Psikoterapistiniz uzman mı psikopat mı ?

Psikoloji Mesleğine Artan İlgi ve Toplumsal Algı

Son yıllarda ülkemizde popülerliği hızla artan meslek dallarının başında psikoloji gelmektedir. Toplum içerisinde psikologlara karşı gösterilen yoğun ilgi, beraberinde ciddi bir merak ve beklentiyi de getirmektedir. Günlük yaşamda, sosyal çevrelerde veya toplu taşıma araçlarında mesleğinizi paylaştığınızda, genellikle kişisel sorunlara dair hızlı çözümler beklendiği görülmektedir.

Birçok kişi, karşılaştığı psikoloğu "ayağına gelen bir fırsat" olarak değerlendirerek yakınlarının veya kendisinin yaşadığı sorunlara dair anlık cevaplar aramaktadır. Ancak psikoloji, sadece sihirli kelimelerle sorunların yok edildiği bir alan değil; bilimsel temellere dayanan ciddi bir disiplindir. Bu yoğun ilginin yarattığı boşluk, maalesef yetkinliği olmayan kişilerin kendilerini ustaca gizleyerek bu alanı suistimal etmesine zemin hazırlamaktadır.

Psikoterapist Kimdir? Tanı ve Tedavi Yetkisi Kimdedir?

Psikolojik destek alma süreci, bireyin ruh sağlığını doğrudan etkileyen kritik bir yolculuktur. Bu noktada en önemli soru şudur: Psikoterapist kimdir ve bir sorun yaşandığında kime başvurulmalıdır? Bir uzmanın danışmanlığına talip olmadan önce, o kişinin akademik ve klinik yetkinliğini sorgulamak hayati önem taşır.

Ruh sağlığı desteği alacağınız kişinin minimum düzeyde Uzman Klinik Psikolog veya Psikoterapist unvanına sahip olması gerekmektedir. Uzun süreli yorgunluk, evlilik sorunları, olumsuz yaşam olayları veya çocuk gelişimi gibi insan ruhuyla ilgili her türlü konuda yetkinlik esastır. Yetkinliği olmayan kişilerden alınan destek, mevcut sorunları daha karmaşık ve içinden çıkılmaz bir hale getirebilir.

Ruh Sağlığı Alanında Uzman Olmayan Kişiler

Aşağıdaki profillere sahip kişilerin, tanı ve tedavi süreçlerinde yetkili olmadıkları unutulmamalıdır:

• Yaşam koçları ve kişisel gelişim danışmanları,
• Psikoloji dışındaki lisans bölümlerinden mezun olup sadece yüksek lisans yapanlar,
• Sadece lisans eğitimi almış (PDR, Psikoloji, Sosyoloji, Felsefe vb.) mezunlar,
• Herhangi bir diploması olmayıp kendi ekolünü oluşturduğunu iddia edenler.

Klinik Psikoloji ve Uzmanlık Gerekliliği

Psikoloji, en genel tanımıyla insan ve hayvan davranışlarını inceleyen bir bilim dalıdır. Ancak sadece psikoloji lisans mezunu olmak, tanı koyma ve tedavi uygulama yetkisi vermez. Klinik psikoloji ve psikoterapistlik, bu bilim dalının ciddi uzmanlık ve pratik eğitim gerektiren alt dallarıdır.

Tanı ve tedavi yetkisi olmayan, sadece kitap bilgilerine dayanarak kendisini uzman ilan eden kişilere başvurmak yerine, sorunlarınızı bir yakınınızla paylaşmak bazen daha güvenli bir seçenek olabilir. Bilinçsizce yürütülen psikoterapi süreçleri, bireyin ruh dünyasında geri dönülemez hasarlar bırakabilen "gizli bir cinayet" niteliği taşıyabilir.

Psikoterapist Seçerken Dikkat Edilmesi Gereken Kriterler

Ülkemizde henüz bir meslek yasası bulunmadığı için unvan kullanımı konusunda suistimaller yaşanabilmektedir. Bu durum, sahte uzmanların denetimden kaçmasına olanak tanımaktadır. Kendinize karşı olan sorumluluğunuz gereği, bir psikoterapist seçerken şu akademik geçmişi mutlaka sorgulamalısınız:

Terapi Yolculuğunda Güvenli Adımlar

Sosyal medyada popülerlik kazanmış veya televizyon programlarında fenomenleşmiş kişiler, her zaman bilimsel yetkinliğe sahip olmayabilir. Psikoterapi, uzman klinik psikoloğun işidir ve bu kişinin eğitimi süresince belirli bir saat süpervizyon (denetim altındaki klinik uygulama) almış olması şarttır.

Sonuç olarak, ruh sağlığı beden sağlığına benzemez. Yanlış müdahaleler fiziksel morluklar veya görünür yaralar bırakmaz; ancak ruhun derinliklerinde hissedilen, görülmeyen karanlıklar ve derin izler bırakır. Bu nedenle, ruhunuzu teslim edeceğiniz uzmanın "ehliyetini" sorgulamaktan çekinmeyiniz.

Klinik Psikolog / Psikoterapist
Özlem BUGUR