Hemoroid Belirtileri, Teşhisi ve Tedavi Yöntemleri

Hemoroid (Basur) Nedir?

Hemoroid, halk arasında bilinen adıyla basur, anal kanalın üst kısmında yer alan damar yumaklarının genişlemesiyle oluşan bir hastalıktır. Bu durum, anal kanalda yerleşen toplar damar yumaklarının zamanla çeşitli etkenlere bağlı olarak genişlemesi ve makatın dışına doğru sarkmasıyla karakterizedir. Tıbbi literatürde hemoroidler, yerleşim yerlerine göre iç hemoroid ve dış hemoroid olmak üzere iki ana gruba ayrılmaktadır.

Hemoroide Neden Olan Faktörler

Hemoroid hastalığının gelişiminde rol oynayan pek çok farklı etken bulunmaktadır. Yaşam tarzından genetik yatkınlığa kadar uzanan bu nedenler arasında en sık karşılaşılanlar şunlardır:

• Bağırsak alışkanlıklarındaki değişiklikler: Kronik kabızlık veya ishal durumları.
• Travmalar: Gebelik süreci ve doğum eylemi.
• Yaşam Biçimi: Hareketsiz (sedanter) bir yaşam sürmek.
• Fiziksel Aktiviteler: Ata binmek veya bisiklet sürmek gibi belirli spor dalları.
• Mesleki Faktörler: Uzun süre oturarak çalışmayı gerektiren şoförlük ve pilotluk gibi meslekler.
• Beslenme ve Alışkanlıklar: Alkol tüketimi ve düşük lifli beslenme.
• Sağlık Sorunları: Pelvik bölge tümörleri, karında asit oluşumu, kalın bağırsak kanseri ve prostat hastalıkları.
• Karın İçi Basınç: Ağır yük kaldırmak ve sürekli ıkınmak gibi karın içi basıncı artıran zorlamalar.

Hemoroid Belirtileri Nelerdir?

Hemoroid hastalığı, hastanın yaşam kalitesini düşüren çeşitli semptomlarla kendini gösterir. En yaygın hemoroid belirtileri şunlardır:

1. Rektal Kanama: Makattan gelen taze, parlak kırmızı renkli kanama.
2. Ağrı: Özellikle tromboz gelişmiş vakalarda görülen şiddetli huzursuzluk.
3. Şişlik: Makat bölgesinde ele gelen belirgin yumrular.
4. Akıntı ve Islaklık: Makatta sürekli bir ıslaklık hissi ve beraberinde gelen akıntı.
5. Kaşıntı: Anal bölgede tahrişe bağlı gelişen kaşıntı hissi.

Tanı ve Ayırıcı Tanı Süreci

Hemoroid şikayetleriyle başvuran hastalarda, belirtilerin anal fissür, perianal fistül, perianal apse ve tromboz gibi diğer anorektal hastalıklarla karıştırılmaması için ayırıcı tanı büyük önem taşır. İç hemoroidlerde ağrı nadir görülen bir bulgudur; eğer başlangıç aşamasında şiddetli ağrı varsa, öncelikle anal fissür veya apse ihtimali değerlendirilmelidir.

Tanı sürecinde uzman hekim tarafından yapılan detaylı bir anamnez ve fizik muayene genellikle yeterlidir. Ancak, rektal kanama şikayeti olan veya 40 yaşın üzerindeki hastalarda, altta yatan bir kalın bağırsak kanseri riskini ekarte etmek amacıyla endoskopi veya kolonoskopi yapılması hayati önem taşır. Unutulmamalıdır ki hemoroid kansere yol açmaz, ancak kalın bağırsak kanserinin tek belirtisi olabilir.

Hemoroidin Dereceleri (Evreleri)

Hemoroid hastalığı, klinik seyrine ve fiziksel muayene bulgularına göre dört farklı dereceye ayrılır:

Hemoroid Tedavi Yöntemleri

Hemoroid tedavisi, hastalığın derecesine ve şiddetine göre planlanır. Uygulanan temel yöntemler şunlardır:

• Yaşam Tarzı Düzenlemeleri: Bağırsak fonksiyonlarının düzene sokulması ve kabızlığın giderilmesi.
• Diyet ve Hidrasyon: Bol lifli gıdaların tüketilmesi, günlük su alımının 2.5-3 litre seviyesine çıkarılması.
• İlaç Tedavisi: Bölgesel olarak uygulanan semptom giderici krem ve pomatlar.
• Cerrahi ve Girişimsel Yöntemler:
  • Skleroterapi (İğne tedavisi)
  • Bant Ligasyon (Boğma tedavisi)
  • Hemoroidektomi: Klasik cerrahi yöntemdir. Bölgesel veya genel anestezi altında uygulanır; hastanede yatış süresi ortalama bir gündür.

---

Bu Makale İçin Yararlanılan Kaynaklar:

1. Kelli M. Bullard, David A. Rothenberger. Colon, Rectum and Anus. In: Schwartz’s Principles of Surgery, 8th edition. 2004.
2. Perez-Miranda M, et al. Effect of fiber supplements on internal bleeding hemorrhoids. Hepatogastroenterology 1996.
3. Chand M, Nash GF, Dabbas N. The management of haemorrhoids. Br J Hosp Med (Lond) 2008.
4. Buls JG, Goldberg SM. Modern management of hemorrhoids. Surg Clin North Am 1978.