankacılık, bilgisayar operatörlüğü vb.),
- Belirli meslek grupları (şoförler, pilotlar),
- Bazı spor aktiviteleri (ata binmek, bisiklet sürmek),
- Alkol tüketim alışkanlığı,
- Pelvik bölge tümörleri ve karın içinde sıvı birikmesi (ascites),
- Kalın bağırsak kanseri.
Hemoroid Belirtileri ve Tanı Süreci
Hastalığın en belirgin semptomu, dışkılama sırasında veya sonrasında görülen taze kırmızı renkli rektal kanamadır. Bunun yanı sıra hastalarda makatta ağrı, ele gelen şişlik, akıntı, ıslaklık hissi ve şiddetli kaşıntı görülebilir. Önemli bir not olarak; iç hemoroidlerde ağrı genellikle hastalığın çok ileri evrelerinde ortaya çıkan geç bir bulgudur.
Tanı Yöntemleri
Uzman bir hekim tarafından yapılan anal muayene, özellikle genç hastalarda tanı koymak için genellikle yeterlidir. Ancak semptomların altında yatan nedenleri tam olarak belirlemek için şu prosedürler uygulanabilir:
- Rektoskopi: Rektal kanama şikayeti olan hastalara önerilir.
- Kolonoskopi: 40 yaş ve üzerindeki, kabızlık şikayeti olan veya muayenesinde hemoroid saptanan tüm hastalara, kalın bağırsak tümörü ihtimalini ekarte etmek amacıyla önerilmektedir.
- Ayırıcı Tanı: Benzer şikayetlere yol açabilen anal fissür, perianal fistül, perianal abse ve tromboz gibi diğer hastalıklar mutlaka değerlendirilmelidir.
Hemoroidin Dereceleri
Hemoroid hastalığı, klinik seyrine ve fiziksel bulgularına göre dört farklı evrede incelenir:
| Derece | Temel Belirtiler | Muayene Bulgusu |
|---|---|---|
| 1. Derece | En önemli şikayet kanamadır. | Sadece rektoskopi ile saptanabilir. |
| 2. Derece | Kanama ve kaşıntı görülür. | Ikınma esnasında anal muayenede fark edilir. |
| 3. Derece | Kanama, kaşıntı ve ıslaklık hissi. | Dışarı sarkan (prolabe) paketler elle içeri itilebilir. |
| 4. Derece | Kanama, kaşıntı, akıntı ve ağrı. | Dışarıdaki şişlikler elle içeri gönderilemez (redükte edilemez). |
Hemoroid Tedavi Yöntemleri
Hemoroid tedavisi, hastalığın evresine ve hastanın şikayetlerine göre planlanır. Tedavi süreci yaşam tarzı değişikliklerinden cerrahi müdahaleye kadar geniş bir yelpazeyi kapsar.
Konservatif ve Medikal Tedavi
İlk aşamada bağırsak fonksiyonlarının düzenlenmesi ve kabızlığın giderilmesi hedeflenir. Bu doğrultuda diyette bol lifli gıdalara ağırlık verilmeli ve günlük su tüketimi ortalama 1.5-2 litre seviyesine çıkarılmalıdır. Ayrıca semptomları hafifletmek amacıyla lokal etkili krem ve pomatlar kullanılabilir.
Cerrahi Tedavi Seçenekleri
İleri evre vakalarda veya medikal tedavinin yetersiz kaldığı durumlarda cerrahi yöntemlere başvurulur:
- Comepa ADL Yöntemi: Modern cerrahi yaklaşımlardan biridir.
- Klasik Hemoroidektomi: Genel anestezi altında yapılan bu operasyonda hastanede yatış süresi ortalama bir gündür.
- Lazer Tedavisi (Nd-Yag Lazer): Genel anestezi altında uygulanan ve 5-15 dakika süren kısa bir işlemdir. Ameliyat sonrası ağrının en az olduğu yöntemdir. İşe dönüş süresi oldukça kısadır ve genellikle üçüncü dereceye kadar olan hemoroidlerde tercih edilir.
