Yaşlılarda Diş Çürüğü ve Aşınma Zorlukları
Aşınma konusunda ise diş erozyonu (asit kaynaklı), attrisyon (diş sıkma/gıcırdatma) ve
abrazyon (sert fırçalama) sıklıkla bir arada görülür. Reflü, kusma, asitli içecekler ve bazı
ilaçlar kronik asit maruziyeti yaratarak mineyi zayıflatır. Bu süreçler, sıcak-soğuk diş
hassasiyeti yaşlı bireylerde sıkça şikayet konusu olan dentin tübüllerinin açılmasına neden
olur.
Bu zorlukların üstesinden gelmek, farkındalık ve özel bir yaşlı diş temizliği yaklaşımı
gerektirir. Neyse ki, modern diş hekimliği koruyucu ve tedavi edici etkili çözümler
sunmaktadır. Doğru bilgi ve bakımla, ileri yaşlarda da sağlıklı bir gülümsemeyi sürdürmek
mümkündür.
Yaşlılarda Diş Aşınması Nasıl Önlenir?
Diş aşınması (erozyon, attrisyon, abrazyon), yaşlı bireylerde diş eti çekilmesi, kuru ağız ve
protez kullanımı gibi faktörlerle hızlanır. Bu süreci durdurmak için multidisipliner bir yaklaşım
ve düzenli diş hekimi işbirliği şarttır. İşte temel koruma adımları:
● Asit Maruziyetini Azaltın: Asitli içecekler (soda, meyve suyu) ve reflü/kusma, mineyi
yumuşatır. Tüketim sonrası fırçalamayın; suyla çalkalayın. Yemeklerle sınırlandırılan
asit alımı ve süt takviyesi, pH dengelemeye yardımcı olur.
● Ağız Kuruluğuyla Mücadele: İlaç yan etkisi veya sistemik hastalıklara bağlı kuru ağız,
tükürüğün tamponlama gücünü zayıflatır. Şekersiz sakız, yapay tükürük jelleri ve bol
su içmek tükürük akışını destekler.
● Hijyen Tekniklerini Optimize Edin: Sert fırçalama, özellikle diş eti çekilmesi olanlarda
abrazyona yol açar. Yumuşak kıllı veya elektrikli fırça ile dairesel hareketler, arayüz
fırçaları ve florürlü macun kullanın.
Profesyonel Destekler ve İleri Tedaviler
● Florür ve Mineral Takviyeleri: Yaşlılarda florür tedavisi (5% NaF vernik), kök
yüzeylerini güçlendirir. Hekim önerisiyle CPP-ACP içeren ürünlerle remineralizasyon
sağlanır.
● Protez ve Aşınma İlişkisi: Uyumsuz protezler, taşıyıcı dişlerde aşınma ve protez altı
çürük riskini arttırır. Düzenli ayar ve "çıkar-temizle-tak" protokolü ile basınç dağılımı
dengelenmeli.
● Bruksizm Kontrolü: Diş sıkma için gece plağı, aşınmayı %40 azaltır. Restoratif diş
hekimliği yöntemleriyle (rezin modifiye GIC, laminat) ileri hasar onarılabilir.
Sonuç olarak, diş aşınması nasıl önlenir? Asit maruziyetini sınırlayarak, tükürük akışını
destekleyerek, doğru hijyen araçlarıyla ve dental kontrol yaşlı bireylerde rutin hale getirilerek!
Koruyucu hekimlik, yaşam boyu fonksiyonel dişlerin anahtarıdır.
Yaşlı Bireylerde Doğru Diş Temizliği Nasıl Yapılır?
Yaşlı diş problemleri ile başa çıkmada etkili ve nazik bir temizlik rutini esastır. Temel adım,
diş temizleme teknikleri konusunda bilinçlenmektir. Günde iki kez, yumuşak kıllı veya
elektrikli diş fırçası ile nazikçe fırçalama başlangıç noktasıdır. Fırçayı diş eti çizgisine 45
derece açıyla yerleştirip küçük dairesel hareketler yapmak, hem plak temizliğini sağlar hem
de hassas diş eti çekilmesi olan bölgeleri korur. Asitli gıda/içecek tüketimi sonrası hemen
fırçalamak yerine 30 dakika bekleyip suyla çalkalamak, diş aşınma belirtileri (mine incelmesi,
hassasiyet) riskini azaltır. Fırça tek başına yeterli değildir; diş aralarını günlük diş ipi veya
arayüz fırçasıyla temizlemek, protez altı çürük ve diş eti hastalıklarını önlemeye yardımcı
olur.
Ağız kuruluğu, yaşlılarda sık görülür ve tükürüğün temizleyici/tamponlama etkisini azaltarak
çürük ve aşınmayı hızlandırır. Bol su içmek, şekersiz sakız çiğnemek ve gerektiğinde yapay
tükürük spreyleri kullanmak bu sorunu hafifletir. Dil temizliği de unutulmamalı; dil fırçası veya
yumuşak bir fırçayla dil yüzeyi temizlenerek bakteri birikimi ve ağız kokusu engellenir.
Çıkarılabilir protezler ise özel bir bakım gerektirir: Her yemek sonrası temizlenmeli, özel fırça
ve solüsyonlarla (sert macunlar değil) hijyeni sağlanmalı ve mutlaka gece çıkarılarak ağız
dokularının dinlenmesine izin verilmelidir. Bu, proteze bağlı diş aşınması protezi riskini
düşürür.
Altı ayda bir düzenli dental kontrol, yaşlı bireylerin ağız sağlığı için kritik önem taşır. Bu
kontrollerde bir Konya diş hekimi, plak ve tartar temizliği yaparak diş eti hastalıklarını önler;
protezlerin uyumunu ve diş aşınması protezi ilişkisini değerlendirir. Erken evrede diş aşınma
belirtileri (mine incelmesi, çiğneme yüzeylerinde düzleşme) veya kök çürükleri tespit edilir.
Profesyonel yaşlılarda florür tedavisi (5% NaF vernik) ile kök yüzeyleri ve zayıf mine
güçlendirilir; gerektiğinde reçeteli florürlü macun önerilir. El becerisi kısıtlı yaşlılar için
Konya'daki klinikler, elektrikli fırçalar veya ergonomik tasarımlarla diş temizleme teknikleri
konusunda rehberlik sunar. Görme sorunlarında ise basit talimatlar ve aydınlık ortamlar
sağlanır. Bu düzenli takip ve hekim işbirliği, ileri yaşlı diş problemleri ortaya çıktığında
restoratif diş hekimliği çözümlerinin (dolgu, kron) başarısını arttırır. Konya diş hekimi
seçiminde, yaşlı hastalara özel deneyim ve erişilebilir hizmet sunan klinikler tercih edilebilir.
