Alerjik Astım
- Astım, çocuklarda %10-20 oranında görülen ve tekrarlayan öksürük, hırıltı ile nefes darlığı gibi belirtilerle kendini gösteren kronik bir hava yolu hassasiyetidir.
- Teşhis sürecinde uzman muayenesiyle birlikte 6 yaşından büyüklerde solunum testleri ve genellikle alerjik kökenli olan vakalar için cilt alerji testleri uygulanır.
- Tedavi süreci; tetikleyici alerjenlerden korunma, semptomları kontrol altına alan ilaç kullanımı ve uygun hastalarda uygulanan aşı tedavisinden oluşur.
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Çocuklarda Alerjik Astım Nedir?
Astım, hava yollarında çeşitli faktörlere bağlı olarak gelişen hasarlanma sonucunda ortaya çıkan bir hassasiyet durumudur. Bu hassasiyet; sık tekrarlayan öksürük, hırıltı ve nefes darlığı gibi klinik şikayetlerle kendini gösterir. Tıp literatüründe ve halk arasında bu hastalık, alerjik bronşit veya spastik bronşit isimleriyle de anılmaktadır.
Çocuklarda Astım Görülme Sıklığı
Bilimsel araştırmalar, çocuklarda astım görülme sıklığının %10 ile %20 arasında değiştiğini ortaya koymaktadır. Bölgesel verilere bakıldığında, özellikle İstanbul genelinde her 7 çocuktan birinde astım hastalığına rastlanmaktadır. Bu veriler, hastalığın çocukluk çağında ne kadar yaygın bir sağlık sorunu olduğunu kanıtlar niteliktedir.
Çocuklarda Astım Belirtileri Nelerdir?
Ebeveynlerin çocuklarında gözlemlediği belirli semptomlar, astım şüphesini güçlendirmelidir. Aşağıdaki belirtilerden bir veya birkaçının mevcudiyeti durumunda uzman görüşüne başvurulmalıdır:
- Göğüs bölgesinde, özellikle nefes verme esnasında duyulan hırıltı (hışıltı) sesi.
- Geceleri artış gösteren ve çocuğu uykudan uyandıracak kadar şiddetli olan tekrarlayan öksürükler.
- Sık sık meydana gelen nefes sıkışması atakları.
- Öksürük şikayetlerinin belirli mevsimlerde belirgin şekilde artması.
- Egzersiz, oyun oynama, koşma veya terleme gibi fiziksel aktivitelerden sonra artan hırıltı.
- Gribal enfeksiyonları takiben gelişen ve 2 haftadan uzun süren nefes sıkışmaları.
- Sigara dumanı, deterjan ve boya gibi kimyasal kokulara karşı aşırı hassasiyet.
- Çocukta eş zamanlı olarak egzema veya alerjik nezle görülmesi.
- Aile bireylerinde veya yakın akrabalarda genetik geçişli alerjik hastalıkların bulunması.
- Şikayetlerin ventolin veya bricanyl gibi nefes açıcı spreylerle hızlıca rahatlaması.
Astıma Bağlı Öksürüğün Ayırt Edici Özellikleri
Astım kaynaklı öksürüğü diğer hastalıklardan ayıran temel farklar şunlardır:
- Öksürük genellikle uyuduktan 1-2 saat sonra veya sabaha karşı yoğunlaşır.
- Gece uykusu, öksürük veya hışıltı nedeniyle sık sık bölünür.
- Fiziksel aktivitenin yanı sıra aşırı gülmek veya ağlamak öksürüğü tetikler.
- Öksürük oldukça inatçıdır ve balgam sökmek oldukça güçtür.
Çocuklarda Astım Teşhisi Nasıl Konulur?
Astım belirtileri gösteren çocukların, alanında uzman bir Çocuk Alerjisi hekimi tarafından değerlendirilmesi kritik önem taşır. Teşhis süreci, uzman muayenesinin ardından bir dizi objektif testle desteklenir. Çocuklarda görülen astım vakalarının %80-90'ı alerjik kökenli olduğu için ciltten alerji testi yapılması ehemmiyet arz eder.
Tanı aşamasında kullanılan diğer yöntemler şunlardır:
| Test Yöntemi | Uygulama Detayı |
|---|---|
| Solunum Fonksiyon Testi | 6 yaşından büyük çocuklarda uygulanır. |
| NO (Nitrik Oksit) Testi | Verilen nefesteki nitrik oksit düzeyi ölçülür. |
| Kan ve Ter Testleri | Gerekli görülen durumlarda ayırıcı tanı için istenir. |
Alerji Testleri Ne Zaman Yapılmalıdır?
Alerji testlerinin zamanlaması, şüphelenilen hastalığın türüne göre değişir. Gıda alerjisi, egzema ve cilt alerjilerinde testler 1. aydan itibaren yapılabilmektedir. Ancak astım ve alerjik nezle gibi polen veya ev tozu akarı kaynaklı solunumsal alerjilerde, testlerin 1-2 yaşından sonra yapılması uygun görülmektedir.
Astım Tedavi Yöntemleri
Çocuklarda astım tedavisi, doğru planlandığında oldukça başarılı sonuçlar vermektedir. Tedavi süreci üç temel sütun üzerine inşa edilir:
- Alerjenlerden Korunma: Hastalığı tetikleyen unsurlardan uzak durulması.
- İlaç Tedavisi: Belirtileri kontrol altına alan ve hava yollarını rahatlatan ilaçlar.
- Aşı Tedavisi (İmmunoterapi): Dil altı damla veya cilt altı enjeksiyon şeklinde uygulanan yöntemler.
Tedavideki en önemli başarı kriteri, yöntemin hastaya özel belirlenmesi ve ilaçların doğru teknikle kullanılmasıdır.
