Üniversitesi öğrencilerinin homofobi düzeylerinin cinsiyet ve cinsiyet rolleri açısından incelenmesi
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Üniversite Öğrencilerinde Homofobi Düzeyleri ve Cinsiyet Rolleri Analizi
Bu araştırma, üniversite öğrencilerinin homofobi düzeylerini; biyolojik cinsiyet, toplumsal cinsiyet rolleri ve bu iki değişkenin ortak etkileri açısından incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma kapsamında elde edilen veriler, akademik literatürdeki mevcut bulgularla karşılaştırılarak analiz edilmiştir.
Araştırmanın Çalışma Grubu ve Demografik Özellikler
Araştırmanın çalışma grubunu, Çukurova Üniversitesi bünyesindeki farklı bölümlerde öğrenim gören toplam 320 öğrenci oluşturmaktadır. Katılımcıların yaş ortalaması 22.14 olarak hesaplanmıştır. Çalışma grubunun demografik dağılımı şu şekildedir:
- Cinsiyet Dağılımı: 202 kız (%63) ve 118 erkek (%37).
- Yerleşim Yeri: %42 büyükşehir, %25 ilçe, %15 şehir, %11 köy ve %6 kasaba/bucak.
- Bölgesel Dağılım: En yüksek katılım %66 ile Akdeniz Bölgesi'nden sağlanmıştır. Bunu sırasıyla Güneydoğu (%12), İç Anadolu (%8), Doğu Anadolu (%6), Ege (%3), Karadeniz (%3) ve Marmara (%2) bölgeleri takip etmektedir.
Veri Toplama Araçları ve Metodoloji
Araştırmada verilerin toplanması ve analizi için bilimsel geçerliliği kanıtlanmış ölçekler ve istatistiksel yöntemler kullanılmıştır.
Hudson ve Ricketts Homofobi Ölçeği (HRHÖ)
Eşcinsel bireylere yönelik tutumları ölçmek amacıyla geliştirilen bu ölçek, araştırmada 24 maddelik Türkçe formu ile kullanılmıştır. Ölçeğin iç tutarlık katsayısı .94 olarak belirlenmiştir. Puanlama 1 (hiç katılmıyorum) ile 6 (çok katılıyorum) arasında yapılmakta olup, yüksek puan yüksek homofobi düzeyini temsil etmektedir.
Bem Cinsiyet Rolü Envanteri (BCRE)
Bireylerin cinsiyet rollerini; erkeksi, kadınsı, androjen ve belirsiz olmak üzere dört kategoride sınıflandırmak için kullanılmıştır. Envanter; kadınsılık, erkeksilik ve sosyal beğenirlik maddelerinden oluşmaktadır.
Verilerin Analizi
Verilerin analizinde iki faktörlü varyans analizi (ANOVA) tercih edilmiştir. Varyansların homojenliği Levene F Testi ile doğrulanmış, gruplar arası farkların tespiti için Post Hoc Scheffe testi uygulanmıştır. Hata payı üst sınırı 0.05 ve 0.01 olarak kabul edilmiştir.
Araştırma Bulguları
Araştırma sonucunda cinsiyetin ve cinsiyet rollerinin homofobi üzerinde anlamlı bir temel etkisi olduğu saptanmıştır. Aşağıdaki tabloda cinsiyet rollerine göre puan dağılımları yer almaktadır:
| Cinsiyet Rolü | Kadın (X) | Erkek (X) | Toplam (X) |
|---|---|---|---|
| Erkeksi | 107.94 | 120.23 | 117.50 |
| Kadınsı | 115.26 | - | 115.26 |
| Androjen | 109.40 | 115.52 | 111.59 |
| Belirsiz | 107.52 | 108.09 | 107.71 |
| Genel Toplam | 110.87 | 115.81 | 112.67 |
Temel Bulguların Özeti
- Cinsiyet Etkisi: Erkek öğrencilerin homofobi puan ortalaması (X=115.81), kadın öğrencilerden (X=110.87) anlamlı derecede yüksektir.
- Cinsiyet Rolü Etkisi: Erkeksi cinsiyet rolüne sahip bireylerin homofobi ortalaması (X=117.50), belirsiz rol gösterenlerden (X=107.71) anlamlı derecede yüksektir.
- Ortak Etki: Cinsiyet ve cinsiyet rolü değişkenlerinin homofobi üzerinde anlamlı bir ortak etkisi saptanmamıştır.
Tartışma ve Değerlendirme
Araştırma bulguları, biyolojik cinsiyeti erkek olanların kadınlara göre daha fazla homofobik eğilim gösterdiğini ortaya koymaktadır. Bu sonuç, literatürdeki birçok çalışma ile paralellik göstermektedir. Geleneksel erkeklik normlarını benimseyen bireylerin, toplumsal cinsiyet kalıpları nedeniyle homoseksüelliğe karşı daha mesafeli veya düşmanca tutumlar sergileyebildiği görülmektedir.
İlginç bir bulgu olarak, örneklemdeki hiçbir erkek öğrenci kadınsı cinsiyet rolünü yansıtmamıştır. Bu durum, Türkiye gibi geleneksel toplumlarda erkeklerin kendi cinsiyet rollerinden sapmama eğiliminde olduklarını göstermektedir. Kadınların ise hem kadınsı hem de erkeksi rolleri daha esnek bir şekilde üstlenebildiği gözlemlenmiştir.
Sonuç ve Gelecek Araştırmalar İçin Öneriler
Çalışma sonucunda erkeklerin ve erkeksi cinsiyet rolüne sahip bireylerin homofobi düzeylerinin daha yüksek olduğu netleşmiştir. Ancak homofobi karmaşık bir yapıdır ve sadece bu değişkenlerle açıklanamaz. Gelecek çalışmalarda şu unsurların dikkate alınması önerilmektedir:
- Dindarlık, politik yönelim ve kişilik özellikleri gibi değişkenlerin incelenmesi.
- Farklı örneklem grupları üzerinde çalışmaların yinelenmesi.
- İçselleştirilmiş homofobi üzerine araştırmalar yapılması.
- Homofobiyi azaltmaya yönelik deneysel çalışmaların planlanması.
Kaynakça: Sanberk, İ., Çelik, M., & Gök, M. (2016). Üniversite öğrencilerinin homofobi düzeylerinin cinsiyet ve cinsiyet rolleri açısından incelenmesi. Journal of Human Sciences, 13(3), 4011-4019. doi:10.14687/jhs.v13i3.4044
