ERGENLİK DÖNEMİ YORGUNLUK VE NEDENLERİ

 ERGENLERDE YORGUNLUK NORMAL Mİ? NEDENLERİ

 

Ergenlerde Yorgunluğun Başlıca Nedenleri

 

1. Uyku Düzenindeki Biyolojik Değişim

 

Ergenlikte melatonin hormonunun salgılanma saati gecikir. Bu durum gencin geç saatte uyumak istemesine, sabah erken kalkmakta zorlanmasına yol açar. Okul saatleriyle biyolojik ritmin uyuşmaması kronik uyku yoksunluğuna neden olur.

 

Sonuçları:

            •          Sabah zor uyanma

            •          Gün boyu halsizlik

            •          Dikkat ve odaklanma sorunları

            •          Akademik performansta düşüş

 

2. Akademik Başarı  ve Sınav Kaygısı

 

Ergenler yoğun sınav sistemi, performans beklentileri ve gelecek kaygısı altında kalmaktadır. Sürekli “başarmak zorundayım” düşüncesi zihinsel tükenmişliğe yol açar. Zihinsel yorgunluk çoğu zaman bedensel yorgunluk olarak hissedilir.

 

 

3. Kimlik Arayışı

 

Ergenlik dönemi, bireyin “Ben kimim?” sorusunu yoğun şekilde sorduğu bir dönemdir. Kabul görme ihtiyacı, özgüven dalgalanmaları ve içsel çatışmalar:

            •          Enerji düşüklüğü

            •          İçe kapanma

            •          İsteksizlik

şeklinde kendini gösterebilir.

 

 

4. Ekran Süresi ve Dijital Yorgunluk

 

Uzun süreli telefon, tablet ve bilgisayar kullanımı:

            •          Uyku kalitesini bozar

            •          Beynin dinlenmesini zorlaştırır

            •          Zihinsel yorgunluğu artırır

 

Özellikle gece geç saatlerde ekran kullanımı, ergenin sabah yorgun uyanmasının en sık nedenlerindendir.

 

 

 

 

5. Düzensiz Beslenme ve Hareketsizlik

 

Ergenlerde öğün atlama, düzensiz beslenme ve fast-food ağırlıklı beslenme enerji düşüklüğünü artırır. Hareketsiz yaşam tarzı da yorgunluk hissini pekiştirir. Düzenli fiziksel aktivite ise enerji seviyesini artırır.

 

 

Aileler Ergenlerde Yorgunlukla Nasıl Baş Edebilir?

 

Yargılamadan Dinlemek

 

“Tembelsin” gibi etiketleyici ifadeler yerine:

“Son zamanlarda yorgun görünüyorsun, seni zorlayan bir şey var mı?” şeklinde yaklaşmak, ergenin kendini anlaşılmış hissetmesini sağlar.

 

 

Uyku Rutinini Desteklemek

            •          Hafta içi ve hafta sonu uyku saatleri mümkün olduğunca benzer olmalı

            •          Yatmadan en az 1 saat önce ekran kullanımı sınırlandırılmalı

            •          Oda ortamı karanlık ve sakin olmalı

 

 

Akademik Baskıyı Dengede Tutmak

 

Başarıyı yalnızca notlarla tanımlamak, ergen üzerinde ek yük oluşturur. Çabanın görülmesi ve takdir edilmesi, zihinsel yorgunluğu azaltır.

 

Duygusal Alan Açmak

 

Ergenin duygularını çözmek zorunda değilsiniz. Dinlemek ve anlaşıldığını hissettirmek bile gencin üzerindeki yükü hafifletir.

 

 

Uzman Desteği Ne Zaman Gerekir?

 

Aşağıdaki durumlarda psikolojik destek faydalı olabilir:

            •          Yorgunluk uzun süredir devam ediyorsa

            •          Akademik başarı belirgin şekilde düşmüşse

            •          Sosyal ilişkilerde geri çekilme varsa

            •          İsteksizlik ve keyifsizlik artmışsa

            •          Uyku ve iştah düzeni bozulmuşsa

 

Uzman desteği, altta yatan kaygı, tükenmişlik ve özgüven problemlerinin ele alınmasını sağlar.

 

 

 

 

 

 

 

Sonuç

 

Ergenlerde görülen yorgunluk, çoğu zaman gelişimsel sürecin doğal bir parçasıdır; ancak uzun sürdüğünde psikolojik yüklerin habercisi olabilir. Ergeni yargılamadan desteklemek, bu dönemin daha sağlıklı atlatılmasına katkı sağlar.