Zayıflık Takıntısı
- Anoreksiya ve bulimia gibi yeme bozuklukları, toplumsal baskı ve medya etkisiyle 3 yaşındaki çocuklarda bile zayıf olma isteği ve kilo takıntısı olarak ortaya çıkabilmektedir.
- Araştırmalar, okul öncesi dönemdeki çocukların zayıflığı güzellik ve zeka gibi pozitif kavramlarla, kilolu olmayı ise negatif sıfatlarla eşleştirdiğini göstermektedir.
- Zayıflık idealinin küçük yaşlarda içselleştirilmesi, çocukların 6 yaşında diyete başlamasına, akran zorbalığına ve ciddi psikolojik sorunlara yol açmaktadır.
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Çocuklarda Yeme Bozuklukları: Anoreksiya ve Bulimia Nedir?
Günümüzde yeme bozuklukları, her geçen gün yaygınlaşan ciddi bir sağlık sorunu haline gelmiştir. Bu bozukluklar arasında en sık karşılaşılan tablolar anoreksiya ve bulimia olarak öne çıkmaktadır. Anoreksiya, bireyin kendisini aşırı derecede aç bırakması durumuyken; bulimia, kontrolsüzce fazla miktarda yemek yendikten sonra hissedilen pişmanlıkla besinlerin kusma yoluyla vücuttan atılmasıdır.
Genellikle kız çocuklarında ve genç kadınlarda daha sık görülen bu durumlar, sanılanın aksine çok erken yaşlarda başlamaktadır. Yapılan güncel araştırmalar, 3 yaşındaki kız çocuklarının dahi zayıf olma düşüncesini içselleştirdiğini ortaya koymaktadır. Çocuklar, oyun süreçlerinde dahi kilolu figürleri reddederek; zayıflığı, güzelliği ve fit bir vücudu simgeleyen oyuncakları tercih etmektedir.
Okul Öncesi Dönemde Zayıflık Baskısı ve Etkileri
Zayıflık üzerindeki toplumsal baskı, çocuklarda sadece fiziksel değil, psikolojik sorunlara da yol açmaktadır. Bu baskı sonucunda çocuklarda yeme bozuklukları ve depresyon belirtileri gözlemlenebilmektedir. Ayrıca çocuklar, kilolu bireylere karşı negatif bir algı geliştirerek bu durumu bir arkadaşlık kriteri haline getirmekte ve akranları arasında "alay etme" davranışları sergileyebilmektedir.
Çocuklarda Diyet ve Kilo Kontrolü Eğilimi
55 okul öncesi kız çocuğu üzerinde yapılan bir çalışmanın ön taslakları, çarpıcı sonuçlar sunmaktadır:
- Çalışmaya katılan kız çocuklarının tamamı zayıf olmayı istemektedir.
- Zayıflığa duyulan bu özen, beraberinde kısıtlayıcı yemek yeme alışkanlıklarını getirmektedir.
- Küçük yaşlardaki çocuklar, zayıf olmanın toplumda daha fazla değer gördüğüne inanmaktadır.
- Araştırmalar, bazı çocukların henüz 6 yaşında kilolarını kontrol etmek amacıyla diyet yapmaya başladığını göstermektedir.
Çocukların Gözünde Vücut Tipleri ve Algı Araştırması
3, 4 ve 5 yaş grubundaki çocuklar, hislerini tam ifade edemeseler de figürler üzerinden yapılan testler gerçek algılarını yansıtmaktadır. Araştırmacılar; zayıf, normal ve kilolu üç figür kullanarak çocuklardan bu karakterleri 12 farklı sıfatla değerlendirmelerini istemiştir.
| Değerlendirme Türü | Kullanılan Sıfatlar |
|---|---|
| Pozitif Betimlemeler | Hoş, akıllı, arkadaş, zarif, şirin, tatlı |
| Negatif Betimlemeler | Değersiz, akılsız, arkadaş olmayan, özensiz, çirkin, gürültücü |
Araştırma sonucunda kız çocukları, kilolu figür için ortalama 3.1 negatif kelime kullanırken, zayıf figür için 2.7 pozitif kelime kullanmıştır. En yakın arkadaş seçimi sorulduğunda ise büyük çoğunluk zayıf figürü tercih etmiştir.
Oyun Karakteri Seçimi ve Duygusal Tepkiler
Çocukların vücut tipleri üzerindeki duygusal algısını ölçmek için özel tasarlanmış bir bilgisayar oyunu kullanılmıştır. Çocuklardan kendilerini temsil edecek karakteri seçmeleri istenmiş ve seçimleri üzerinde yapılan değişiklik taleplerine verdikleri tepkiler şu şekilde kategorize edilmiştir:
- Değiştirmeye İstekli: Hiçbir rahatsızlık belirtmeden hızlıca kabul edenler.
- Değiştirmeye İsteksiz: Duraksayan, göz temasını kesen veya ailesinden onay bekleyenler.
- Değiştirmek İstemeyen: Kesin bir dille reddedenler.
Çalışmada, çocukların kilolu figürlere dokunmaktan dahi kaçındıkları ve bu karakterler için "o olmak istemiyorum" şeklinde tepkiler verdikleri gözlemlenmiştir. Bu durum, zayıflığın çocuklar tarafından "ideal" olarak tamamen içselleştirildiğini kanıtlamaktadır.
Medyanın ve Sosyal Mesajların Zayıflık Trendine Etkisi
Çocukların bu denli erken yaşta zayıflık takıntısı geliştirmesinin temelinde medya etkisi ve ticari reklamlar yatmaktadır. Kilo verme, diyet ve güzellik ürünlerine dair sürekli maruz kalınan mesajlar, kilolu olmayı aşağılanan bir durum gibi göstermektedir.
Günümüzde zayıflık ve güzellik üzerine gelişen bu takıntı; okul öncesinden başlayarak adolesan ve yetişkinlik dönemine kadar artarak devam etmektedir. Medyada sürekli yer alan zayıf kadın figürleri, çocukların kendi vücutlarından memnuniyetsizlik duymasına ve zayıflığı tek seçenek olarak görmesine neden olmaktadır.
Uzman Diyetisyen Gamze Şanlı Ak
