Rahim içi araçlar (spiral, ria)

Spiral (RİA) Nedir?

Rahim içi araçlar (RİA), halk arasında daha yaygın bilinen adıyla spiral, gebeliği önlemek amacıyla kullanılan modern, pratik ve oldukça etkili bir korunma yöntemidir. Günümüzde piyasada farklı özelliklere sahip pek çok spiral çeşidi bulunmaktadır. Tüm RİA modellerinin ucunda, aracın kontrol edilmesini ve gerektiğinde kolayca çıkarılmasını sağlayan ince bir ip yer alır.

Spiral Nasıl Etki Eder?

Spiral, rahim içine yerleştirildiği andan itibaren vücut tarafından yabancı bir madde olarak algılanır ve bölgede enflamasyon adı verilen biyolojik bir reaksiyon oluşturur. Bu reaksiyon, spermlerin yumurtaya ulaşarak döllenme gerçekleştirmesini engeller. Nadiren döllenme gerçekleşse dahi, spiral rahim iç duvar yapısını değiştirerek döllenmiş yumurtanın rahme yerleşmesine mani olur.

Spiralin Yapısı ve Çeşitleri

Genellikle "T" şekilli polietilen (plastik) bir gövdeden oluşan spiraller, rahim iç yapısına uyum sağlayacak şekilde tasarlanmıştır. Gövde üzerinde, aracın röntgen filmlerinde görülebilmesini sağlayan baryum sülfat kaplaması bulunur. Alt uçtaki ipler ise rutin kontrollerde spiralin kayıp kaymadığını anlamaya yardımcı olur.

İçeriklerine göre spiraller iki ana gruba ayrılır:

Spiralin Koruyuculuk Süresi Ne Kadardır?

Spiralin koruyucu etkisi, rahim içine yerleştirildiği anda başlar ve çıkarıldığı anda son bulur. Koruyuculuk süresi, cihazın içerdiği bakır veya hormon miktarına bağlı olarak 5 ile 10 yıl arasında değişmektedir. Bu yöntemi tercih eden kadınların, koruyuculuğun devamlılığı için her yıl düzenli rutin kontrollerini yaptırmaları önerilir.

Uygulama süreci genellikle ağrısızdır; ancak doktor, hastanın konforunu artırmak amacıyla işlem öncesinde bölgeye az miktarda lokal anestezi uygulayabilir. Spiral; doğumdan, kürtajdan veya düşükten hemen sonra uygulanabileceği gibi sezaryen operasyonu sırasında da takılabilir.

Spiral Ne Zaman Takılır?

Jinekolog muayenesi sonrasında rahmin uygunluğu ve enfeksiyon durumu değerlendirilir. Gebelik olmadığından kesin olarak emin olunan her dönemde takılabilir. Ancak, rahim ağzının daha açık olması ve takma işleminin kolaylaşması nedeniyle genellikle adet döneminin son günleri tercih edilir. Bu zamanlama, aynı zamanda olası bir gebelik riskini de tamamen dışlamış olur.

Spiral Kimler İçin Uygundur?

Spiral kullanımı, uzun süreli ve yüksek başarı oranına sahip bir korunma yöntemi arayan pek çok kadın için idealdir. Özellikle şu gruplar için önerilir:

• Aktif genital enfeksiyonu bulunmayan kadınlar,
• Varis, migren gibi rahatsızlıkları olan veya sigara kullanan 35 yaş üstü bireyler,
• Günlük ilaç kullanımını tercih etmeyen veya unutanlar,
• Lohusalık sürecini tamamlamış emziren anneler,
• Ekonomik ve uzun vadeli korunma yöntemi arayanlar.

Spiral Kimlere Takılamaz?

Bazı tıbbi durumlar ve yapısal özellikler spiral kullanımına engel teşkil edebilir. Aşağıdaki durumlarda spiral kullanımı önerilmez:

• Gebelik veya gebelik şüphesi olanlar,
• Bakır alerjisi veya Wilson hastalığı (bakır metabolizması bozukluğu) olanlar,
• Rahminde yapısal bozukluk (çift rahim, dar rahim, büyük myom veya polip) bulunanlar,
• İleri derece anemi, trombositopeni veya kanama bozukluğu olanlar,
• Pap smear sonucu normal çıkmayanlar,
• Jinekolojik kanser veya kanser şüphesi taşıyanlar,
• Nedeni belirlenemeyen anormal vajinal kanaması olanlar,
• Aktif genital enfeksiyonu (servisit, vajinit vb.) veya bağışıklık sistemi baskılanmış olanlar.