GENÇLERLE İLETİŞİMİN YOLLARI

Gençlik Dönemi ve Kuşak Çatışmasının Temelleri

Gençlik dönemi, bireyin gelişim sürecinde hem kendisi hem de çevresi için anlaşılması karmaşık bir evredir. Bu süreçte yetişkinler ve gençler arasında sık sık kuşak çatışması yaşanmaktadır. Tarih boyunca yetişkinler; gençleri saygısız, aceleci, güvenilmez ve tembel olarak nitelerken, gelecekteki görevlerini onlara nasıl devredecekleri konusunda tereddütlerini dile getirmişlerdir. Buna karşılık gençler ise yetişkinleri geri kafalı, girişimsiz ve çağa ayak uyduramayan kişiler olarak değerlendirmektedir.

Yetişkinler, kendi gençlik dönemlerinde yaşadıkları çatışmaları genellikle unutma eğilimindedirler. Bu durum, ebeveynlerin çocuklarının sergilediği asi, hırçın ve kuralları tanımayan davranışlarını anlamlandırmasını zorlaştırır. Anne ve babalar; çocuklarının evde huysuz, dışarıda sıkılgan, sorumsuz ve kendi başına buyruk tavırlarından sıklıkla şikayet etmektedir.

Gençlik Döneminin Temel Özellikleri

Gençlik dönemi, bireyin hem fiziksel hem de psikolojik olarak yeniden yapılandığı bir süreçtir. Bu dönemde gözlemlenen temel özellikler şunlardır:

1. Yalnızlık İsteği ve Özel Alan İhtiyacı

Her genç, yalnızlığını paylaşabileceği ve kendisine ait olan ayrı bir oda arayışı içindedir. Odasında saatlerce vakit geçirebilir ve bu mahremiyete müdahale edildiğinde küçük nedenlerle kırılabilir veya kızabilir. Ebeveynlerin, gencin bu doğal yalnızlık isteğine saygı duyması ve bunu normal karşılaması gerekmektedir.

2. Fiziksel Gelişim ve İsteksizlik

Gençler, hızlı bir bedensel gelişim süreci içinde oldukları için enerjilerinin büyük bir kısmını bu değişime harcarlar. Bu durum, günlük hayatta bir isteksizlik hali olarak ortaya çıkabilir. Bedensel değişimlere bağlı olarak yaşanan ağrılar ve sızılar, gencin ders başarısını olumsuz etkileyebilir. İlkokul dönemindeki başarının düşmesi bu evrede beklenen bir durumdur ve geçici olduğu unutulmamalıdır.

3. Otoriteye Karşı Direniş Eğilimi

Aile ortamında otoriteyi temsil eden figür (anne, baba veya büyük kardeş), gelişmekte olan ergenin karşı çıkacağı ilk kişidir. Eğer genç bu direnme isteğini dışa vuramıyorsa, bağımsızlık arzusu daha da şiddetlenebilir. Özellikle 13 yaş, bireyin en huzursuz, geçimsiz ve her şeye karşı çıktığı kritik bir dönem olarak kabul edilir.

4. Bağımsızlık Gereksiniminin Artması

Gençlik çağı, tam anlamıyla bir bağımsızlık ve özgürlük arayışıdır. Gençler; giyim kuşamlarından eve geliş saatlerine kadar her konuda kendi kararlarını vermek isterler. Bu özgürlük mücadelesi sırasında ailenin ekonomik durumunu göz ardı edebilirler. Bu süreçte genç, odağını evden uzaklaştırarak sosyal çevresine ve arkadaş gruplarına yöneltir.

5. Duygusallığın Artması ve Ani Değişimler

Bu dönem; abartılmış, aşırı ve hızla değişen duygulanımlarla karakterizedir. Gençlerde sıkça karamsarlık görülebilir ve kendilerine söylenen ifadeleri ters anlama eğilimi gösterirler. Hiçbir şeyden memnun olmama, çabuk sinirlenme ve küçük nedenlerle ağlama gibi tepkiler bu duygusal yoğunluğun bir sonucudur.

6. Özgüven Duygusunda Azalma

Gençlerin kendilerine olan güvenlerinin azalmasındaki temel etken, üzerlerindeki rol beklentilerinin yoğunluğudur. Toplum ve aile tarafından yüklenen; iyi bir öğrenci, iyi bir evlat veya iyi bir kardeş olma sorumluluğu, gencin üzerinde baskı oluşturarak özgüvenini zayıflatabilir.

Ebeveynler İçin Çözüm Önerileri

Bu zorlu süreci sağlıklı bir şekilde yönetmek için ebeveynlerin benimsemesi gereken tutumlar aşağıda tabloda özetlenmiştir:

Uzm. Psk. Didem Ayaltı