Yumurtalık (OVER) Kistleri

Yumurtalık Kistleri Nedir?

Yumurtalıklar, kadın üreme sisteminin sağ ve sol olmak üzere her iki tarafında konumlanan, her ay düzenli olarak yumurta hücresi üreten hayati organlardır. Üreme fonksiyonunun yanı sıra bu organlar, vücut dengesi için kritik öneme sahip olan östrojen ve progesteron hormonlarının salgılanmasından da sorumludur.

Follikül Kistleri ve Oluşum Süreci

Sıklıkla genç ve orta yaş grubundaki kadınlarda görülen follikül kistleri, yumurtlama sürecine bağlı olarak gelişim gösterir. Bu nedenle, yumurtlama fonksiyonunun azaldığı 40 yaşından sonra bu kistlere rastlanma oranı oldukça düşüktür. Normal bir adet döngüsünde, yumurta hücresini içeren kesecik (folikül) yaklaşık 2.5 cm büyüklüğe ulaştığında çatlar ve yumurtlama (ovulasyon) gerçekleşir.

Şayet folikül çatlamaz ve büyümeye devam ederse, içi sıvı dolu gergin bir baloncuk şeklinde follikül kisti meydana gelir. Genellikle 2-4 cm çapında olan bu kistler, çoğunlukla tıbbi bir müdahaleye gerek kalmadan kendiliğinden veya basit tıbbi tedavilerle ortadan kalkmaktadır.

Endometrioma (Çikolata Kisti) Nedir?

Genellikle 20’li yaşlarda daha sık teşhis edilen endometrioma, halk arasında çikolata kisti olarak bilinir. Normal şartlarda rahim iç tabakasını oluşturan ve her ay kanama ile dökülen endometrium dokusunun, rahim dışındaki bölgelere (özellikle yumurtalıklara) yerleşmesiyle oluşur. Yumurtalıklara yerleşen bu doku, her adet döneminde kendi içine kanayarak zamanla koyu kahverengi, yoğun kıvamlı bir sıvı birikimine yol açar.

Endometriozis hastalığının bir parçası olan bu kistler, karın içi organların birbirine yapışmasına neden olabilir. Bu durum hastada şu temel şikayetlere yol açabilmektedir:

• Ağrılı adet görme (dismenore) ve ağrının zamanla şiddetlenmesi,
• Cinsel ilişki esnasında ağrı hissi,
• İnfertilite (kısırlık) problemleri.

Yumurtalık Kistlerinin Belirtileri Nelerdir?

Yumurtalık kistleri her zaman belirgin semptomlar vermese de, büyüdüklerinde veya yapıları değiştikçe çeşitli klinik belirtilerle kendilerini gösterirler. En sık karşılaşılan belirtiler şunlardır:

• Kasık ağrısı ve karnın alt kısmında dolgunluk/basınç hissi,
• Adet düzensizliği, ağrılı adet görme veya adet görememe,
• İlişki esnasında ağrı duyulması,
• Çok büyük boyutlu kistlerde karında şişme veya ele kitle gelmesi,
• Göğüslerde hassasiyet ve dolgunluk,
• İdrar yolları ve bağırsaklara baskı sonucu oluşan şikayetler.

Bazı durumlarda kistin kendi sapı etrafında dönmesi (torsiyon), kist içine kanama veya kistin yırtılması (ruptür) gibi acil komplikasyonlar gelişebilir. Bu durumlarda şiddetli karın ağrısı, bulantı, kusma ve baygınlık hissi gibi ağır tablolar gözlemlenir.

Yumurtalık Kistleri Ne Zaman Ameliyat Edilmeli?

Her yumurtalık kisti cerrahi müdahale gerektirmez; ancak belirli kriterlerin varlığında ameliyat kararı uzman hekimler tarafından değerlendirilir. Cerrahi müdahale gerektiren durumlar şunlardır: