Ambalajlı sütle ilgili merak edilenler

Çiğ Süt Neden Isıl İşlemden Geçmelidir?

Çiğ süt, içeriğindeki besin değerleri nedeniyle mikroorganizmaların üremesi için son derece elverişli bir ortamdır. Bu durum, sütün hızla bozulmasına ve halk sağlığını tehdit eden bir yapıya bürünmesine neden olur. Sütte bulunan patojen (hastalık yapıcı) bakteriler ile ilgili üç kritik tehlike mevcuttur: Bu bakteriler her yerde bulunabilirler, çok hızlı çoğalırlar ve gözle görülemezler. Mikrobiyologlar dahi bir besinin zehirli olup olmadığını sadece görüntüsünden, kokusundan veya tadından tespit edemezler.

Çiğ Süt Tüketiminin Sağlık Riskleri

Araştırmalar, açıkta satılan sütlerde yüksek oranda mikrop bulunduğunu kanıtlamaktadır. Mikroorganizmalar süte; sağıldığı hayvandan, sağım ortamından veya sağımdan sonraki saklama süreçlerinden bulaşabilir. Temiz olmayan süt yoluyla insanlara bulaşabilecek hastalıklar şunlardır:

• Besin zehirlenmesi
• Tifo
• Bağırsak tüberkülozu
• Brusella
• Kuduz

Bu ciddi riskler nedeniyle çiğ sütün doğrudan tüketilmesi kesinlikle önerilmemektedir.

Sokak Sütü ve Kaynatma İşleminin Dezavantajları

Sokak sütünü zararlı mikroorganizmalardan arındırmak için genellikle 95–100˚C’de 15 dakika boyunca kaynatılması önerilir. Ancak bu yöntem, B grubu vitaminleri başta olmak üzere sütün besin değerinde ciddi kayıplara yol açar. Bu nedenle, besin değerini koruyan pastörize veya sterilize (UHT) sütlerin tercih edilmesi sağlık açısından daha avantajlıdır.

Sokak Sütündeki Gizli Tehlikeler

Sokak sütünün kaynağı belirsizdir ve hijyenik sağım, taşıma veya dağıtım standartlarına uyulmadığında kalite sorunları ortaya çıkar. Ayrıca, bu sütlere dayanıklılığı artırmak veya hile yapmak amacıyla şu maddeler eklenebilir:

Önemli bir not olarak; bu kimyasallar süt kaynatılsa dahi yok edilemez, bu da sokak sütünün doğallığına gölge düşürür.

UHT (Uzun Ömürlü) Süt Nedir ve Avantajları Nelerdir?

UHT (Ultra High Temperature), yüksek ısıda sterilizasyon işlemini ifade eder. Bu işlemde süt, 135–150˚C’de 4–6 saniye gibi çok kısa bir süre ısıtılarak zararlı mikroorganizmalardan tamamen arındırılır.

• Kalite Kontrol: Sadece veteriner kontrolünden geçmiş ve kalite testlerini başarıyla tamamlamış çiğ sütler UHT işlemine alınır.
• Besin Değeri: Hızlı ısıtma ve soğutma sayesinde sütün besleyiciliği korunur. Analizler, UHT sütün besin değerinin sokak sütünden daha yüksek olduğunu göstermektedir.
• Ambalaj Teknolojisi: 6 özel katmandan oluşan steril ambalajlar, hiçbir katkı maddesine gerek kalmadan sütü dış etkenlerden korur.
• Saklama Koşulları: Açılmadığı sürece oda sıcaklığında yaklaşık 4 ay bozulmadan kalabilir. Açıldıktan sonra ise buzdolabında saklanmalı ve 3 gün içinde tüketilmelidir.

Pastörizasyon İşlemi Nasıl Uygulanır?

Pastörizasyon, yasal düzenlemelere uygun çiğ sütlerin doğal özelliklerine zarar vermeden patojen organizmaların tamamen yok edilmesi işlemidir. Sütler 72–80˚C’de 14–16 saniye ısıtılır ve ardından 4˚C’ye soğutulur. Bu işlemde mikropların tamamı yok edilmediği için soğuk zincirin korunması şarttır. Pastörize sütler buzdolabında saklanmalı ve 3 ile 10 gün içinde tüketilmelidir.

Süt Hakkında Doğru Bilinen Yanlışlar

1. UHT İşlemi Probiyotikleri Öldürür mü?

Hayır. Probiyotik (faydalı) bakteriler yoğurt, peynir ve kefir gibi fermente ürünlerde bulunur. Gerek çiğ gerekse ısıl işlem görmüş sütlerde doğal olarak probiyotik bakteri bulunmaz. Dolayısıyla UHT işleminin faydalı bakterileri öldürdüğü iddiası asılsızdır.

2. Ambalajlı Sütlerde Süt Tozu Var mı?

Ambalajlı sütlerdeki kıvam ve lezzetin kaynağı homojenizasyon işlemidir. Bu işlem, yağ parçacıklarının süte eşit dağılmasını sağlar. Sütlere lezzet için süt tozu veya dayanıklılık için katkı maddesi eklenmesi söz konusu değildir.

3. Ambalajdaki Alüminyum Sağlığa Zararlı mı?

UHT ambalajlarında kullanılan alüminyum, ışık ve oksijen geçişini engelleyen bir ara katmandır. Bu katman süte kesinlikle temas etmez, dolayısıyla insan sağlığına herhangi bir zararı bulunmamaktadır.