Ani işitme kaybı
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Ani İşitme Kaybı Nedir?
Ani işitme kaybı, öncelikle iç kulak tipi bir sağırlık olarak tanımlanır. Bu durum, iç kulaktaki işitme organı olan kokleadan başlayıp beyindeki işitme merkezine kadar uzanan geniş bir alandaki hasara bağlı olarak gelişir. İşitme kayıpları orta ve iç kulak olarak sınıflandırıldığında, iç kulak tipi kayıplar tıbbi açıdan daha kritik kabul edilir.
İç kulak, kemik dokusu içine gömülü olduğu için dışarıdan gözle değerlendirilemez ve orta kulak gibi cerrahi müdahalelere kolay imkan tanımaz. Tıbbi literatürde ani işitme kaybı tanısı konulabilmesi için; iç kulak tipi sağırlığın en fazla 3 gün içinde gelişmesi ve birbirini izleyen 3 ayrı frekansta toplam 30 dB üzerinde kayıp yaşanması gerekmektedir.
Ani İşitme Kaybı Belirtileri Nelerdir?
Ani işitme kaybının en karakteristik özelliği, saniyeler veya dakikalar içinde aniden ortaya çıkmasıdır. Hastalar genellikle bu durumu sabah uykudan uyandıklarında fark ederler. En sık karşılaşılan semptomlar şunlardır:
- Tek taraflı kulak tıkanıklığı hissi (vakalarda %98 oranında tek kulak etkilenir).
- Kulakta şiddetli uğultu ve çınlama.
- Bazı vakalarda baş dönmesi, dengesizlik ve mide bulantısı.
Eğer işitme kaybına baş dönmesi eşlik ediyorsa, bu durum iç kulaktaki denge merkezinin de etkilendiğini ve tablonun daha ciddi olduğunu gösterir.
Nedenleri ve Risk Faktörleri
Ani işitme kaybı aslında tek başına bir hastalık değil, altta yatan başka bir sorunun belirtisidir. Vakaların yaklaşık %90'ında kesin neden saptanamaz; bu duruma tıpta idiyopatik (nedeni bilinmeyen) işitme kaybı denir. Bilinen nedenler ise şunlardır:
| Neden Kategorisi | Olası Etkenler |
|---|---|
| Viral Enfeksiyonlar | Kabakulak, kızamık, AIDS, zona (uçuk) virüsleri |
| İlaç Yan Etkileri | Bazı antibiyotikler (aminoglikozid), kemoterapi ilaçları, idrar söktürücüler |
| Sistemik Hastalıklar | Multiple Skleroz (MS), frengi, otoimmün hastalıklar |
| Yapısal Sorunlar | Akustik nörinom (beyin tümörü), iç kulak fistülleri |
İyileşme Oranını Etkileyen Faktörler
Her 3 ani işitme kaybı vakasından 2'si tedaviyle iyileşme göstermektedir. Ancak iyileşme şansı hastanın profiline göre değişkenlik gösterir:
- Olumlu Seyredenler: Genç hastalar, pes (kalın) seslerde kayıp yaşayanlar, ek şikayeti (baş dönmesi vb.) olmayanlar ve erken tedaviye başlayanlar.
- Riskli Gruplar: Yaşlı hastalar, tiz (ince) seslerde tam kayıp yaşayanlar, şiddetli baş dönmesi olanlar ve tedaviye geç kalanlar.
Tanı ve Tedavi Süreci
Tanı süreci, detaylı bir KBB muayenesi ve ardından yapılan işitme testi (odyometri) ile gerçekleştirilir. Dış ve orta kulak sağlıklı görünmesine rağmen testte iç kulak tipi kayıp saptanırsa derhal tedaviye geçilir.
Tedavi Protokolleri:
- İlaç Tedavisi: Kortikosteroidler (kortizon), B vitaminleri ve kan akımını artıran ilaçlar kullanılır.
- Yöntem: Kaybın şiddetine göre ilaçlar ağız yoluyla veya hastane şartlarında damar yoluyla verilebilir.
- Destekleyici Tedaviler: Hiperbarik oksijen tedavisi ve karbojen gazı soluması ile iç kulaktaki ödemin azaltılması hedeflenir.
- Yaşam Tarzı: Yatak istirahatı ve stresin azaltılması iyileşme sürecinde kritiktir.
Kimler Risk Altındadır?
Bu rahatsızlığa en sık 40-50 yaş civarındaki bireylerde rastlanır. Özellikle sosyoekonomik düzeyi yüksek, yoğun iş temposu ve yüksek stres altında çalışan kişilerde görülme sıklığı daha fazladır. Mevsim geçişleri (ilkbahar ve sonbahar) vücut direncinin zorlandığı dönemler olduğu için vaka sayısı artış gösterebilir.
Önemli Uyarı: Tek kulakta kalıcı sağırlık riskini önlemek için, işitme kaybı fark edildiği anda vakit kaybetmeden bir KBB uzmanına başvurulmalıdır. Erken müdahale, tam iyileşme şansını en üst düzeye çıkarır.
