Retina

Retina Nedir ve Retina Hastalıkları Nelerdir?

Retina, görme işlevini gerçekleştiren sinir liflerini barındıran ve gözün iç yüzeyini bir örtü gibi kaplayan ağ tabakadır. Gözün en hassas bölgelerinden biri olan bu tabakada meydana gelen rahatsızlıklar, doğrudan görme kalitesini etkileyerek ciddi kayıplara yol açabilmektedir. Günümüzde en sık karşılaşılan retina sorunları arasında diyabetik ve hipertansif retinopati, retina yırtığı, retina dekolmanı ve sarı nokta hastalığı bulunmaktadır.

Retina hastalıkları geniş bir yelpazeye yayılmakta olup başlıca türleri şunlardır:

• Diyabete (şeker hastalığına) bağlı bozukluklar
• Retina dekolmanı ve yırtıkları
• Retina içi ve altı kanamalar ile sıvı birikmesi
• Retinanın damarsal ve genetik hastalıkları
• Yaşa bağlı makula hastalıkları (YBMD)
• Retina tümörleri

Retina Hastalıklarının Belirtileri

Retina tabakasındaki hasarlar genellikle belirli görsel semptomlarla kendini gösterir. Bu belirtilerin fark edilmesi, erken teşhis ve tedavi süreci için kritik öneme sahiptir. Her yıl yaklaşık 10.000 kişide bir görülen bu problemler, her yaş grubunda ortaya çıkabilir ve acil müdahale edilmediğinde tam görme kaybına neden olabilir.

Yaygın belirtiler şu şekildedir:

1. Görme keskinliğinde ani veya yavaş azalma
2. Cisimleri yamuk, eğri veya olduğundan farklı boyutta görme
3. Görüş alanında ışık çakmaları ve sinek uçuşmaları
4. Görüş alanında karanlık bölgelerin oluşması
5. Geçici ve kısa süreli görme kayıpları
6. Prematüre retinopatisi (kuvözde kalan bebeklerde görülen durum)

Retina Dekolmanı ve Yırtıkları

Retina dekolmanı, retinada oluşan bir yırtığın içine göz içi sıvısının (vitreus jeli) sızması sonucu, sinir tabakasının yapışık olduğu dokudan ayrılmasıdır. Bu durum genellikle yüksek miyoplarda retina tabakasının incelmesiyle oluşsa da travma, ağır yük kaldırma veya geçirilmiş enfeksiyonlar sonrası da gelişebilir.

Yaşlanma ile birlikte sıvılaşan vitreus jeli, retinadan ayrılırken (arka vitreus dekolmanı) çekintiler oluşturur. Bu çekintiler hasta tarafından ışık şimşekleri veya uçuşan siyah noktalar olarak algılanır. Eğer bu çekintiler retinada yırtık oluşturursa, ayrılan bölgenin görme fonksiyonu hızla azalır.

Diyabetik Retinopati: Şeker Hastalığının Göze Etkisi

Şeker hastalığına bağlı olarak gelişen diyabetik retinopati, yetişkinlerdeki görme kayıplarının en önemli nedenlerinden biridir. Hastalığın süresi, tipi ve kan şekerinin kontrolsüz seyretmesi (HbA1c değerinin 7'nin üzerinde olması) riski artırır. Ayrıca hipertansiyon, sigara ve böbrek hastalıkları süreci hızlandıran faktörlerdir.

Şeker hastalığı retina damarlarının yapısını bozarak sızıntılara, sarı nokta (maküla) bölgesinde sıvı birikimine ve damar tıkanıklıklarına yol açar. İleri evrelerde göz içinde oluşan zarlar, traksiyonel retina dekolmanına neden olabilir. Tanı aşamasında FFA (fundus florosein angiography) yöntemiyle damar haritası çıkarılır.

Tedavi Seçenekleri:

• Lazer fotokoagülasyonu
• Göz içi kortizon enjeksiyonları
• Anti-VEGF ilaç enjeksiyonları
• İleri vakalarda vitrektomi ameliyatı

Sarı Nokta Hastalığı (Yaşa Bağlı Makula Dejenerasyonu)

Görme merkezinin yaşa bağlı hasar görmesine sarı nokta hastalığı denir. Genetik faktörler, sigara, hipertansiyon ve UV ışınları bu hastalığı tetikler. Hastalığın iki tipi bulunmaktadır:

• Kuru Tip: Retina altında madde birikmesiyle oluşur, daha yaygındır ve yavaş ilerler.
• Yaş Tip: Anormal damar oluşumu ve kanama ile seyreder; hızlı görme kaybına yol açar.

Yaş tip sarı nokta hastalığında Fotodinamik Tedavi (PDT) ve Anti-VEGF enjeksiyonları başarıyla uygulanmaktadır. PDT yönteminde damardan verilen özel bir madde lazerle aktif edilerek sadece hastalıklı dokuyu tahrip eder.

Retinitis Pigmentosa (Tavuk Karası)

Genellikle akraba evliliği sonucu gelişen Retinitis Pigmentosa, genç yaşlarda gece körlüğü ile başlar ve ileri yaşlarda görme yetisini ciddi oranda kısıtlar. Günümüzde kesin bir tedavisi bulunmamakla birlikte, bu genetik hastalık üzerindeki bilimsel çalışmalar devam etmektedir.