Fetişizm ve Voyörizm Kavramlarının Psikanalitik Yönelimli İncelemesi

Cinsel Davranışların Değerlendirilmesi ve Toplumsal Normlar

Cinsel davranışların değerlendirilmesi, toplumdan topluma ve geçmişten günümüze büyük farklılıklar göstermektedir. Bu değerlendirme sürecindeki en temel ölçüt, toplumun içinde bulunduğu dönemdeki norm ve kurallarıdır. Geçmiş dönemlerde günah, ayıp veya sapkınlık olarak nitelendirilen bazı cinsel eylemler, günümüz modern dünyasında sağlıklı cinsel davranış olarak tanımlanabilmektedir.

Parafili Nedir? Tanımı ve Kapsamı

Toplumun genel norm ve kurallarına uyum sağlamayan, kabul görmeyen davranış biçimleri literatürde parafili olarak adlandırılmaktadır. Parafili türleri kişiden kişiye geniş bir çeşitlilik sergilemektedir. Bu bağlamda, klinik değerlendirmelerde en sık karşılaşılan türlerden ikisi fetişizm ve voyörizm (dikizlemecilik) olarak öne çıkmaktadır.

Fetişizm ve DSM-IV-TR Tanı Kriterleri

DSM-IV-TR tanı kriterlerine göre fetişizm, bireyin canlı olmayan nesnelere karşı yoğun cinsel dürtü ve davranışlarını yineleyici bir biçimde sergilemesidir. Bu durum, kişinin cinsel uyarılma ve doyum için belirli nesnelere duyduğu zorunlu ihtiyacı ifade eder.

Voyörizm (Dikizlemecilik) Belirtileri

Bir diğer parafili türü olan voyörizm, kişinin karşı taraftan habersiz bir şekilde;

• Karşı tarafın soyunmasını,
• Cinsel eylemde bulunmasını,
• Veya çıplak kalmasını gözetlemesiyle ilgilidir.

Birey, bu eylemlere yönelik yoğun cinsel dürtüler besler ve bu davranışları yineleyici bir şekilde gerçekleştirir.

Parafiliye Klinik ve Psikanalitik Bakış

Bu incelemede, parafili olguları etiyolojik, epistemiyolojik ve prognoz (hastalık seyri) açılarından detaylandırılacaktır. Aşağıdaki tabloda incelenecek temel başlıklar yer almaktadır:

Çalışmanın ilerleyen bölümlerinde, fetişizm ve voyörizm tanısı konulmuş iki farklı hasta olgusu, psikanalitik çerçevede derinlemesine analiz edilecektir.