Sosyal fobi yalnızlaştırıyor

Sosyal Fobi Nedir? Tanımı ve Temel Belirtileri

Sosyal fobi, bireyin toplum içinde konuşurken ya da herhangi bir eylem gerçekleştirirken; kızarma, terleme, ellerin titremesi ve kendini küçük düşürecek yanlış bir şey yapma korkusu yaşamasıdır. Bu durum, sadece basit bir çekingenlik değil, kişinin yaşam kalitesini ciddi oranda düşüren bir kaygı bozukluğudur. Birey, yaşadığı bu fiziksel belirtilerin başkaları tarafından fark edileceğinden endişe ederek sosyal ortamlardan kaçınmaya başlar.

Kişi, topluluğa girmemek için çeşitli bahaneler üreterek yoğun bir stres altına girer. Bu kaçınma davranışı nedeniyle bireyin sosyal, mesleki ve ailevi yaşamı doğrudan olumsuz etkilenir. Zamanla bu belirtilerle yaşamaya alışılsa da günlük işlerin ve sosyal aktivitelerin engellenmesi durumunda, bu tablo mutlaka tedavi edilmesi gereken klinik bir vakaya dönüşür.

Sosyal Fobiyi Tetikleyen Temel Durumlar

Sosyal fobisi olan bireyler, özellikle ilgi odağı olduklarını hissettikleri anlarda yoğun bir kaygı yaşarlar. Bu rahatsızlığa sahip kişilerin belirtileri en sık deneyimlediği durumlar şunlardır:

• Topluluk önünde konuşma yapmak
• Başkalarının yanında yemek yemek veya bir şeyler içmek
• Otorite konumundaki kişilerle temas kurmak
• Eve misafir kabul etmek
• Başkalarıyla tartışmaya girmek
• Halka açık yerlerde tuvalet kullanmak
• Topluluk içinde telefonla konuşmak
• Tanımadığı kişilerin gözlerinin içine bakmak
• Herhangi bir ortamda ilgi odağı olmak

Toplumsal Çekingenlik ve Klinik Farklar

Ülkemizde topluluğa girme, konuşma ve özgürce davranma konularında belirli düzeylerde çekingenlik yaşanması oldukça sık rastlanan bir durumdur. Ancak bu çekingenliklerin büyük bir kısmı klinik düzeyde bir rahatsızlık olarak değerlendirilmez. Klinik sosyal fobi, kişinin yüzünün kızaracağı, ellerinin titreyeceği veya sunum yaparken hata yapacağı korkusuyla bu ortamlardan tamamen kaçması ve hekime başvuracak düzeyde kaygı duymasıdır.

Tedavi Edilmeyen Sosyal Fobinin Riskleri

Sosyal fobi, profesyonel bir destekle kontrol altına alınmadığında bireysel ve toplumsal düzeyde ağır sonuçlar doğurabilir. Tedavi sürecinin aksatılması durumunda karşılaşılabilecek olası riskler aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:

Yaşanan bu belirtiler kişide derin bir korku ve heyecan hali ile birlikte görülür. Eğer bu kaygılar sosyal yaşamı kısıtlıyorsa, uzman bir hekime başvurmak hayati önem taşımaktadır.