Endometriozis (Çikolata Kisti) Beslenme Tedavisi

Endometriozis Nedir ve Belirtileri Nelerdir?

Endometriozis, rahim içini döşeyen endometrium tabakasının rahmin dışındaki başka bir bölgede büyümesi sonucu gelişen kronik bir hastalıktır. Bu durum sıklıkla sancılı adet görme (dismenore) ile seyretmekte ve kadınlarda doğurganlığın azalmasına sebebiyet verebilmektedir. Genellikle 20'li yaşların sonları ve 30'lu yaşların başındaki kadınlara teşhis konulan bu hastalıkta, erken tanı ve yaşam tarzı yönetimi büyük önem taşır.

Hastalığın oluşumunda erken menarş (ilk adet yaşı), geç menopoz ve uzayan adet dönemleri temel risk faktörleri arasında gösterilmektedir. Tedavi sürecinde uzman kontrolündeki ilaç uygulamalarının yanı sıra, düzenli egzersiz yapmak ağrıların hafifletilmesinde oldukça etkili bir yöntemdir.

Endometriozis Yönetiminde Beslenme Nasıl Olmalı?

Endometriozis ile mücadelede beslenme alışkanlıkları, semptomların kontrol altına alınmasında kritik bir rol oynar. Hastalar öncelikle B12 vitamini, çinko ve folik asit yetersizliği açısından klinik olarak değerlendirilmelidir. Bu vitamin ve minerallerin eksikliği, genellikle tam tahıl, sebze, meyve ve kurubaklagillerden fakir beslenen bireylerde yaygın olarak görülmektedir.

Kolesterol ve Hayvansal Gıda Tüketimi

Hastalığın seyrini olumlu etkilemek için kolesterol tüketiminin dengelenmesi şarttır. Bu kapsamda aşağıdaki beslenme kurallarına uyulması önerilir:

• Süt ve süt ürünleri: Mutlaka yağsız (light) olanlar tercih edilmelidir.
• Kırmızı et: Haftalık tüketim 100 gram ile sınırlandırılmalıdır.
• Balık tüketimi: Omega-3 yönünden zengin balıklar, haftada bir kez yaklaşık 200 gram olacak şekilde tüketilmelidir.

Posa (Lif) Alımının Artırılması

Yüksek lifli bir beslenme düzeni, östrojen dengesi ve genel sağlık için gereklidir. Beyaz ekmek yerine tam tahıllı ekmek; beyaz pirinç ve makarna yerine ise bulgur veya tam tahıllı makarnalar tercih edilmelidir. Ayrıca haftada en az iki kez kurubaklagil tüketilmelidir.

N-asetil sistein içeriği sayesinde hastalığın seyrini hafifleten ve mutlaka tüketilmesi gereken sebzeler şunlardır:

• Sarımsak ve soğan
• Brüksel lahanası
• Brokoli ve karnabahar

Meyve tüketimi de bu süreçte destekleyicidir; günde 2 porsiyondan fazla meyve tüketmek endometriozis riskini azaltabilir. Özellikle armut, şeftali, erik, kırmızı/siyah üzüm, kiraz, elma, nar ve dutgiller (ahududu, karadut, böğürtlen, çilek) tercih edilmelidir.

Sağlıklı Yağ Kaynakları ve Porsiyon Kontrolü

Günlük beslenme planına 1-2 porsiyon sağlıklı yağ ilave edilmelidir. Bir porsiyon ölçüsü için aşağıdaki tablo referans alınabilir:

Alkol ve Kafein Sınırlandırması

Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, günlük kafein alımı 400 mg sınırını aşmamalıdır. Bu miktar yaklaşık 4-5 fincan çay veya kahveye tekabül eder. Enerji içecekleri, bitter çikolata ve yeşil çayın da kafein kaynağı olduğu unutulmamalıdır. Alkol tüketimi söz konusu ise, kadınlar için günlük sınır 15 gramı (yaklaşık 1 bardak) geçmemelidir.