Yaşlılık Döneminde Plak ve Tartâr Birikimini Neden Olur?
Öncelikle, ilerleyen yaşla birlikte (özellikle 55 yaş
sonrası) tükürük salgısı ve akış hızında belirgin bir azalma görülür. Tükürük, doğal bir
temizleyici ve tamponlayıcıdır; ağızdaki asitleri nötralize eder, yiyecek artıklarını ve
bakterileri uzaklaştırır, plak oluşumunu geciktirir ve mineral kaybını önler. Tükürük azalınca
bu koruyucu mekanizma zayıflar, bakteriler daha kolay çoğalır ve plak hızla diş yüzeylerine
yapışır. İkinci önemli neden, fiziksel hareket kabiliyetindeki kısıtlılıklar (el titremesi, eklem
ağrıları, güç kaybı), görme sorunları veya demans gibi mental sağlık durumları nedeniyle
ağız hijyeni alışkanlıklarının (düzenli ve etkili diş fırçalama, diş ipi nasıl kullanılır bilgisi ve
uygulaması) zayıflaması veya aksamasıdır. Bu da plak birikimine zemin hazırlar. Üçüncü
faktör, yaşlılarda sık görülen diyabet, kalp hastalıkları gibi sistemik rahatsızlıklar ve bu
hastalıklar için kullanılan birçok ilacın (özellikle antidepresanlar, tansiyon ilaçları,
antikolinerjikler) yan etki olarak tükürük salgısını daha da azaltmasıdır. Ayrıca, diş kayıpları
ve protez kullanımı nedeniyle çiğneme fonksiyonunun azalması, genellikle yumuşak, nişasta
ve şeker içeriği yüksek besinlerin tercih edilmesine yol açar. Bu besinler plak bakterileri için
ideal bir ortam oluşturur. Biriken plak, temizlenmezse zamanla tükürükteki minerallerle
sertleşerek yaşlılarda diş taşı (tartar, kalkül) oluşumuna dönüşür. Bu diş taşı, pürüzlü
yapısıyla daha fazla plağın tutunmasına neden olur ve diş eti iltihabı (gingivit) ile başlayıp
kemik erimesine (periodontitis) kadar ilerleyebilen ciddi diş eti hastalıklarının başlıca
nedenidir. Konya Beyaz Meram Ağız ve Diş Sağlığı Kliniği olarak, bu birikimi önlemek ve
kontrol altına almak için düzenli diş taşı temizliği (profesyonel diş temizletme) yaptırmanın,
elektrikli yaşlı diş fırçası veya uygun başlıklı manuel fırçalarla dişlerin etkili şekilde
temizlenmesinin, mutlaka diş ipi veya ara yüz fırçası kullanımının, hekim önerisiyle ağız
bakım suları ile desteklemenin ve şekerli/nişastalı yumuşak gıdalardan ziyade lifli besinlere
ağırlık verilmesinin altını çiziyoruz. Kliniğimizde gerçekleştirdiğimiz ultrasonik diş taşı
temizleme işlemi, bu sertleşmiş birikimleri güvenle ve konforla uzaklaştırarak sağlıklı bir ağız
ortamının temelini oluşturmaktadır. Diş taşı fiyatları konusunda bilgi almak ve kişiye özel
tartar önleme yöntemleri için kliniğimizle iletişime geçebilir, düzenli kontrollerinizi
planlayabilirsiniz.
Plak Ve Tartar Birikimi Nasıl Önlenebilir?
Plak ve tartar birikimini önlemek, özellikle yaşlılarda ağız bakımı söz konusu olduğunda
hayati öneme sahiptir. İlk adım, düzenli ve doğru teknikle uygulanan ağız hijyenidir: Günde
en az iki kez, florürlü diş macunu ve yaşlı diş fırçası olarak da bilinen yumuşak kıllı,
ergonomik saplı veya elektrikli bir fırçayla en az iki dakika dişleri fırçalamak esastır. Bu, plak
oluşumunu mekanik olarak engeller. Fırçanın ulaşamadığı diş araları için ise günde bir kez
diş ipi kullanımı şarttır. Diş ipi nasıl kullanılır? İpi "C" şeklinde dişe sararak, diş etine zarar
vermeden yukarı-aşağı hareketlerle plağı uzaklaştırmak gerekir. Ek destek olarak, plak
önleyici gargaralar (florürlü veya antibakteriyel ağız bakım suları) fırçalama sonrası
kullanılabilir; bu ürünler bakteriyel çoğalmayı baskılar ve plak birikimini azaltır. Diş taşı nasıl
temizlenir sorusunun cevabı ise kesinlikle evde değil, klinik ortamındadır. Sertleşmiş tartarı
temizlemek için dental hijyenist veya diş taşı uzmanı tarafından yapılan profesyonel diş
temizliği (genellikle ultrasonik cihazlar ve özel aletlerle) şarttır. Yılda en az iki kez bu temizlik
yaptırılmalıdır. Evde diş taşı temizliği kesinlikle denenmemeli; sert cisimlerle kazımak diş
minesine ve diş etlerine kalıcı zarar verir. Diş taşı zararları ciddidir: Diş eti çekilmesi, kemik
kaybı, periodontitis ve hatta diş kaybına yol açabilir. Bu diş taşı riskleri, düzenli profesyonel
müdahaleyle önlenebilir. Diş taşı sonrası bakım da önemlidir: Temizlik sonrası hassasiyet
olabilir; hekimin önerdiği florürlü ürünler ve nazik fırçalama ile diş etleri korunmalıdır.
Beslenmede şekerli, yapışkan gıdalardan kaçınmak, bol su içmek ve sigara kullanmamak da
plak oluşumunu engeller. Diş taşı randevusu planlarken, diş taşı fiyatları hakkında bilgi
almayı unutmayın.
