Yükseklik ve Uçak Yolculuğunun kulaklara etkisi

Uçak Yolculuğunda Kulak Sağlığı ve Basınç Problemleri

Uçak yolculuğu sırasında kulaklarınızda aniden oluşan 'pop' sesini veya baskı hissini hiç merak ettiniz mi? Birçok yolcu, özellikle iniş sırasında kulak ağrısı yaşamakta ve çocuklar bu durumdan ciddi şekilde rahatsız olmaktadır. Hava yolculuğu esnasında karşılaşılan en yaygın tıbbi şikayetlerin başında kulak problemleri gelir. Genellikle hafif seyreden bu durumlar, nadiren geçici ağrı ve işitme kaybına yol açabilir.

Kulağın Yapısı ve Basınçla İlişkisi

Kulağımız üç ana bölümden oluşur ve uçuş sırasındaki basınç değişikliklerinden en çok orta kulak etkilenir:

• Dış Kulak: Kulak kepçesi ve kulak zarına kadar uzanan dış kulak yoludur.
• Orta Kulak: Kulak zarı ile iç kulak arasındaki küçük boşluktur. Burada çekiç, örs ve üzengi kemikçikleri ile hava boşlukları bulunur.
• İç Kulak: İşitme ve denge sinir uçlarını barındıran bölümdür.

Orta kulak, ufak bir hava boşluğu olduğu için dış ortamdaki basınç değişimlerine karşı oldukça hassastır. Normal şartlarda yutkunduğunuzda, geniz ile orta kulak arasındaki östaki borusu vasıtasıyla kulağınıza hava kabarcığı geçer ve basınç eşitlenir.

Östaki Borusu Neden Tıkanır?

Östaki borusu tıkandığında orta kulak basıncı eşitlenemez ve içeride bir vakum oluşur. Bu durum kulak zarının içeri çökmesine, seslerin donuk gelmesine ve ağrıya neden olur. Eğer basınç farkı uzun süre devam ederse, orta kulak dokusundan sızan sıvı burayı doldurur; bu tıbbi duruma seröz otit veya aero-otit denir.

Östaki borusunun tıkanmasına yol açan temel sebepler şunlardır:

• Basit soğuk algınlığı ve nezle,
• Sinüs iltihapları (Sinüzit),
• Saman nezlesi gibi burun alerjileri,
• Orta kulak iltihapları,
• Çocuklarda östaki borusunun yetişkinlere göre daha dar olması.

Hava Yolculuğu ve Basınç Değişiklikleri

Uçuş sırasında, özellikle uçak inişe geçtiğinde ani basınç değişiklikleri yaşanır. Modern uçaklarda kabin basıncı dengelense de bazı önlenemeyen değişimler hala problem yaratabilmektedir. Benzer durumlar yüksek binalardaki hızlı asansörlerde veya suya dalış yaparken de hissedilebilir.

Kulak Tıkanıklığını Önleme Yöntemleri

Uçuş sırasında kulaklarınızı korumak ve tıkanıklığı gidermek için şu yöntemleri uygulayabilirsiniz:

• Yutkunma ve Çiğneme: Sakız çiğnemek veya şeker emmek yutkunma sayısını artırarak östaki borusunu açar.
• Esneme: Kasları en iyi uyaran yöntemlerden biridir.
• Uyanık Kalma: İniş sırasında uyumayın; çünkü uyku sırasında yutkunma işlemi yavaşlar.
• Valsalva Manevrası: Burun kanatlarını sıkın, ağızdan nefes alın ve ağzınız kapalıyken yanak kaslarınızla havayı burnunuza doğru (dışarı üflemeden) itin. Kulağınızda bir 'çıt' sesi duyduğunuzda basınç dengelenmiş demektir.

Dikkat Edilmesi Gereken Tedbirler

Basınç eşitleme yaparken sadece yanak ve yutma kaslarınızı kullanın; göğüs veya karın kaslarıyla yapılan aşırı basınç zarar verebilir. Şiddetli soğuk algınlığı veya sinüzit durumunda uçuşu ertelemek en sağlıklı karardır. Yakın zamanda kulak operasyonu geçirdiyseniz mutlaka doktorunuza danışın.

İlaç Kullanımı Hakkında: Deneyimli yolcular, inişten bir saat önce burun açıcı sprey veya ilaç kullanabilirler. Ancak yüksek tansiyon, kalp, tiroid hastaları ve hamileler bu ilaçları kullanmadan önce kesinlikle bir hekime danışmalıdır.

Kulaklarınız Açılmazsa Ne Yapmalısınız?

İnişten sonra tıkanıklık devam ederse basınç eşitleyici hareketlere ve kısa süreli burun açıcı kullanımına devam edebilirsiniz. Ancak kulak ağrısı ve tıkanıklık geçmiyorsa, vakit kaybetmeden bir kulak burun boğaz uzmanına başvurmalısınız. Hekiminiz, biriken sıvıyı boşaltmak veya basıncı dengelemek için müdahalede bulunabilir.