Çocuk felci hastalığı

Çocuk Felci (Poliomyelit) Nedir?

Çocuk felci (poliomyelit), özellikle omurilikteki kasların kasılmasını başlatan sinir hücrelerine zarar veren, Polio virüsünün yol açtığı ciddi ve bulaşıcı bir enfeksiyon hastalığıdır. Tıp literatüründe omuriliğin ön kordonlarının iltihaplanması sonucu felçle neticelenen bu durum, dünya çapında görülebilen bir sağlık sorunudur. Hastalık her ne kadar çocukları daha fazla etkilese de yetişkin bireylerde de görülebilmektedir.

Çocuk Felci Belirtileri Nelerdir?

Virüs vücuda yerleştikten sonra kuluçka süresi genellikle 7 ile 21 gün arasında değişmektedir. Hastalık genellikle yaz ve sonbahar aylarında küçük yerel salgınlar şeklinde ortaya çıkar. İlk aşamada görülen temel semptomlar şunlardır:

• 40°C’ye ulaşan yüksek ateş,
• Şiddetli baş ve sırt ağrıları,
• Bulantı, kusma ve boğaz ağrısı,
• Boyunda kasılma ve aşırı yorgunluk hali.

Bu başlangıç belirtilerinden yaklaşık 4-5 gün sonra, kasları iki yanlı ancak asimetrik (bakışımsız) olarak etkileyen gevşek felç tablosu yerleşir. 2-3 hafta sonra bazı kaslar tamamen normale dönerken, bir bölümünde ise kalıcı hasar meydana gelebilir. Hastalığın ilk günlerinde gerekli tedaviye başlanmaması, özellikle kol ve bacaklarda kalıcı felç riskini artırır.

Hastalığın Yayılması ve Bulaşma Yolları

Polio virüsü, temel olarak hastaların çıkardığı dışkı yoluyla çevreye yayılmaktadır. Hijyen ve çevre sağlığı koşullarının yetersiz olduğu dönemlerde büyük salgınlara yol açan bu hastalık, günümüzde modern sanitasyon sistemleri ve aşılamayla kontrol altına alınmıştır. Virüsün başlıca bulaşma yolları şunlardır:

• Lağım sularının yiyeceklere bulaşması,
• Sineklerin taşıdığı mikroplar,
• Enfekte kişilerin ağız ve burnundan çıkan damlacıklar,
• Kirli eller ve ağız yoluyla temas.

Riskli Durumlar ve Faktörler

Çocuk felci virüsüne karşı belirli durumlar bireyleri daha savunmasız hale getirebilir. Aşağıdaki faktörler hastalığa yakalanma veya hastalığın ağır seyretme riskini artırmaktadır:

• Polio aşısının yapılmamış olması,
• Salgın olan bölgelere seyahat etmek,
• Hamilelik dönemi,
• Çok yaşlı veya bebeklik çağında olmak,
• Ağız, burun veya boğazda meydana gelen yaralanmalar (diş tedavisi, bademcik operasyonu vb.),
• Bağışıklık sistemini bozan aşırı duygusal veya fiziksel stres.

İstatistiksel olarak hastalık kız çocuklarında daha sık görülme eğilimindeyken, felç durumlarına erkek çocuklarda daha sık rastlanmaktadır.

Korunma Yolları ve Aşı Takvimi

Çocuk felcinden korunmanın en etkili yolu aşılanmadır. Polio aşısı, uygulanan kişilerin %90'ından fazlasını hastalıktan korumaktadır. Günümüzde "Salk aşısı" veya "Sabin aşısı" olarak bilinen yöntemler kullanılmaktadır.

Önerilen Aşı Takvimi

Hastalığın başlangıcında şüpheli vakaların diğer kişilerden izole edilmesi ve yatak istirahatine alınması kritiktir. Tedavi süreci için mutlaka bir uzman doktora başvurulmalıdır.