Biri bizi gözetliyor ( Çocukların etrafında pervane olmak)

Pervane Ebeveynlik ve Çocuk Psikolojisine Etkileri

Çocuklarının etrafında adeta bir pervane gibi dönen ebeveynlerin bu tutumu, çocukların gelişim sürecinde farklı tepkiler vermesine neden olmaktadır. Bu ebeveynlik tarzının temelinde yatan en belirgin duygu ise öfke olarak karşımıza çıkar. Çocuk, her zaman bu öfkeyi doğrudan anne ve babasına yöneltemediği durumlarda, duyguyu kendi içine döndürerek yetişkinlik döneminde yoğun suçluluk duygusu yaşayan bir bireye dönüşebilir.

Aşırı Koruyucu Tutumların Uzun Vadeli Sonuçları

Farklı ebeveynlik tutumları karşısında çocuklar çeşitli savunma mekanizmaları geliştirirler. Bazı çocuklar, kendi istek ve duygularının başkaları için bir önem taşımadığını düşünerek büyürler. Bu algı, ilerleyen yaşlarda pasif-agresif davranışlar, kontrol edilemeyen öfke patlamaları veya çeşitli psikosomatik belirtiler şeklinde kendini gösterebilir.

Diğer bir grup çocuk ise yalnız kalma korkusuyla baş etmek ve eleştirilmekten kaçınmak amacıyla, iş ve davranış becerilerinde en üst seviyeye ulaşmaya çalışır. Bu bireyler, hayat boyu durmaksızın çalışarak bu seviyeyi koruyabileceklerine inanırlar. Sonuç olarak, tatil yapmayı bilmeyen, tamamen iş odaklı ve yüksek kalp krizi riski taşıyan A tipi kişilik özelliklerine sahip yetişkinler haline gelirler.

Sosyal Uyum ve Sorumluluk Bilinci

Aşırı koruyucu ve hoşgörülü ebeveynler, bu tutumun çocukların gelecekteki sorumluluk alma, iş birliği yapma ve amaç belirleme becerilerini nasıl zedelediğini fark edemeyebilirler. Sürekli ilgi odağı olan çocuklar, bir haklılık algısı geliştirerek kendilerini diğer insanlardan üstün görebilirler. Bu durum, toplumsal kurallara karşı aşırı tepkisel olmalarına yol açar.

Bu çocuklar, yaşamları boyunca ya kendi haklılıklarını ifade etmekte güçlük çekerler ya da her konuda mutlak haklı olduklarını iddia ederler. Her iki durum da bireyin sosyal yaşamda ciddi zararlar görmesine neden olur. Bağımsızlık ve özgüven gelişimi, bu denli müdahaleci bir ortamda sağlıklı bir şekilde ilerleyemez.

Bağımsızlık ve Özgüven Gelişimi İçin Planlama Sorunu

Doğumundan itibaren yaşamı titizlikle planlanan bir çocuğun özgürleşmesi oldukça güçtür. Henüz 3 yaşında okulu, 5 yaşında sanat dalı, sporu ve arkadaş çevresi ebeveynleri tarafından belirlenen çocukların bağımsız olmayı öğrenmeleri mümkün değildir. Bu derece kontrol altında büyüyen çocukların kendilerine güven duymaları beklenemez.

Ebeveynler İçin Çözüm Önerileri ve Stratejiler

Anne ve babaların, çocuklarının problem çözme becerilerini geliştirmesi ve onlara özgüven kazandırması için öncelikle "pervane" olmaktan vazgeçmeleri gerekir. Çocuğun, ebeveynin bir uzantısı değil, ayrı bir birey olduğu kabul edilmelidir. Bu süreçte şu adımlar izlenmelidir:

• Çocuğun kendi işlerini kendisinin yapmasına ve başlangıçta hata yapmasına izin verilmelidir.
• Hatalar üzerinde konuşulmalı ve alternatif çözüm yolları hakkında düşünmesi sağlanmalıdır.
• Aile içi sorunların çözümünde çocuğun da fikri alınmalıdır.
• Sosyal beceri geliştirmesi ve kendini ifade etmesi konusunda cesaretlendirilmelidir.
• İzlenen filmlerdeki karakterlerin duygularını analiz etmesine yardımcı olunmalıdır.
• Çocuğun kendini güvende hissetmesi için sınırlara gereksinimi olduğu unutulmamalıdır.
• En önemlisi, kendi kararlarını alması konusunda her zaman destekleyici olunmalıdır.

Sonuç: Çocuklar Birer Bağımsız Ruh Olarak Görülmelidir

Çocukların yaşamlarını kolaylaştırma hedefiyle hareket ederken, onları kendi uzantımız gibi görmek aslında gelişimlerini engellemektedir. Halil Cibran'ın da ifade ettiği gibi, çocuklar sizin aracılığınızla gelseler de size ait değildirler. Onlara sevginizi verebilirsiniz ancak düşüncelerinizi dayatamazsınız; çünkü onların kendi düşünceleri ve yarınları vardır.

Unutulmamalıdır ki hayat geriye dönmez ve dünün içinde yaşamaz. Sizler birer yay, çocuklarınız ise sizden çok ilerilere atılmış oklar gibidir. Onları kendiniz gibi olmaya zorlamak yerine, kendi yollarında ilerlemeleri için desteklemek en sağlıklı yaklaşımdır.