Gebelik öncesi yapılması gerekenler..

Gebelik Öncesi Hazırlık Süreci ve Önemi

İdeal olan, tam olarak hazır olunduğunda gebe kalmaktır. Annelik, bir kadının hayatındaki en özel ve sorumluluk gerektiren dönemlerden biridir. Bu büyük mutluluğa en iyi şekilde hazırlanmak, bebeğinizi sağlıklı şartlarda dünyaya getirmeniz için atılacak ilk ve en önemli basamaktır.

Gebeliğe hazırlanırken genel bir sağlık kontrolünden geçmek en ideal yaklaşımdır. Bu sayede henüz belirti vermemiş problemler saptanabilir ve gebelik öncesinde tedavi edilebilir. Bir iç hastalıkları uzmanı ve jinekolog tarafından yapılacak rutin kontroller ile temel laboratuvar testleri, sağlıklı bir başlangıç için yeterli olacaktır.

Gebelik Öncesi Dikkat Edilmesi Gereken Temel Noktalar

Sağlıklı bir gebelik süreci için yaşam tarzınızda ve mevcut sağlık durumunuzda bazı düzenlemeler yapmanız gerekebilir. İşte dikkat etmeniz gereken kritik noktalar:

• Kilo Kontrolü: İdeal kilonun altında veya üstünde olmak risk taşır. Fazla kilolar; gebelik şekeri, hipertansiyon ve eklem problemlerine yol açabilir. Düşük kilo ise erken doğum riskini artırabilir.
• İlaç Kullanımı: Gebelik ihtimali olan dönemlerde doktor kontrolü dışında ilaç kullanılmamalıdır. Bazı ilaçlar anne karnındaki bebek için risk oluşturabileceğinden, bir hekime danışmak hayati önem taşır.
• Sigara Alışkanlığı: Sigara kullanımı gebelikte kabul edilemez bir davranıştır. Bebeğin sağlığını doğrudan tehdit eden bu alışkanlığın gebelik öncesinde terk edilmesi şiddetle önerilir.
• Mesleki Riskler: Kimyasal maddeler, radyasyon veya çocuklarla çalışan öğretmenler için çocukluk çağı hastalıkları risk oluşturabilir. Bu tür ortamlarda çalışanların önceden önlem alması gerekir.

Gebelik Riskini Etkileyen Mevcut Sağlık Problemleri

Doğurganlık çağındaki kadınlarda görülen bazı kronik sorunlar, gebelik döneminde risk artışına neden olabilir. Bu sorunların önceden saptanması süreci kolaylaştırır.

Kansızlık (Anemi) ve Kalıtsal Riskler

Toplumumuzda sık görülen demir eksikliği anemisi ve Akdeniz Anemisi (Talasemi), gebelik öncesi teşhis edilmelidir. Gebelikte anemiyi düzeltmek daha zordur. Eğer anne ve baba adayının her ikisi de Akdeniz anemisi taşıyıcısı ise bebeğin %25 oranında hasta doğma riski bulunur; bu durum mutlaka kontrol edilmelidir.

Tiroid Bezi Hastalıkları

Tiroid hormonlarının (T3, T4) dengesizliği, gebe kalma şansını düşürebilir. Hipotiroidi (hormon azlığı) düşük, erken doğum ve bebekte gelişme geriliği riskini artırırken; hipertiroidi şiddetli gebelik bulantılarına yol açabilir. Gebelik öncesi TSH düzeyinin 0.8 - 2.5 mu/ml sınırlarında olması ideal kabul edilir.

Hipertansiyon ve Şeker Hastalığı (Diyabet)

Yüksek kan basıncı, hem anne hem de bebek için hayati tehlike oluşturabilir. Benzer şekilde, kontrolsüz şeker hastalığı bebekte sakatlık riskini artırır. Diyabetik anne adaylarının HbA1c düzeyleri kontrol altında tutulmalı ve gebelik süreci; jinekolog, diyetisyen ve dahiliye uzmanından oluşan bir ekip tarafından takip edilmelidir.

İdrar Yolları Enfeksiyonu ve Böbrek Taşları

Gebelik, idrar yolu enfeksiyonlarına zemin hazırlar. Tedavi edilmeyen enfeksiyonlar böbreklere ilerleyebilir. Gebelik öncesi basit bir idrar tetkiki ile bu durumun ekarte edilmesi ve varsa böbrek taşlarının tedavi edilmesi önerilir.

Gebelik Planlayanlar İçin Kontrol Listesi

Anne olmayı planladığınızda aşağıdaki adımları takip etmeniz sağlığınız için uygundur: