Gecikmiş konuşma nedir

Gecikmiş Konuşma Nedir?

Gecikmiş konuşma, bir çocuğun konuşma becerilerinin kendi yaş grubundan beklenen seviyenin gerisinde kalması veya gelişiminin normalden çok daha yavaş seyretmesi durumudur. Normal gelişim sürecinde 2 yaşındaki bir bebek ortalama 50 kelime kullanabilir ve kısa cümleler kurabilir. Şayet bir çocuk 3-4 yaşına gelmesine rağmen bu seviyeye ulaşamamışsa, profesyonel bir değerlendirme gerektiren bir konuşma sorunu söz konusudur.

Konuşmanın Gerçekleşmesi İçin Gereken 4 Temel Faktör

Bir çocuğun sağlıklı bir şekilde konuşabilmesi için belirli biyolojik ve çevresel şartların bir arada bulunması şarttır. Bu faktörler şu şekilde sıralanabilir:

1. İşitme Sağlığı: Seslerin ve sözlerin doğru algılanabilmesi için kulak ve işitme merkezinin sağlıklı olması gerekir.
2. Zihinsel ve Bilişsel Gelişim: İşitilenlerin beyin aracılığıyla anlamlandırılması ve düşüncelerin kelime sembollerine dönüştürülmesi gerekir. Beden ve zeka gelişimi paralel ilerlemelidir.
3. Fiziksel Donanım: Konuşma organları olan gırtlak, damak, dil ve dudak yapısının sağlıklı olması zorunludur.
4. Çevresel Etkileşim: Çevrede iyi konuşan örneklerin bulunması ve ailenin çocukla sürekli, kaliteli bir iletişim kurması gelişim için kritiktir.

Zihinsel ve Nörolojik Etkenlerin Konuşmaya Etkisi

Bazı durumlarda çocuklar işittiklerini anlamlandırmakta güçlük çekebilirler. Bu durum, doğuştan gelen veya sonradan oluşan bir beyin hasarı neticesinde zeka gelişiminin geri olmasıyla ilgili olabilir.

Buna karşın, konuşulanları işiten ve yönergeleri yerine getiren ancak konuşamayan çocuklar da mevcuttur. Bu tablo, zihinsel bir engel olmaksızın doğrudan nörolojik süreçleri ilgilendiren bir durum olabilir.

Zihinsel Gerilik Saptanan Durumlarda Olasılıklar

Eğer çocukta zihinsel bir gerilik tespit edilmişse, şu iki temel ihtimal üzerinde durulur:

• İşitme Engeli: Eğer işitme kaybı mevcutsa, çocuk için mutlaka özel konuşma eğitimi planlanmalıdır.
• Gelişimsel Problemler: Çocuk işitiyor ancak konuşamıyorsa, bu durum gelişimsel bir problemin habercisi olabilir. Bu vakalarda ilerleme genellikle yavaş ve adım adım gerçekleşir.

Gecikmiş Konuşma Belirtileri Nelerdir?

Gecikmiş konuşma yaşayan çocuklarda görülen belirtiler, hiç konuşmamaktan kısıtlı kelime kullanımına kadar geniş bir yelpazede çeşitlilik gösterir. En yaygın belirtiler şunlardır:

• Yetersiz Kelime Hazinesi: Yaşıtlarına oranla çok daha az kelime bilirler ve kelime dağarcıkları kısıtlıdır.
• Cümle Kurma Güçlüğü: İsteklerini ifade ederken cümle kurmak yerine jest, mimik veya farklı işaret dillerini kullanmayı tercih ederler.
• İletişim Kopukluğu: Başkalarının konuşmalarına karşı ilgisizdirler ve çıkardıkları sesler genellikle anlamlı bir konuşma özelliği taşımaz.
• Hızlı Ses Çıkarma: Sesleri çok hızlı çıkardıkları için onları takip etmek ve anlamak güçtür.
• Fiziksel Tepkiler: İsteklerini anlatamadıklarında vurma, çarpma veya itme gibi doğrudan fiziksel hareketlere başvurabilirler.
• Davranışsal Sorunlar: Sosyal ortamlardan uzaklaşma, hırçınlık, ağlama krizleri, oyuncakları fırlatma veya kırma gibi agresif tavırlar sergileyebilirler.