Bilişsel Davranışçı Terapi Nedir? Bilişsel Davranışçı Terapi Seansı Nasıl Yürütülür?
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) Nedir?
Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT); 1960'lı yıllarda Aaron Beck tarafından geliştirilmiş olan, ruhsal hastalıkların tedavisinde kullanılan en köklü ve en etkili terapi yöntemlerinden biridir. Bu terapi modelinde temel amaç; danışanın bir durum ya da olay karşısında geliştirdiği işlevsel olmayan düşüncelerini, daha alternatif ve gerçekçi düşüncelerle değiştirebilme becerisi kazanmasıdır.
Bu bilişsel kazanım süreci, danışanın yaşadığı rahatsız edici duyguların azalmasını ve olaylara karşı daha uygun tepkiler geliştirmesini sağlar. Bilişsel Davranışçı Terapi, danışan ile terapist arasındaki iş birliğine ve danışanın sürece aktif katılımına büyük önem verir. Terapi süreci temel olarak "şimdi" ve "burada" odağında ilerler. BDT'nin nihai hedefi, danışana kendi kendisinin terapisti olabilmesi için gerekli becerileri kazandırmaktır.
Bilişsel Davranışçı Terapi Seansı Nasıl Yürütülür?
BDT seansları, verimliliği artırmak adına sistematik bir yapı çerçevesinde yürütülür. Bir seansın yapısı genel olarak üç ana bölümden oluşmaktadır. Aşağıdaki tabloda bu bölümlerin içerikleri özetlenmiştir:
| Seans Bölümü | Uygulanan İşlemler |
|---|---|
| Giriş Bölümü | Terapötik yakınlık kurulması, gündem belirlenmesi, duygu durum değerlendirmesi ve ödev kontrolü. |
| Orta Bölüm | Belirli bir problem üzerine formülasyon yapılması ve sorun çözme becerilerinin kazandırılması. |
| Son Bölüm | Seans özeti, yeni ödev planlaması ve danışandan geri bildirim alınarak kapanış yapılması. |
Seansın Giriş Bölümü
Seansın başlangıcında danışanla terapötik bir yakınlık kurulur. Mevcut soruna yönelik bir gündem oluşturularak danışanın güncel duygu durumu değerlendirilir. Eğer bir önceki seansta danışana bir ödev verildiyse, bu bölümün bir parçası olarak ödev kontrolü gerçekleştirilir.
Seansın Orta Bölümü
Bu aşamada belirlenen spesifik bir problem üzerinden formülasyon yapılır. Ardından, çeşitli bilişsel davranışçı teknikler kullanılarak danışana sorunlarla başa çıkabilmesi için gerekli olan sorun çözme becerileri aktarılır.
Seansın Son Bölümü
Seansın sonuna gelindiğinde, görüşülen konuların kısa bir özeti sunulur. Danışanın bir sonraki seansa kadar uygulaması beklenen yeni ödevler planlanır. Son olarak, danışanın seansa dair geri bildirimleri alınarak süreç sonlandırılır.
Bilişsel Davranışçı Terapi ile Çalışılan Başlıca Alanlar
Bilişsel Davranışçı Terapi, geniş bir yelpazedeki psikolojik sorunların çözümünde etkin olarak kullanılmaktadır. BDT'nin temel çalışma alanları şunlardır:
- Fobiler
- Sosyal Kaygı
- Depresyon
- Anksiyete
- Obsesif Kompülsif Bozukluk (OKB)
- Yeme Bozuklukları
- Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB)
- İlişki Sorunları
