YETENEKLER NOT İLE DEĞERLENDİRİLMESİN...
- Eğitim sisteminde resim, müzik ve beden eğitimi gibi yetenek gerektiren derslerin not baskısından arındırılarak öğrencilerin ilgi ve potansiyellerine odaklanılması gerekmektedir.
- Öğrencilerin bu branşlarda akademik bir notla değerlendirilmesi yaratıcılığı engellemekte ve derslere karşı isteksizlik yaratarak öğrencilerin bu alanlardan soğumasına neden olmaktadır.
- Eğitimcilerin temel görevi yeteneği notla ölçmek değil, öğrencilerin kendilerini özgürce ifade edebilecekleri uygun fiziksel ortamı ve gönüllülük esaslı katılım imkanını sağlamaktır.

İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Eğitimde Yetenek ve İlginin Ortaya Çıkarılması
Eğitim sisteminde, öğrencilerin sahip olduğu bireysel yetenek ve ilgilerin açığa çıkarılması ve geliştirilmesi amacıyla belirli dersler ile etkinlikler yer almalıdır. Okullarımızda halihazırda mevcut olan bu derslerin, yetenekleri tam anlamıyla ortaya çıkarıp çıkarmadığı konusu ise tartışmaya açıktır. Mevcut uygulamada bu branşların yetenekleri keşfetme işlevi, çeşitli yapısal sorunlar nedeniyle kısıtlı kalmaktadır.
Yetenek Gerektiren Derslerde Not Baskısı
Resim, müzik ve beden eğitimi gibi dersler, doğası gereği özel yetenek gerektiren alanlardır. Bu nedenle, söz konusu derslerde öğrencilerin akademik bir not ile değerlendirilmemesi gerekmektedir. Öğrenciler, ilgi duydukları ve uğraşmaktan keyif aldıkları bu branşlardan birini seçebilmeli, arzu ederlerse birden fazla ders alabilmeli veya hiçbirini seçmeme hakkına sahip olmalıdır.
Öğrenci bu etkinliklerle ilgilenirken zihninde not kaygısı taşımamalıdır. Öğretmenin elindeki not defteri, öğrencinin yaratıcılığının ve branşa olan ilgisinin önündeki en büyük engellerden biridir. Eğitimde gerçekleştirilen reform çalışmalarında, bu konunun göz ardı edilmesi ve tartışılmaması büyük bir eksikliktir.
Sanat ve Spor Derslerinin Temel Amacı
Müzik, resim ve beden eğitimi derslerinde temel amaç, öğretmenin not vermesi değil; öğrencinin bu alanlardaki ilgi ve uğraşlarının doğru kanallara yönlendirilmesidir. Eğer öğrencinin bu alanlarda geliştirilmeye müsait bir potansiyeli varsa, bu potansiyelin işlenmesi öncelikli hedef olmalıdır. Bu süreçte şu unsurlar göz önünde bulundurulmalıdır:
- Yeteneklerin geliştirilmesi için uygun fiziksel ortam hazırlanmalıdır.
- Öğrencinin farklı uğraşlarla kendini ifade etmesine imkan tanınmalıdır.
- Etkinlikler daha serbest bir yapıda kurgulanmalıdır.
- Katılım, öğrencinin kendi isteği ve belirlediği ölçüde gerçekleşmelidir.
Not Sisteminin Öğrenciler Üzerindeki Olumsuz Etkileri
Günümüze kadar uygulanan geleneksel yöntemler, maalesef müzik, resim ve beden eğitimi gibi alanlardan soğuyan nesillerin yetişmesine neden olmuştur. Oysa bu derslerin not baskısından arındırılması, bu branşları daha çok seven ve etkinliklere gönüllü katılan bireylerin yetişmesini sağlayacaktır.
Eğitim hayatı boyunca pek çok öğrencinin bu derslerdeki zorlanmalarına, isteksizliklerine ve düşük notlar nedeniyle yaşadıkları sıkıntılara şahitlik edilmektedir. Toplum olarak öğrencilerin bu alanlarda mutlaka üstün yetenekli olmasını beklemek hatalı bir yaklaşımdır. Bir öğrencinin o alanı sadece sevmesi ve ilgi duyması yeterli görülmelidir. Zorla yetenek var edilemez; eğitimcinin görevi sadece var olan yeteneğin ortaya çıkması için gerekli imkan ve ortamı sağlamaktır.
| Mevcut Durum | Önerilen Yaklaşım |
|---|---|
| Not odaklı değerlendirme | İlgi ve yönelim odaklı yaklaşım |
| Zorunlu ve kısıtlı seçimler | Gönüllülük esaslı branş seçimi |
| Yeteneklerin notla kıyaslanması | Yeteneğin özgürce sergilenmesi |
| Kaygı ve soğuma | Sevgi ve ilgiyle katılım |
Sonuç: Yeni Bir Eğitim Anlayışı
Not vermek suretiyle, bir sınıftaki en yetenekli öğrenci ile yeteneği daha sınırlı olan öğrenciyi aynı barem üzerinden değerlendirmek, yeteneği az olan öğrencinin o dersten tamamen uzaklaşmasına yol açmaktadır. Eğitimcilerin, sendikaların ve tüm paydaşların; yeteneğin ölçülmediği, sadece keşfedilmesi için uygun zeminlerin hazırlandığı yeni bir anlayışı tartışma vakti gelmiştir.
Metin KILIÇ
Psikolojik Danışman
[email protected]




