Alt Islatma Psikolojik Kökenli

Çocuklarda Alt Islatma (Enürezis) Nedir?

Enürezis, halk arasında bilinen adıyla alt ıslatma, çocuklarda 4 yaşından sonra gece veya gündüz istemsiz idrar kaçırma durumunun devam etmesi olarak tanımlanır. Bu durum, çocuk gelişiminde dikkatle takip edilmesi gereken bir süreçtir. Sebepleri kesin olarak saptanamasa da tıp literatüründe bu problem iki ana başlık altında incelenmektedir.

Alt Islatma Türleri ve Nedenleri

Alt ıslatma problemi, başlangıç sürecine ve altında yatan etkenlere göre birincil ve ikincil olmak üzere ikiye ayrılır. Her iki türün de kendine has özellikleri ve tetikleyicileri bulunmaktadır.

1. Birincil (Primer) Alt Islatma

Alt ıslatma vakalarının yaklaşık %90'ını oluşturan bu grup, büyük oranda kalıtsal faktörlere dayanmaktadır. Bu vakalarda çocuk, bebeklikten itibaren hiçbir zaman tam olarak kuru kalmayı başaramamıştır. Sebeplerinin tam olarak bilinmemesiyle birlikte, aşağıdaki faktörlerin etkili olduğu düşünülmektedir:

• Uyku derinliği (uyku ağırlığı),
• İdrar kesesinin (mesane) kapasitesinin küçük oluşu,
• Boşaltım sistemindeki olgunlaşma sürecinin gecikmesi.

2. İkincil (Sekonder) Alt Islatma

Toplam vakaların %10'unu kapsayan bu tür, fiziksel veya psikolojik bir nedene bağlı olarak sonradan gelişir. Bir vakaya ikincil alt ıslatma teşhisi konulabilmesi için çocuğun en az 6 ay ile 1 yıl arasında tamamen kuru kalmış olması ve bu süreden sonra tekrar idrar kaçırmaya başlaması gerekir.

Bu durumun ortaya çıkmasında etkili olan temel faktörler şunlardır:

• Psikolojik Nedenler: Yeni bir kardeşin doğması, aile içi şiddet, ailevi problemler, korkutma veya genel korku halleri.
• Fiziksel Nedenler: İdrar yolu enfeksiyonları, böbrek rahatsızlıkları ve şeker hastalığı gibi bedensel sağlık sorunları.

Yanlış Tutumların Psikolojik Etkileri: Bir Vaka Örneği

Alt ıslatma probleminde çevresel faktörlerin ve yetişkin tutumlarının etkisi oldukça büyüktür. Örneğin; 2 yaşından itibaren kuru kalmayı başaran bir çocuğun, maruz kaldığı korku ve tehdit (ahırda yatırılma korkusu gibi) nedeniyle yeniden alt ıslatmaya başladığı ve bu durumun okul yıllarına kadar sürdüğü görülmektedir.

Bu tür travmatik yaklaşımlar, çocukta sadece alt ıslatma sorununa değil, aynı zamanda sürekli tuvalete gitme ihtiyacı gibi obsesif davranışlara ve uyku bozukluklarına da yol açabilmektedir. Bu nedenle çocukları utandırmak, azarlamak, cezalandırmak veya durumu başkalarıyla paylaşmak, çocuğun psikolojisinde derin ve kalıcı yaralar açmaktadır.

Alt Islatma Sıklığı ve İstatistikler

Alt ıslatma, çocukluk döneminde oldukça yaygın görülen bir problemdir. Yaş ilerledikçe bu durumun görülme sıklığı doğal bir azalma eğilimi gösterir:

Enürezis Tedavi Yöntemleri

Erkek çocuklarda daha sık rastlanan alt ıslatma durumu, tedavi edilmediği takdirde ciddi psiko-sosyal bozukluklara zemin hazırlayabilir. Tıbbi tetkikler sonucunda bedensel bir sebep bulunamadığı durumlarda, uzman yardımıyla psikolojik çözümlere başvurulmalıdır.

Günümüzde alt ıslatma tedavisinde vakanın yaşına ve durumuna göre şu yöntemler başarıyla uygulanmaktadır:

• Davranış Terapisi,
• Psikoterapi,
• Oyun Terapisi,
• EFT (Duygusal Özgürleşme Tekniği),
• Hipnoz Teknikleri.

Unutulmamalıdır ki; sabırlı ve anlayışlı bir yaklaşım, profesyonel destekle birleştiğinde bu sorunun aşılmasındaki en önemli anahtardır.