Düşük ve nedenleri

Abortus (Düşük) Nedir?

Tıbbi literatürde abortus olarak adlandırılan düşük, gebeliğin 20. haftasından önce veya fetüsün ağırlığı 500 gramın altındayken sonlanması durumudur. İstatistiksel verilere göre tüm gebeliklerin yaklaşık %10-12’si düşükle sonuçlanmaktadır. Gebeliğin sonlanma zamanına göre yapılan sınıflandırmada, 12. haftadan önceki kayıplar erken abortus, 12. haftadan sonraki kayıplar ise geç abortus olarak tanımlanır.

Klinik Özelliklerine Göre Düşük Çeşitleri

Düşükler, klinik tablonun ilerleyişine ve rahim ağzının durumuna göre farklı kategorilere ayrılmaktadır. Bu süreçte doğru teşhis ve müdahale hayati önem taşımaktadır.

• Abortus Imminens (Düşük Tehdidi): Vajinal kanama ve kasık krampları ile kendini gösterir ancak rahim ağzı açılmamıştır. Belirli bir tedavisi olmamakla birlikte hastalara yatak istirahati önerilir. Süreç, krampların durmasıyla gebeliğin devamı veya düşükle sonuçlanabilir.
• Abortus Incipiens (Önlenemez Düşük): Kanama ve ağrının yanı sıra rahim ağzının açıldığı durumdur. Bu aşamada düşüğü durdurmak mümkün değildir ve tek tedavi yöntemi beklemeksizin kürtaj yapılmasıdır.
• Abortus Incompletus (Tamamlanmayan Düşük): Gebelik materyalinin bir kısmının dışarı atıldığı, bir kısmının ise rahim içerisinde kaldığı durumdur. Enfeksiyon ve kanama riskine karşı acilen kürtaj planlanmalıdır.
• Abortus Completus (Tamamlanan Düşük): Gebelik materyalinin tamamının rahim dışına atılması durumudur.
• Habitüel Abortus (Tekrarlayan Düşük): Bir hastanın peş peşe 3 gebeliğinin düşükle sonuçlanmasıdır. Bu vakalarda altta yatan nedenlerin detaylıca araştırılması şarttır.
• Missed Abortus (Ölü Düşük): Fetüsün canlılığını yitirmesine rağmen 5 ila 8 haftadan uzun süre rahim içinde kalmasıdır. Bu durum, DIC (yaygın damar içi pıhtılaşma) adı verilen ve anne kan pıhtılaşma mekanizmasını bozan ciddi hastalıklara veya enfeksiyonlara yol açabilir. Müdahale öncesi fibrinojen ve pıhtılaşma ölçümleri yapılmalıdır.

Düşüğe Neden Olan Faktörler

Gebeliğin sağlıklı bir şekilde devam etmesini engelleyen pek çok farklı faktör bulunmaktadır. Bu nedenler genetik, anatomik veya sistemik kaynaklı olabilir.

1. Kromozomal ve Genetik Bozukluklar

En sık rastlanan düşük nedenidir; tüm düşüklerin %50-70’i kromozom anomalilerinden kaynaklanır. En yaygın görülenler trizomilerdir (özellikle Trizomi 21 - Down Sendromu ve Trizomi 16). Ayrıca Turner Sendromu gibi monozomiler de abortusa yol açmaktadır. Bunların yanı sıra boş gebelik (blighted ovum) veya anembriyonik gebelikler de bu grupta yer alır.

2. Yapısal (Uterus) Anormallikleri

Rahim yapısındaki bozukluklar gebeliğin tutunmasını veya büyümesini engelleyebilir:

• Uterus Septus (Rahimde bölme veya zar olması)
• Rahim ağzı yetersizliği
• Uterus Didelfis (Çift rahim)
• Rahim tümörleri ve geçirilmiş rahim ameliyatları

3. Hormonal ve Sistemik Hastalıklar

Hormonal dengesizlikler arasında en sık tiroid hastalıkları (özellikle hipotiroidi) ve ikinci sırada şeker hastalığı (diyabet) düşüklere neden olmaktadır. Ayrıca mekanik veya psikolojik travmaların da düşük üzerinde etkisi olabilmektedir.

4. Enfeksiyonlar ve Bağışıklık Sistemi

Belirli enfeksiyon ajanları gebelik kaybı riskini artırır. Mycoplazma, Toxoplazma, Rubella (Kızamıkçık) ve CMV enfeksiyonları bunlar arasındadır. Önemli bir not olarak; Hepatit B düşüğe yol açmaz.

İmmünolojik (bağışıklık sistemi) nedenler kapsamında ise özellikle aşağıdaki tabloda belirtilen durumlar üzerinde durulmaktadır: