Diş Hassasiyeti Neden Olur? Soğuk ve Sıcakta Sızlayan Dişler İçin Çözümler
- Diş hassasiyeti, koruyucu mine tabakasının aşınması veya diş eti çekilmesi sonucu dentin tabakasının açığa çıkarak dış uyaranların sinirlere iletilmesiyle oluşur.
- Sert fırçalama, asitli gıdalar ve diş gıcırdatma gibi faktörler bu durumu tetiklerken; hassasiyet giderici ürünler ve yumuşak fırça kullanımı evde alınabilecek temel önlemlerdir.
- Hassasiyetin kalıcı hale gelmesi veya şiddetli ağrıya dönüşmesi durumunda, florür uygulamaları, dolgu veya gece plağı gibi profesyonel diş hekimi tedavileri gereklidir.
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Diş Hassasiyeti Nedir?
Diş hassasiyeti, özellikle soğuk, sıcak, tatlı veya ekşi gıdaların tüketimi sırasında ya da soğuk hava solunduğunda hissedilen kısa süreli ve keskin bir sızıdır. Dişin en dış katmanı olan mine tabakası veya kök yüzeyini koruyan diş eti dokusu işlevini kaybettiğinde, alt katmandaki dentin tabakası açığa çıkar.
Dentin tabakası, doğrudan dişin sinir merkezine uzanan mikroskobik kanalcıklardan oluşur. Dışarıdan gelen uyaranlar bu kanalcıklar aracılığıyla sinirlere iletilir ve bu durum dişlerde sızı hissine yol açar.
Diş Hassasiyeti Neden Olur?
Diş hassasiyetinin oluşmasında pek çok farklı faktör rol oynayabilir. Bu nedenlerin başlıcaları şunlardır:
- Diş Eti Çekilmesi: Diş etinin çekilmesi sonucunda, mine tabakasıyla korunmayan kök yüzeyi savunmasız kalarak açığa çıkar.
- Sert Diş Fırçalama: Sert kıllı fırçalarla veya aşırı baskı uygulayarak yapılan yatay fırçalama işlemi, hem mineyi aşındırır hem de diş eti çekilmesine zemin hazırlar.
- Asitli Gıdalar ve İçecekler: Gazlı içecekler, sirke, limon ve meyve sularının sık tüketimi mineyi zamanla eritir. Mide asidinin ağza gelmesi (reflü vb.) de benzer bir aşınmaya neden olur.
- Diş Sıkma ve Gıcırdatma (Bruksizm): Diş yüzeylerinde aşınmalara ve diş eti sınırında yapısal çentiklerin oluşmasına yol açabilir.
- Çürükler ve Eski Dolgular: Tek bir dişte yoğunlaşan hassasiyetin temel nedeni genellikle çürükler, kırıklar veya sızdıran dolgulardır.
- Tedavi Sonrası Hassasiyet: Diş taşı temizliği, beyazlatma veya yeni dolgu işlemleri sonrası görülen hassasiyet genellikle geçici bir durumdur.
- Aşındırıcı Ürünler: Beyazlatıcı etkili sert macunlar ve karbonat gibi ev tipi yöntemler mine tabakasına kalıcı zarar verebilir.
Diş Hassasiyeti mi Yoksa Diş Ağrısı mı?
Diş hassasiyeti ile diş ağrısını birbirinden ayıran en temel fark süredir. Hassasiyette sızı, uyaran (soğuk, sıcak vb.) ortadan kalktığı anda birkaç saniye içinde diner. Ancak; sıcak veya soğuk temasından sonra dakikalarca süren, kendiliğinden başlayan veya gece uykudan uyandıran ağrılar, sorunun dişin sinirine ulaştığını gösterir. Bu durum profesyonel bir diş muayenesi gerektirir.
Evde Diş Hassasiyeti İçin Alınabilecek Önlemler
Diş hassasiyetini hafifletmek ve kontrol altına almak için evde şu adımları izleyebilirsiniz:
- Yumuşak Fırça Kullanımı: Yumuşak kıllı bir fırça tercih edin; dişlerinizi bastırmadan, diş etinden dişe doğru süpürme hareketiyle fırçalayın.
- Özel Diş Macunları: Hassasiyet giderici macunları düzenli kullanın. Bu ürünlerin etkisini göstermesi için birkaç haftalık düzenli kullanım gereklidir.
- Asit Sonrası Bekleme: Asitli gıda tüketiminden hemen sonra fırçalama yapmayın. Ağzınızı suyla çalkalayın ve fırçalamak için bir süre bekleyin.
- Pipet Kullanımı: Gazlı ve asitli içecek tüketimini sınırlayın; tüketeceğiniz zaman dişle teması azaltmak için pipet kullanın.
- Aşındırıcılardan Kaçınma: Diş minesini çizen beyazlatıcı macunlardan ve kontrolsüz ev yöntemlerinden uzak durun.
Diş Hekimi Tarafından Uygulanan Tedavi Yöntemleri
Uzman bir diş hekimi, hassasiyetin kaynağını tespit ederek aşağıdaki tedavi yöntemlerinden uygun olanı belirler:
| Tedavi Yöntemi | Uygulama Amacı |
|---|---|
| Florür Verniği / Ajanlar | Açık dentin kanalcıklarını tıkayarak sızıyı kesmek. |
| Dolgu veya Bonding | Diş eti kenarındaki aşınma çentiklerini kapatmak. |
| Restoratif Tedavi | Çürük veya sızdıran eski dolguları yenilemek. |
| Diş Eti Tedavisi | İleri seviye çekilmelerde kök yüzeyini cerrahiyle kapatmak. |
| Gece Plağı | Diş sıkma kaynaklı aşınmaları önlemek. |
| Kanal Tedavisi | Sinirin etkilendiği ve diğer tedavilerin yetersiz kaldığı durumlar. |
Beyazlatma Sonrası Hassasiyet Normal midir?
Evet, diş beyazlatma işlemi sırasında veya sonrasındaki ilk birkaç gün hassasiyet görülmesi oldukça yaygın ve geçici bir durumdur. Bu süreçte aşırı sıcak ve soğuktan kaçınmak, hassasiyet giderici ürünler kullanmak rahatlama sağlayacaktır.
Ne Zaman Diş Hekimine Başvurulmalı?
Şu belirtilerden birini yaşıyorsanız vakit kaybetmeden bir uzmana danışmalısınız:
- Hassasiyet 2-3 haftadan uzun sürüyorsa,
- Sızı sadece tek bir dişte odaklanmışsa,
- Uyaran ortadan kalksa bile ağrı devam ediyorsa,
- Çiğneme sırasında ağrı, diş etinde şişlik veya dişte renk değişimi varsa.
Dt. Semih Demirci, Çankaya Mahall Ankara'daki kliniğinde diş hassasiyetinin nedenlerini detaylı muayene ile belirleyerek kişiye özel tedavi planlamaları sunmaktadır.
