Diyabet Kontrolü Ve Periodontal Hastalık İlişkisi
Araştırmalar açıkça gösteriyor: Kontrolsüz diyabet (özellikle HbA1c yüksekliği), periodontal
hastalık gelişme riskini 2-3 kat arttırır. Bunun nedeni, yüksek kan şekerinin ağız ortamında
iltihabı körüklemesi (IL-1β, TNF-α gibi sitokinler artar), bağışıklık savunmasını zayıflatması
ve tükürük akışını azaltarak bakteri plağı birikimini kolaylaştırmasıdır. Bu, diş eti iltihabı, diş
eti çekilmesi, kemik kaybı, apse ve diş kaybı gibi ciddi periodontal komplikasyonlara yol
açabilir. NHANES verileri, HbA1c >%9 olan diyabetlilerde bu riskin 2.5 kat arttığını ortaya
koymaktadır.
Ancak ilişki tek yönlü değildir. Periodontal hastalık da diyabet kontrolünü zorlaştırır.
Periodontitis, vücutta kronik bir enfeksiyon ve iltihap kaynağıdır. Bu durum, sistemik C-reaktif
protein (CRP) düzeylerini yükseltir ve insülin direncini artırarak kan şekeri kontrolünü bozar.
Üstelik, özellikle Tip 1 diyabetli bireylerde, bu kronik enfeksiyon ketoasidoz gibi ciddi
metabolik bozuklukların riskini artırabilir. Periodontitisin, göz, böbrek, sinir hasarı ve kalp-
damar hastalıkları gibi diğer diyabet komplikasyonlarını da olumsuz etkilediği bilinmektedir.
İyi haber şu: Bu kısır döngü kırılabilir! Yapılan kontrollü çalışmalar, etkili periodontal
tedavinin (profesyonel diş taşı temizliği, küretaj, detertraj) HbA1c düzeylerini ortalama 0.3-
0.6 puan düşürebildiğini göstermektedir. Unutmayın, HbA1c'deki %1'lik bir düşüş bile
diyabete bağlı ölüm riskini %21 oranında azaltabilir. Sağlıklı diş eti dokusu, sistemik iltihabı
ve insülin direncini baskılayarak genel metabolik sağlığa katkıda bulunur.
Konya Beyaz Meram Ağız ve Diş Sağlığı Kliniği Olarak Diyabetli Hastalarımıza Nasıl
Destek Oluyoruz?
● Diyabete Özgü Değerlendirme: Diyabetinizin tipi, kontrol düzeyiniz (HbA1c) ve olası
komplikasyonları (mukozit, enfeksiyon yatkınlığı vb.) dikkate alınarak kapsamlı
periodontal muayene.
● Bireyselleştirilmiş Periodontal Tedavi: Diyabetinize özel risk profilinize uygun, hedefli
ve etkili periodontal tedavi planları (cerrahi olmayan ve cerrahi yaklaşımlar).
● Sıkı Takip ve Önleyici Bakım: Diyabetli bireylerde artan risk nedeniyle daha sık
profesyonel temizlik ve kontrollerle sorunların erken teşhisi ve önlenmesi.
● Diyabetik Ağız Bakımı Eğitimi: Evde etkin plak kontrolü için size özel diyabetik ağız
bakımı teknikleri ve ürün önerileri.
● Multidisipliner İşbirliği: Endokrinoloji uzmanınızla koordineli çalışarak, ağız
sağlığınızın genel diyabet yönetimine entegre edilmesi.
Diyabet diş eti hastalığı ilişkisini hafife almayın. Kan şekeri ve diş sağlığı birbirine sıkı sıkıya
bağlıdır. Konya Beyaz Meram Ağız ve Diş Sağlığı Kliniği'ndeki diyabetik diş hekimi
yaklaşımımızla, bu kompleks ilişkiyi yönetmenize ve hem ağız sağlığınızı hem de diyabet
kontrolünüzü iyileştirmenize yardımcı olmak için buradayız. Sağlıklı bir gülümseme, sağlıklı
bir vücudun aynasıdır. Kontrolü birlikte ele alalım.
Diyabet Hastalarında Hangi Periodontal Hastalıkla Oluşabilir?
Diyabet, özellikle iyi kontrol edilmediğinde, ağız sağlığını ciddi şekilde tehdit eder ve çeşitli
periodontal hastalıkların görülme sıklığını ve şiddetini artırır. Diyabetik bireylerde en sık
karşılaşılan periodontal hastalık, kronik dişeti iltihabıdır (gingivitis). Yüksek kan şekeri
seviyeleri, dişeti dokularının bağışıklık yanıtını zayıflatır, dişeti mikroplarının kolayca
tutunmasına, çoğalmasına ve enfeksiyon oluşturmasına zemin hazırlar. Bu durum, tipik
dişeti hastalığı belirtileri olan kanama, şişlik, kızarıklık, çekilme ve inatçı ağız kokusunun
daha belirgin ve hızlı ilerlemesine neden olur. Diyabet komplikasyonları (özellikle damar
hasarı) gelişmiş hastalarda bu süreç daha agresif seyredebilir.
Diyabetli hastalarda ayrıca periodontal mukozit (ağız mukozasının yaygın iltihabı) sık
görülür. Mukozit tedavisi, enfeksiyon kontrolü ve titiz ağız hijyeni gerektirir; bu süreçte diş eti
bakımı gargarası gibi destekleyici ürünler faydalı olabilir. Diyabet, ağız yaraları (ülserler)
oluşumunu kolaylaştırır ve bu yaraların iyileşmesini geciktirir. İnsülin ve oral sağlık
arasındaki güçlü bağlantı göz önüne alındığında, yetersiz kan şekeri kontrolünün tüm bu oral
problemleri şiddetlendirdiği unutulmamalıdır.
Bu nedenle, şeker hastaları diş kontrolü için düzenli periodontal muayene şarttır. Bu
muayenelerde, diyabetik diş hekimi tarafından plak birikimi, iltihap derecesi ve çekilme gibi
risk faktörleri detaylıca değerlendirilir. Erken teşhis ve kişiye özgü bir periodontal bakım
protokolü uygulanması, hastalığın ilerlemesini durdurmada hayati öneme sahiptir. Diyabetli
hasta diş bakımı özel özen gerektirir: Yumuşak kıllı fırça, diş ipi, plak önleyici macun ve
gargara düzenli kullanılmalı, ağız kuruluğuyla mücadele edilmelidir. Bu diş eti bakımı
ipuçlarına uymak, diyabetin ağız sağlığı üzerindeki yıkıcı etkilerini azaltmanın temel yoludur.
