The Effect of Psychoeducation on Care Burden Applied to Mothers of Children Who Underwent Allogeneic Bone Marrow Transplantation in Turkey: A Quasi-Experimental Study
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Allojenik Kemik İliği Nakli Olan Çocukların Annelerinde Psikoeğitimin Bakım Yüküne Etkisi
Bu çalışma, allojenik kemik iliği nakli (Allo-BMT) yapılan çocukların annelerine yönelik uygulanan psikoeğitimin, annelerin hissettiği bakım yükü üzerindeki etkisini incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırma, çocukluk dönemi kanser tedavileri ve nakil süreçlerinde bakım verenlerin psikososyal sağlığını korumaya yönelik önemli veriler sunmaktadır.
Araştırmanın Metodolojisi ve Veri Kaynakları
Türkiye'nin Ege Bölgesi'ndeki bir çocuk kemik iliği nakli ünitesinde yürütülen bu çalışma, tek gruplu yarı deneysel bir tasarıma sahiptir. Araştırma örneklemi, dahil edilme kriterlerini karşılayan ve gönüllü olan 21 anneden oluşmaktadır. Katılımcıların seçiminde şu kriterler esas alınmıştır:
- 18 yaş ve üzerinde olmak,
- Türkçe konuşabilmek ve anlayabilmek,
- Çocuğu Allo-BMT süreci geçirmiş olmak.
Psikoeğitim Programının İçeriği
Çalışma kapsamında annelere yönelik hazırlanan psikoeğitim programı, dört ana modül üzerinde yoğunlaşmıştır. Bu eğitimler şu başlıkları kapsamaktadır:
- Allo-BMT ve Nakil Sonrası Çocuk Bakımı: Teknik ve pratik bakım süreçleri.
- Hastalığa İlişkin Duygular ve Bakım Veren Rolü: Psikolojik adaptasyon süreci.
- Stres ve Öfke Yönetimi: Duygusal dengeyi sağlama stratejileri.
- Aile, Eş ve Sosyal İlişkiler: Sosyal destek mekanizmalarının güçlendirilmesi.
Bulgular ve İstatistiksel Analiz Sonuçları
Bakım yükünün ölçülmesinde Klinik Olarak Uyarlanmış Zarit Bakım Yükü Ölçeği (CA-ZBI) kullanılmıştır. Veriler SPSS 20.0 yazılımı ile ANOVA ve Bonferroni düzeltmeli post hoc testleri kullanılarak analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, psikoeğitimin bakım yükünü azaltmada istatistiksel olarak anlamlı bir fark yarattığını göstermektedir:
| Ölçüm Zamanı | Bakım Yükü Puan Ortalaması (± SS) | P Değeri |
|---|---|---|
| Ön Test | 26.85 ± 12.9 | - |
| Son Test | 20.42 ± 12.66 | P < .05 |
| İzlem Testi | 20.52 ± 11.49 | P < .05 |
Analiz sonuçlarına göre, ön test ile son test ve ön test ile izlem testi arasındaki farklar anlamlı bulunmuştur. Bu durum, psikoeğitimin olumlu etkisinin bir ay boyunca sürdüğünü kanıtlamaktadır.
Sonuç ve Hemşirelik Uygulamaları İçin Öneriler
Araştırma sonucunda, psikoeğitimin Allo-BMT süreci geçiren çocukların annelerinin bakım yükünü azalttığı tespit edilmiştir. Bu çalışma, klinik uygulamalar için şu çıkarımları sunmaktadır:
- Hemşirelerin Rolü: Özellikle konsültasyon liyezon psikiyatri hemşireleri, kemik iliği nakli ünitelerinde bakım verenlere benzer psikoeğitimler düzenlemelidir.
- Sağlığın Korunması: Bu tür eğitimler, bakım verenlerin fiziksel ve ruhsal sağlığını koruyarak bakım yükünün hafifletilmesine yardımcı olur.
- Sürdürülebilirlik: Psikoeğitim programlarının düzenli aralıklarla tekrarlanması, sağlanan iyilik halinin devamlılığı açısından kritiktir.
