Uyku Apnesinin Çeşitleri

Uyku Apnesi Türleri ve Görülme Sıklığı

Uyku apnesi, solunumun uyku sırasında tekrarlayan aralıklarla durmasıyla karakterize, yaşam kalitesini ciddi şekilde etkileyen bir sağlık sorunudur. Klinik araştırmalara göre bu hastalığın üç temel türü bulunmaktadır. Hastaların yaklaşık %84'ünde tıkayıcı uyku apnesi, %1'inde merkezi uyku apnesi ve %15'inde ise bileşik uyku apnesi teşhis edilmektedir.

1. Tıkayıcı Uyku Apnesi (Obstructive Sleep Apnoea – OSA)

Tıkayıcı Uyku Apnesi (OSA), boğaz bölgesindeki kasların hava geçiş yolunu kapatacak düzeyde gevşemesi sonucunda meydana gelir. Bu durumdan etkilenen kas grupları şunlardır:

• Yumuşak damak
• Küçük dil (uvula)
• Yutak
• Dil kasları

Bu kaslar gevşediğinde hava yolu daralır ve solunum geçici olarak durur. Kandaki oksijen miktarının azalmasıyla birlikte beyin bu durumu algılar; hava yolunu tekrar açabilmek için uyku derinliğini azaltır veya kişiyi uyandırır. Solunumun tekrar başlaması bazen kısa nefeslerle, bazen de şiddetli horlama ve yutkunma sesleri ile gerçekleşir.

OSA hastaları genellikle uykularının bölündüğünün farkında olmazlar. Ancak derin uykuya geçemedikleri için tüm geceyi solunum çabasıyla geçirirler ve bu durum gün içinde şiddetli uyuma ihtiyacı doğurur.

2. Merkezi Uyku Apnesi (Central Sleep Apnoea – CSA)

Merkezi Uyku Apnesi (CSA), tıkayıcı tipe göre çok daha nadir görülen bir tablodur. Bu türde sorun fiziksel bir tıkanıklıktan ziyade, beynin solunumu kontrol eden kaslara doğru sinyalleri iletememesinden kaynaklanır.

Kandaki karbondioksit oranının artması ve oksijenin kritik seviyeye düşmesi sonucunda hasta uyanır. Merkezi uyku apnesi teşhisi konulan hastalar, tıkayıcı uyku apnesi olan kişilere kıyasla uyanma anlarını daha net hatırlama eğilimindedirler.

3. Bileşik Uyku Apnesi (Mixed Sleep Apnoea – MSA)

Bileşik Uyku Apnesi (MSA), hem tıkayıcı hem de merkezi apnenin özelliklerini bir arada barındıran karmaşık bir türdür. Bu hastalar başlangıçta tipik tıkayıcı uyku apnesi belirtileri gösterir ve saatte ortalama 20 ile 30 arasında tıkanma yaşarlar.

MSA'nın en belirgin özelliği, tıkayıcı tipteki apnenin tedavi edilmesinin ardından merkezi uyku apnesi belirtilerinin daha baskın hale gelmesidir. Uzun yıllardır gözlemlenen bu durum, son yıllarda uzmanlar tarafından ayrı bir kategori olarak kabul edilmiştir.