EVLİLİKTE İLETİŞİM HAKLI OLMAK İÇİN Mİ, MUTLU OLMAK İÇİN Mİ?

Evlilikte İletişim ve İlişki Kalitesi

Bir ilişkinin kalitesi, doğrudan iletişimin kalitesi ile ölçülür. Evlilik, flört ve diğer tüm birlikteliklerde iletişim, ilişkinin biçimini, düzeyini ve kalitesini belirleyen en temel göstergedir. Sağlıklı bir bağ kurabilmek için iletişimin dinamiklerini doğru anlamak kritik önem taşır.

Toplumumuzda kendini ifade etmek; genellikle karşı tarafı ikna etmek veya üzerinde etki yaratmak olarak algılanmaktadır. Oysa gerçek iletişim, kaygılardan uzak ve yalnızca kendini ifade etme odaklı olmalıdır. Şayet iletişim süreci ikna veya etki amaçlı kurgulanırsa, sürecin sonunda öfke ve çatışma kaçınılmaz hale gelir. Sadece çözüm ve ikna odaklı iletişim kuran çiftlerin, güncel konularda paylaşım yapamadıkları ve sohbet becerilerinin zayıfladığı görülmektedir.

Sorunların Çözümünde İletişimin Rolü

İletişim, bir evlilikteki sorunların çözümü için en temel ortak anahtardır. Ekonomik, sosyal, duygusal veya cinsel nitelikteki tüm problemler, doğru iletişim teknikleri kullanılarak aşılabilir. Evlilik terapistleri, sağlıklı bir iletişim diliyle her türlü sorunun çiftler tarafından çözülebileceğine inanır.

İletişim becerilerini geliştirmeyen çiftler, sorunları dışsal etmenlerle veya farklı destek güçlerle çözmeye çalışırlar. Daha fazla kazanç, yeni bir ev veya alışveriş gibi unsurlar ilişkinin değil, yalnızca evliliğin konfor düzeyini artırır. Bu dışsal destekler, iyi giden evliliklerde yapıcı bir etki yaratırken; kötü giden evliliklerde kişilere sadece boşanma gücü verir. Bu nedenle, evlilik içindeki sorunlar dış kaynaklarla değil, eşler arasında karşılıklı olarak çözülmelidir.

İletişimin Önündeki Engeller: Önyargılar ve Zihin Okuma

Evlilikte iletişimin sorunlu hale gelmesi, genellikle eşlerin birbirine karşı geliştirdiği önyargıların ve etiketlerin bir sonucudur. Eşler birbirine güvenmediklerinde veya değişime inanmadıklarında, konuşmalar kısa, emir kipi içeren ve duygudan yoksun bir hal alır. Birbirine karşı negatif algısı olan çiftler, hassas konularda genellikle ilk 30 saniyeden itibaren kontrolü kaybederler.

Bu durumun temel nedenlerinden biri, çiftlerin birbirinin zihnini okuması ve söylenene değil, partnerinin aklından geçtiğini varsaydığı düşünceye inanmasıdır. Örneğin; siz ne söylerseniz söyleyin, eşiniz ailesine karşı önyargılı olduğunuzu düşünebilir. Bu tür durumlarda konunun kendisine değil, önyargıya odaklanılmalı; hem önyargı sahibi hem de buna neden olan eş özeleştiri yapmalıdır.

Güven İlişkisi ve Özeleştirinin Önemi

Sağlıklı bir iletişim, ancak sağlam bir güven duygusu üzerine inşa edilebilir. Güven ilişkisinin oluşması için ise mutlak suretle özeleştiri, özür dileme ve hatayı kabullenme mekanizmaları çalışmalıdır. Birinin güvenini kazanmak istiyorsak, haksız olduğumuz noktalarda özür dilemeli ve özeleştiri yapmalıyız. Olayların üstünü kapatmak sorunları çözmez; aksine kalıplaşmış güvensizliklere yol açar.

Eşi Değiştirmek Yerine Farkındalık Yaratmak

İyi bir iletişimde temel esas, her iki tarafın da olduğu gibi kabullenildiğini hissetmesidir. Karşıdaki kişiyi değiştirmeye çalışmak beyhude bir çabadır. Hiç kimse sadece partnerini mutlu etmek için değişmemelidir; değişim, kişinin o davranışı mantıklı bulması ve inanmasıyla gerçekleşir. Değişim konusunda ısrarcı olmak, karşı tarafta direnç yaratır.

İletişimde amaç değiştirmek değil, farkındalık yaratma olmalıdır. Partnerinizin davranışının farkında olmasını sağlamak için en etkili yöntem, yumuşak bir üslup ve duygu içerikli cümlelerdir. Bağırmak veya korku dolu telkinlerde bulunmak, kalıcı bir değişim sağlamaz; kişi sadece korktuğu için uyum sağlar ve ilk fırsatta eski davranışına döner.

Sorunları İfade Etme Stratejisi

Sıkıntıları dile getirirken şu iki aşamalı yol izlenmelidir:

1. Söz konusu davranışın üzerimizdeki etkisini ve hissettirdiklerini söylemek.
2. Nasıl davranılmasını istediğimizi, yani beklentimizi net bir şekilde ifade etmek.

Ortak Dil ve Hassasiyetlerin Gözetilmesi

Evlilikte iki farklı cinsiyetin, farklı yetişme tarzlarının ve kişiliklerin bir arada olduğu kabul edilmelidir. Eşler birbirleriyle yarışmamalı, bunun yerine ortak bir dil bulmaya çalışmalıdır. Bu ortak dil, aynı kelimeleri kullanmak değil, birbirinin hassasiyetlerini gözetmektir. Taraflar birbirinin hassas noktalarına dokunmaktan ve çatışmayı tetikleyen kelimelerden kaçınmalıdır.

İletişimde temel amaç; hırs veya intikam tatmini değil, sorun çözmek, rahatlamak ve kendini ifade etmektir. İletişime geçmeden önce şu sorularla kendimizi sorgulamalıyız:

• Amacım ne ve hangi sonuca ulaşmak istiyorum?
• Karşı tarafın tezi veya haklı olduğu noktalar neler?
• Onu kırdığım noktalar var mı?

Dinlemenin Gücü: Aktif ve Pasif Dinleme

İletişimde en çok gözden kaçan unsur dinlemedir. Sürekli çatışma yaşayan çiftlerde genellikle az dinleme, çok konuşma ve bir haklılık savaşı mevcuttur. Kavga anında iki kişinin aynı anda konuşması, dinlemenin gerçekleşmediğinin en net kanıtıdır. Sağlıklı iletişim, sırayla dinlemek ve konuşmak şeklinde ilerlemelidir.

Dinlemek, sadece konuşmak için sırasını beklemek değil; söylenenin içindeki mesajları doğru almaktır. Sorulan sorulara verilen yanıtsızlık veya alakasız tepkiler, aktif dinleme yerine pasif dinleme yapıldığını gösterir. Unutulmamalıdır ki; anlamanın ilk şartı dinlemektir. Sağlıklı bir evlilik, ancak sağlıklı bir iletişim ile mümkündür.