Borderline Kişilik Bozukluğuna Şema Terapi ile Yaklaşım

9 Ağustos 2025140 görüntülenme

Kişilik, bireyin kendine özgü tutum ve tepkilerinin tutarlı bir örüntüsüdür. Kişilik bozukluğu, bu örüntüdeki katılık ve işlevsellik sorunları nedeniyle bireyin topluma uyumunda güçlük yaşaması durumudur. Borderline (sınırda) kişilik bozukluğunda ise kimlik, ilişkiler ve duygularda belirgin dengesizlikler görülür; bireyler sık sık kriz yaşar, öfke, manipülasyon ve dürtüsel davranışlar sergileyebilirler. Şema terapi, davranışçı ve psikodinamik terapi öğelerini birleştiren bir yöntem olup, borderline kişilik bozukluğunda özellikle şema mod yaklaşımı etkili sonuçlar vermektedir. Bu terapide, sağlıklı yetişkin modunu güçlendirmek amaçlanır ve böylece hastalara ve yakınlarına umut sunar.

Borderline Kişilik Bozukluğuna Şema Terapi ile Yaklaşım

Yapay Zeka ile geliştirilmiş versiyon

İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir

Kişilik ve Kişilik Bozukluğu Kavramı

Kişilik, bireyin kendine özgü tutum ve tepkilerinin oluşturduğu, kendi içinde tutarlılık gösteren ve öngörülebilir bir yapıya sahip olan davranış örüntüsüdür. Bu örüntüler; bireyin günlük yaşamdaki reaksiyonlarını, engellenme durumları karşısındaki baş etme mekanizmalarını ve kullandığı savunma düzeneklerini kapsar. Kişilik özellikleri, bireyin topluma uyumunu ve işlevselliğini bozacak düzeyde katı ve esneklikten uzak bir hal aldığında ise kişilik bozukluğu tanısı gündeme gelmektedir.

Borderline (Sınırda) Kişilik Bozukluğu ve Belirtileri

Borderline kişilik bozukluğu, bireyin kimlik duygusunda, kişilerarası ilişkilerinde ve duygulanımında yaygın bir dengesizlik ile karakterize edilen karmaşık bir durumdur. Geçmişte psikoz ve nevroz arasındaki sınırda konumlandırıldığı için "sınırda" olarak adlandırılan bu bozuklukta, bireyler genellikle sürekli bir bunalım ve kriz hali içerisindedir. Gerçeği değerlendirme yetisinde geçici bozulmalar yaşanabilir; bu durum paranoya veya dissosiyatif semptomlar şeklinde kendini gösterebilir.

Borderline kişilik bozukluğuna sahip bireylerde görülen temel davranışlar şunlardır:

Duygusal Dengesizlik: Hızlı değişen ruh halleri ve kontrolü güç öfke nöbetleri.
Dürtüsellik: Para harcama, cinsellik ve beslenme alışkanlıklarında kontrolsüz davranışlar.
Manipülatif Eğilimler: İlişkilerde yönlendirici ve manipülatif tutumlar sergileme.
Öz Kıyım Girişimleri: Kendine zarar verme eğilimi ve intihar girişimleri.

Şema Terapi: Borderline Tedavisinde Yeni Bir Umut

Şema terapi, Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) öğelerini psikodinamik terapi unsurlarıyla birleştiren bütüncül bir yaklaşımdır. Özellikle iyileşmesi güç olarak nitelendirilen borderline kişilik bozukluğunun tedavisinde, şema terapi bünyesindeki şema mod yaklaşımı oldukça etkili sonuçlar vermektedir. Bu yöntem, hastalar ve hasta yakınları için tedavi sürecinde önemli bir umut kaynağı teşkil eder.

Borderline Kişilik Bozukluğunda Görülen Temel Modlar

Borderline vakalarında en sık karşılaşılan beş temel şema modu şu şekilde sınıflandırılmaktadır:

Öfkeli Çocuk Modu
Terk Edilmiş Çocuk Modu
Kopuk Korungan Mod
Cezalandırıcı Ebeveyn Modu
Sağlıklı Yetişkin Modu

Bu modların etkisiyle bireylerde tehlikeli cinsel aktiviteler, madde kullanımı ve aşırı yeme gibi riskli davranışlar gözlemlenebilir. Şema terapinin temel hedefi, bireyde zayıf olan veya hiç bulunmayan sağlıklı yetişkin modunu güçlendirmek ve bireyin işlevselliğini artırmaktır.

Bilgi Kaynağı	Yazarlar
Sobibder Dergisi	Arya Khadivi SOHRABI, Doç. Dr. Meryem KARAAZİZ

Etiketler

BorderlineBorderline tani kriterleriBorderline tedavisiOnline terapiOnline psikolojik danışmanlıkBorderlin kişilik bozukluğu ve tedavisiBorderline kişilikBorderline kişilik bozukluğu belirtileriBorderline sınırda kişilik bozukluğuBorderline (sınır) kişilik bozukluğuBorderline kişilik bozukluğu tedavisiŞema terapi ile ruhsal tedavişema terapisi hakkındaŞema terapi

Yazar Hakkında

Psk. Dan. Veysel Hasan Gül

Psikolojik Danışman

Veysel Hasan Gül, Çukurova Üniversitesi Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bölümü’nden mezun olmuştur. Aynı üniversitede Sınıf Öğretmenliği Bölümü’nü de tamamlayarak çift anadal yapmıştır. Ayrıca Çukurova Üniversitesi Güzel Sanatlar Bölümü yandal programını bitirmiştir. Lisans eğitimini takiben, Millî Eğitim Bakanlığı Ankara Hizmet İçi Eğitim Enstitüsü’nden "Özel Eğitim Alan Uzmanlığı" almıştır. Aile Danışmanlığı eğitimini ise doğrudan Millî Eğitim Bakanlığı'nın akreditasyonu ve yetkilendirmesi ile tamamlamıştır. Psikoloji alanında kuramsal eğitimlerine varoluş psikoterapi üzerine doktor Erkan Kalem'den temel eğitim ve süpervizyon eğitimlerini almış olup, vaka süpervizyonlarını sürdürmektedir. Bilişsel Davranışçı Terapi eğitimini Prof. Dr. Şükrü Uğuz'dan almıştır. Çocuk ve ergenlerde gelişim alanında ilkel refleks eğitimi ve öğrenme güçlüğü, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu üzerine Brainfit eğitimini Dr. Mehmet Engin Uysal'dan almıştır, süpervizyonlarına devam etmektedir. Birçok özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde kuruculuk, eğitim koordinatörlüğü, okul psikolojik danışmanlığı görevlerinde bulunmuştur. Ayrıca Adana UCİM (Saadet Öğretmen Çocuk İstismarı ile Mücadele Derneği) Rehabilitasyon Başkanlığı görevinde bulunmuştur. 2013 yılından bu yana aktif olarak sahada görev yapan Gül, 10 yılı aşkın mesleki deneyime sahiptir. Kariyeri boyunca bireysel danışmanlık, çocuk ve ergen danışmanlığı, aile danışmanlığı ve ruh sağlığı alanlarında çeşitli çalışmalar yürütmüştür. Hâlen Adana’nın Seyhan ilçesinde bulunan Varlık Psikolojik Danışmanlık Merkezi'nde hizmet vermeye devam etmektedir. Poyep Çocuk ve Ergen Gelişim markasının kurucusudur.

Önemli Bilgilendirme

Site içerisinde bulunan bilgiler bilgilendirme amaçlıdır. Bu bilgilendirme kesinlikle hekimin hastasını tıbbi amaçla muayene etmesi veya tanı koyması yerine geçmez.