Çözüm Odaklı Kısa Süreli Terapi
- Çözüm Odaklı Kısa Süreli Terapi (SFBT), sorunların geçmişteki kökenlerine inmek yerine danışanın mevcut kaynaklarına ve gelecekteki hedeflerine odaklanan yenilikçi bir modeldir.
- Değişimin kaçınılmaz olduğu felsefesine dayanan bu yaklaşım, sorunların yaşanmadığı istisna anlarını ve küçük adımlarla başlayan dönüşümleri temel alır.
- Mucize soru ve derecelendirme gibi stratejik teknikler kullanarak, danışanın kendi yaşamındaki çözüm kapasitesini keşfetmesini ve somut hedefler belirlemesini sağlar.

İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Çözüm Odaklı Kısa Süreli Terapi (SFBT) Nedir?
Psikoterapi denildiğinde genellikle geçmiş yaşantıların derinlemesine incelendiği ve sorunların kökenlerinin araştırıldığı bir süreç akla gelir. Ancak modern psikoterapi yaklaşımları değişimi farklı açılardan ele almaktadır. Bazı ekoller sorunun kaynağına odaklanırken, Çözüm Odaklı Kısa Süreli Terapi (SFBT), değişimin hangi koşullarda ve nasıl mümkün olabileceğine odaklanan yenilikçi bir modeldir.
Bu yaklaşımın temel felsefesi, bir sorunu ortadan kaldırmak için her zaman onun geçmişini tüm detaylarıyla açıklamanın gerekmediğidir. Kişinin istediği geleceği tanımlaması, mevcut kaynaklarını fark etmesi ve işe yarayan küçük değişimleri büyütmesi, kalıcı bir dönüşüm sürecini başlatmak için yeterli olabilir.
Çözüm Odaklı Yaklaşımın Tarihçesi ve Tanımı
Çözüm Odaklı Kısa Süreli Terapi, 1980'li yıllarda ABD'nin Milwaukee kentinde bulunan Brief Family Therapy Center bünyesinde geliştirilmiştir. Steve de Shazer, Insoo Kim Berg ve çalışma arkadaşları tarafından temelleri atılan bu ekol, sistemik aile terapisi ve kısa süreli terapi çalışmalarından beslenmiştir.
SFBT, danışanı yalnızca bir "sorun sahibi" olarak değil, kendi yaşamına dair derin bilgiye ve değişim yaratma kapasitesine sahip bir birey olarak görür. Bu süreçte terapötik iş birliği, danışanın ihtiyaçları ve hedefleri doğrultusunda şekillenir. Terapist, danışanın kendi kaynaklarını keşfetmesine rehberlik eden bir kolaylaştırıcı rolündedir.
Çözüm Odaklı Terapinin Temel İlkeleri
Bu terapi modeli, danışanın gelişimini destekleyen dört temel kabul üzerine inşa edilmiştir:
- Kaynak Odaklılık: Her danışan, karşılaştığı güçlüklerle başa çıkabilecek içsel kaynaklara sahiptir. Terapinin amacı, bu gizli kalmış baş etme yollarını görünür kılmaktır.
- Değişimin Kaçınılmazlığı: Değişim her zaman mümkündür ve küçük adımlarla başlar. Büyük dönüşümler, başlangıçtaki küçük ve anlamlı değişimlerin birikimiyle gerçekleşir.
- İstisnaların Gücü: Sorunlar her zaman aynı şiddette yaşanmaz. Sorunun olmadığı veya daha az etkili olduğu istisna anları, çözümün anahtarını barındırır.
- Gelecek Tasarımı: Terapötik sürecin yönünü danışanın hayal ettiği gelecek belirler. Soyut beklentiler, somut ve gözlenebilir hedeflere dönüştürülür.
SFBT'de Kullanılan Temel Teknikler ve Sorular
Çözüm odaklı terapide, danışanın bakış açısını sorundan çözüme kaydıran stratejik soru teknikleri kullanılır. Bu teknikler şunlardır:
| Teknik | Amacı | Örnek Soru |
|---|---|---|
| Mucize Soru | İdeal geleceği somutlaştırmak | "Sorununuzun bir gecede çözüldüğünü varsayalım, bunu ilk hangi işaretten anlardınız?" |
| İstisna Soruları | Başarı anlarını keşfetmek | "Bu sorunun yaşanmadığı veya daha az yaşandığı zamanlarda farklı olan neydi?" |
| Derecelendirme | İlerlemeyi ölçmek | "Şu anki durumunuzu 0-10 arası bir ölçekte değerlendirseniz kaç puan verirsiniz?" |
| Baş Etme Soruları | Dayanıklılığı vurgulamak | "Tüm bu zorluklara rağmen günlük hayatınızı sürdürmenizi sağlayan nedir?" |
Terapötik Süreç ve Uygulama Alanları
Süreç, danışanın terapiye dair hedeflerinin netleştirilmesiyle başlar. Terapist, danışanın ilerlemesini kendi kriterlerine göre değil, danışanın tanımladığı hedefler doğrultusunda değerlendirir. Yaklaşım "kısa süreli" olarak tanımlansa da, seans sayısı danışanın ihtiyaçlarına ve hedeflerine göre esneklik gösterir.
SFBT'nin yaygın kullanım alanları:
- Bireysel danışmanlık ve depresif belirtiler
- Çift ve aile terapisi
- Okul ortamları ve öğrenci rehberliği
- Sosyal hizmet çalışmaları ve yaşam uyumu sorunları
Sıkça Sorulan Sorular: Geçmiş Tamamen Dışlanır mı?
Çözüm odaklı terapi hakkında en büyük yanılgı, geçmişin tamamen yok sayıldığı düşüncesidir. Aksine, geçmiş; kişinin başarılarını, kaynaklarını ve işe yarayan yöntemlerini anlamak için bir veri kaynağı olarak kullanılır. Temel fark, geçmişin bir sorun kaynağı olarak değil, bir çözüm aracı olarak incelenmesidir. Bu yaklaşım yüzeysel bir iyimserlik değil, danışanın gerçek kapasitesine dayanan bir güçlendirme modelidir.
Önemli Not: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi tanı veya tedavi yerine geçmez.
Kaynakça
- de Shazer, S. (1985). Keys to Solution in Brief Therapy. W. W. Norton & Company.
- Berg, I. K., & Miller, S. D. (1992). Working with the Problem Drinker: A Solution-Focused Approach.
- Iveson, C. (2018). Solution-focused brief therapy. BJPsych Advances, 24(5).
- Franklin, C., et al. (2017). Solution Focused Brief Therapy: A systematic review. Journal of Marital and Family Therapy.
- Żak, A. M., & Pękala, K. (2025). Effectiveness of SFBT: An umbrella review. Psychotherapy Research.
- Vermeulen-Oskam, E., et al. (2024). The current evidence of SFBT: A meta-analysis. Clinical Psychology Review.






