EMDR Terapisi ( Bir Travma Tedavisi)

EMDR Nedir? Psikoterapide Güçlü Bir Yaklaşım

EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing), Türkçe açılımıyla Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme, oldukça güçlü bir psikoterapi yaklaşımıdır. Bu yöntem, bugüne kadar her yaştan yaklaşık 2 milyon kişinin farklı psikolojik rahatsızlıklarının başarıyla tedavi edilmesini sağlamıştır. Bilimsel temellere dayanan bu terapi, bireylerin geçmişte yaşadığı olumsuz deneyimlerin etkisinden kurtulmalarına yardımcı olur.

EMDR Nasıl İşliyor? Adaptif Bilgi İşleme Modeli

EMDR teorisinin temelini Adaptif Bilgi İşleme Modeli oluşturur. Bu modele göre beyin, fizyolojik bir sistemle her yeni deneyim aracılığıyla kendisine ulaşan bilgiyi işleyerek işlevsel hale getirir. Duygu, düşünce, imge, ses ve koku gibi veriler işlenip ilgili anı ağlarına bağlanarak bütünleşir. Bu süreç sonucunda öğrenme gerçekleşir ve edinilen bilgiler gelecekteki tepkilerimizi yönlendirmek üzere depolanır.

Bu mekanizma normal çalıştığında, ruh sağlığını ve insan gelişimini destekleyen adaptif (uyumlu) bir sistem olarak kabul edilir. Ancak travmatik veya aşırı rahatsız edici olaylar yaşandığında bu sistemin işleyişi bozulmaktadır. Yeni bilgiler mevcut anı ağlarına entegre edilemediği için deneyim anlamlandırılamaz ve akıl sağlığına uygun sonuçlar çıkarılamaz.

Travmatik Anıların Psikolojik Etkileri

İşlenemeyen anılar; duygular, düşünceler ve beden duyumları ile birlikte yaşandığı haliyle izole bir şekilde depolanır. Günümüzde yaşanan benzer durumlar bu izole kalmış anıları tetiklediğinde, kişi o anın bir kısmını veya bütününü yeniden yaşıyormuş gibi etkilenir. EMDR perspektifine göre olumsuz davranış ve kişilik özelliklerinin temelinde bu işlenmemiş anılar yatar.

Kişinin kendisiyle ilgili geliştirdiği olumsuz inançlar ve somatik tepkiler aslında problemin kendisi değil, semptomlarıdır. Bu semptomlara örnek olarak şunlar verilebilir:

• Olumsuz İnançlar: "Ben aptalım" veya "Yetersizim" gibi düşünceler.
• Duygusal Tepkiler: Başaramamaktan korkma veya yoğun kaygı.
• Somatik Tepkiler: Sınav öncesi yaşanan karın ağrısı gibi bedensel belirtiler.

EMDR Terapisi Hangi Durumlarda Kullanılır?

EMDR terapisi, sadece büyük felaketler için değil, günlük hayatta iz bırakan birçok olumsuz deneyim için de uygulanır. İşlenememiş anılar kategorisine giren durumlar şu şekilde tablolaştırılabilir:

EMDR Terapisi Nasıl Uygulanır?

EMDR, beynin zamanında yapamadığı işlemi yapmasını sağlayan fizyolojik temelli bir terapidir. Süreç boyunca kilitli kalmış anı ile diğer anı ağları arasında bağ kurulur. Bu sayede danışan, anıyı artık rahatsız olmadan, yeni ve sağlıklı bir perspektiften görmeye başlar. Terapi sadece semptomları gidermekle kalmaz, aynı zamanda kişinin kendisine ve dünyaya bakışını olumlu yönde değiştirerek kişisel gelişim sağlar.

Uygulama Protokolü ve Aşamaları

EMDR terapisinde 8 aşamalı ve üç yönlü bir protokol takip edilir. Bu üç yön şunlardır:

1. Geçmiş: Yaşanan anıların yeniden işlenerek duyarsızlaşmanın sağlanması.
2. Şimdi: Güncel semptomların tedavisi.
3. Gelecek: Benzer sorunlar karşısında kazandırılan olumlu davranışların geliştirilmesi.

EMDR Tedavisi Ne Kadar Sürer?

Literatürde "kısa süreli terapiler" grubunda yer alan EMDR'nin süresi kişiden kişiye değişiklik gösterir. Tedavi süresini etkileyen temel faktörler şunlardır:

• Sorunun tipi ve karmaşıklığı,
• Danışanın mevcut yaşam koşulları,
• Önceki travmaların sayısı ve şiddeti,
• Kişinin bilgiyi işleme hızı ve deneyimleri.

Kaynakça

• Shapiro, F. (2001). Eye Movement Desensitization and Reprocessing: Basic Principles, Protocols and Procedures.
• Shapiro, F. (2012). EMDR Terapisi Teknikleri ile Acı Anıları Silmek.
• Royle, L. & Kerr, C. (2010). Integrating EMDR into your Practice.
• Kavakçı, Ö. (2012). Ruhsal Travma Tedavisi için EMDR.
• Grand, D. (2005). Işık Hızında Duygusal İyileşme – EMDR.