Doktorsitesi.com

AKUT PANKREATİT

Doç. Dr. Bilge Baş
Doç. Dr. Bilge Baş
11 Nisan 2023256 görüntülenme
Randevu Al
Akut pankreatititn ülkemizde en sık nedeni safra taşıdır. Diğer sık nedenler alkol, yüksek kolesterol seviyesi, ilaçlar ve travmadır. Ancak %5 kadar hastada neden bulunamayabilir. Kliniği ani başlayan ve giderek artan tüm karnı saran ağrıdır. Bulantı, kusma ve iştahsızlık kliniğe eşlik eder. Ağrı öne eğildikçe azalma eğilimindedir, bu nedenle hasta bu şekilde oturmayı tercih eder. Hastaların %80' inde ödematöz pankreatit olarak isimlendirilen, genellikle daha hafif seyirlidir. Ancak %5 kadar hasta çok ağır hatta bazen ölümle sonuçlanacak şekilde hastalığı geçirebilir. Kan değerlerinde amilaz ve lipaz değerinin en az 5 kat yükselmesi önemlidir. Bunun dışında enfeksiyon değerleri takip edilir. Tedavi mutlaka hastanede yatışı gerektirir. Ağızdan alım kesilip serum tedavisi verilir. Antibiyotik kullanımı her zaman gerekli değildir. Hastanın enfeksiyon şüphesi varsa ya da hastalık ağır geçiriliyorsa antibiyotik ilave edilir. Eğer safra taşı nedeniyle pankreatit oluşmuşsa mutlaka safra kesesi alınmalıdır. Alkol kullanımı kesilmeli ve kilo verilmelidir. Bir kez pankreatit geçiren hasta ömür boyu kontrol altına olmalıdır.
AKUT PANKREATİT
Yapay Zeka ile geliştirilmiş versiyon

İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir

Akut Pankreatit: Nedenleri, Belirtileri ve Güncel Tedavi Yaklaşımları

Akut pankreatit, pankreas dokusunun ani gelişen iltihabi bir durumudur ve tıbbi müdahale gerektiren ciddi bir tablodur. Ülkemizde akut pankreatitin en yaygın nedeni safra taşları olarak karşımıza çıkmaktadır. Safra taşlarının yanı sıra; alkol tüketimi, yüksek kolesterol seviyeleri, belirli ilaçlar ve fiziksel travmalar hastalığı tetikleyen diğer temel faktörlerdir. Vakaların yaklaşık %5’inde ise altta yatan spesifik bir neden saptanamayabilir.

Akut Pankreatit Belirtileri Nelerdir?

Hastalığın klinik tablosu genellikle ani başlayan ve şiddeti giderek artan, tüm karın bölgesine yayılan bir ağrı ile karakterizedir. Bu ağrıya sıklıkla aşağıdaki semptomlar eşlik eder:

  • Şiddetli bulantı ve kusma
  • Belirgin iştahsızlık
  • Karın bölgesinde hassasiyet

Akut pankreatit ağrısının tipik bir özelliği, öne doğru eğilindiğinde azalma eğilimi göstermesidir; bu nedenle hastalar genellikle bu pozisyonda oturmayı tercih ederler.

Hastalığın Seyri ve Klinik Tipleri

Akut pankreatit her hastada aynı şiddette seyretmez. Hastalığın ciddiyeti genel olarak iki ana grupta incelenir:

  1. Ödematöz Pankreatit: Hastaların %80'inde görülen, genellikle daha hafif seyirli olan formdur.
  2. Nekrotizan/Ağır Pankreatit: Hastaların %5'inde görülen, çok ağır seyreden ve hayati risk (ölümcül sonuçlar) taşıyabilen formdur.

Tanı ve Laboratuvar Bulguları

Teşhis aşamasında kan değerlerinin analizi kritik öneme sahiptir. Özellikle amilaz ve lipaz değerlerinin normal sınırların en az 5 kat üzerinde olması tanı için belirleyici bir kriterdir. Bunun yanı sıra, vücuttaki iltihabi durumu gözlemlemek adına enfeksiyon parametreleri de yakından takip edilmektedir.

Akut Pankreatit Tedavi Süreci

Akut pankreatit tanısı alan hastaların tedavisi mutlaka hastanede yatış yapılarak gerçekleştirilmelidir. Tedavi protokolü şu temel adımları içerir:

UygulamaAçıklama
Beslenme KısıtlamasıPankreası dinlendirmek amacıyla ağızdan gıda alımı tamamen kesilir.
Sıvı DesteğiHastaya damar yoluyla yoğun serum tedavisi uygulanır.
Antibiyotik KullanımıHer vakada gerekli değildir; sadece enfeksiyon şüphesi veya ağır seyirli hastalıklarda eklenir.

İyileşme Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler

Hastalığın tekrarlamasını önlemek için yaşam tarzı değişiklikleri ve cerrahi müdahaleler gerekebilir. Eğer pankreatit safra taşı kaynaklı ise, safra kesesinin alınması zorunludur. Ayrıca hastaların alkol kullanımını sonlandırması ve ideal kilolarına ulaşmaları hayati önem taşır. Akut pankreatit geçiren bireylerin, ömür boyu düzenli kontrol altında kalmaları önerilmektedir.

Etiketler

Karın ağrısı yapan nedenlerPankreatit nedenleriPankreatit tedavisiAmilazLipaz yüksekliği

Yazar Hakkında

Doç. Dr. Bilge Baş

Doç. Dr. Bilge Baş

Dahiliye - İç HastalıklarıGastroenteroloji

1977 Yılında Samsun-Bafra’da doğdu. 1993 yılında, 16 yaşında İstanbul Tıp Fakültesini il birincisi olarak kazandı. 1999 yılında fakülteden mezun olup, aynı yıl İstanbul Şişli Etfal Eğitim ve Araştırma
Hastanesi'nde İç Hastalıkları ihtisasına başladı. 2003 yılında Dahiliye Uzmanı oldu. 2008-2011 yılları arasında İzmir Katip Çelebi Tıp Fakültesinde Gastroenteroloji ihtisasımı yaptı. 2013 yılından
beri Antalya’ da önce Atatürk Devlet Hastanesinde sonra Eğitim Araştırma Hastanesinde görev yaptı. 2021 yılında Doçent unvanını kazandı. Şu an hem Antalya’ da muayenehaneside özel hekimliğe hem de Yakın Doğu Üniversitesinde öğretim üyeliğine devam etmektedir. İleri endoskopik işlemler diye tanımlanan Endoskopik Submukozal Diseksiyon (ESD), Per oral Endoskopik Mukozektomi (POEM), Endoskopik Ultrason (EUS) , EUS eşliğinde biyopsi, Endoskopik Retrograd Kolanjiografi (ERCP) işlemlerini; Bunun yanında gastroskopi, kolonoskopi, karaciğer biyopsisi, beslenme tüpü (PEG) takmak gibi diğer bütün endoskopik işlemleri yapmaktadır.

Önemli Bilgilendirme

Site içerisinde bulunan bilgiler bilgilendirme amaçlıdır. Bu bilgilendirme kesinlikle hekimin hastasını tıbbi amaçla muayene etmesi veya tanı koyması yerine geçmez.

Benzer Makaleler