Sessiz Anksiyete: Dışarıdan Güçlü Görünüp İçeride Dağılmak
Bazı insanlar vardır; çevresi onları “çok güçlü”, “her şeyi kontrol altında tutan”, “soğukkanlı” biri olarak tanımlar. İşlerini aksatmazlar, sorumluluklarını yerine getirirler, kriz anlarında bile çözüm üretirler. Dışarıdan bakıldığında hayatı kusursuz yöneten biri gibi görünürler. Ancak kimsenin görmediği yerde, zihnin içinde sürekli çalışan bir alarm sistemi vardır. İşte buna çoğu zaman “sessiz anksiyete” denir.
Sessiz anksiyete, klasik anksiyete belirtilerinden farklı olarak her zaman dışarıdan fark edilmez. Kişi panik atak yaşamıyor olabilir, sürekli ağlamıyor olabilir ya da çevresine kaygılı görünmeyebilir. Hatta tam tersine, çevresindeki herkes ona “çok güçlü” olduğunu söyleyebilir. Fakat iç dünyasında bitmeyen bir gerginlik, yetersizlik korkusu, kontrol ihtiyacı ve zihinsel yorgunluk vardır.
Güçlü Görünmenin Bedeli
Toplum genellikle güçlü olmayı duygularını belli etmemekle eşleştirir. “Dayanıklı olmak”, “kimseye yük olmamak”, “her şeyi tek başına çözmek” çoğu zaman övgüyle karşılanır. Ancak bu durum zamanla kişinin kendi duygularını bastırmasına neden olabilir.
Sessiz anksiyetesi olan kişiler çoğunlukla:
Sürekli bir şeyleri düşünür,
Her ihtimali hesaplamaya çalışır,
Hata yapmaktan yoğun şekilde korkar,
Dinlenirken bile suçluluk hissedebilir,
Herkese yetişmeye çalışırken kendini ihmal edebilir,
“İyi görünmek” için gerçek duygularını saklayabilir.
Dışarıdan bakıldığında üretkenlik gibi görünen şey, bazen aslında yoğun kaygının bir sonucudur. Çünkü zihin durursa kontrolü kaybedeceğini düşünür.
Sessiz Anksiyete Neden Fark Edilmez?
Çünkü bu kişiler genellikle hayatlarına devam ederler. İşlerine gider, sosyal ilişkilerini sürdürür, sorumluluklarını yerine getirirler. Hatta çoğu zaman çevrelerindeki insanlara destek olan taraf olurlar.
Ancak geceleri zihni susturamazlar. Basit bir mesajı tekrar tekrar düşünmek, gelecekle ilgili felaket senaryoları kurmak, sürekli tetikte hissetmek ya da “ya yetemezsem?” korkusu yaşamak sessiz anksiyetenin sık görülen yönlerindendir.
Birçok kişi yıllarca bunun “kişilik yapısı” olduğunu sanır. Oysa sürekli gergin yaşamak, her şeyi kontrol etmeye çalışmak ve zihinsel olarak hiç dinlenememek bir karakter özelliği değil; çoğu zaman kronikleşmiş kaygının işaretidir.
“İyiyim” Demek Gerçekten İyi Olmak mı?
Sessiz anksiyetede kişi çoğu zaman yardım istemekte zorlanır. Çünkü çevresindeki insanlar onu güçlü görmektedir. Güçlü görünen insanların zorlanabileceği fikri toplumda yeterince yer bulmaz.
Bu nedenle kişi:
Duygularını küçümseyebilir,
Yardım istemeyi zayıflık olarak görebilir,
“Benden daha kötü durumda olan insanlar var” diyerek kendini susturabilir,
Sürekli güçlü kalmaya çalışırken tükenebilir.
Fakat insan zihni sürekli baskı altında kaldığında bir noktada alarm vermeye başlar. Uyku problemleri, çarpıntı, mide sorunları, kas ağrıları, dikkat dağınıklığı, tahammülsüzlük ve duygusal yorgunluk zamanla ortaya çıkabilir.
Kontrol Etme İhtiyacı ve Mükemmeliyetçilik
Sessiz anksiyetenin en görünmeyen taraflarından biri de mükemmeliyetçiliktir. Çünkü birçok kişi kaygısını “kusursuz olmaya çalışarak” yönetmeye çalışır.
Her şeyi doğru yapmak, herkesi memnun etmek, hata yapmamak ya da sürekli üretken olmak bir süre sonra zihinsel yük oluşturur. Kişi durduğu anda değersiz hissedebilir. Bu yüzden dinlenmek bile bazen kaygı yaratır.
Ama gerçek şu: Sürekli güçlü olmak zorunda değilsiniz. İnsan olmak; yorulmayı, bazen dağılmayı, destek istemeyi ve kırılgan olabilmeyi de içerir.
Sessiz Anksiyete ile Baş Etmek Mümkün mü?
Evet. Ancak ilk adım, sürekli tetikte olma halini “normal” sanmayı bırakmaktır.
Bunun için:
Duyguları bastırmak yerine fark etmeye çalışmak,
Her düşünceyi gerçek kabul etmemek,
Sürekli kontrol etme ihtiyacını sorgulamak,
Dinlenmeyi bir ödül değil ihtiyaç olarak görmek,
Gerektiğinde profesyonel destek almak oldukça önemlidir.
Kaygı tamamen yok olmayabilir. Ancak kişinin hayatını yönetmek yerine, yönetilebilir bir duygu haline gelebilir.
Sonuç
Sessiz anksiyete çoğu zaman başarılı, güçlü ve “her şeyi halleden” insanların görünmeyen yüküdür. Dışarıdan sakin görünen bir zihnin içinde büyük bir savaş yaşanıyor olabilir.
Bu yüzden bazen en çok “iyiyim” diyen insanlar en uzun süredir yorulan kişiler olabilir. Güçlü görünmek ile gerçekten iyi olmak aynı şey değildir. Ve insanın her zaman güçlü kalmak zorunda olmadığını kabul etmesi, iyileşmenin en önemli başlangıçlarından biri olabilir.
