PROSTAT BÜYÜMESİ ve TEDAVİ ALTERNATİFLERİ

İyi Huylu Prostat Büyümesi (BPH) Hakkında Bilinmesi Gerekenler

İyi huylu prostat büyümesi, tıbbi adıyla Benign Prostat Hiperplazisi (BPH), erkeklerde yaşın ilerlemesiyle birlikte sıkça görülen bir sağlık durumudur. Prostat, idrar kesesinin hemen altında yer alan ve üretra adı verilen idrar kanalını çevreleyen, yaklaşık 18-20 gram ağırlığında bir bezdir. Temel görevi, meniyi oluşturan sıvının bir bölümünü üretmektir.

Prostat Büyümesi Nedir ve Neden Olur?

Prostat bezi, genellikle 30’lu yaşlardan itibaren büyümeye başlar. Bu büyüme süreci çoğu erkekte ciddi bir soruna yol açmasa da, özellikle prostatın iç kısmının genişlemesi idrar yoluna baskı yaparak tıkanıklığa neden olabilir. 60’lı yaşlardaki erkeklerin yarısından fazlasında, 80’li yaşlarda ise %90’ında BPH belirtileri gözlemlenmektedir.

Önemli bir ayrım olarak; BPH ile prostat kanseri farklı hastalıklardır. İyi huylu prostat büyümesi kansere dönüşmez; ancak her iki durum aynı anda görülebilir. Bu nedenle uzmanlar tarafından mutlaka ayırıcı tanı yapılmalıdır.

Prostat Büyümesi Belirtileri ve Semptom Grupları

BPH hastalarının yaşadığı şikayetler, tıkanıklığın derecesine göre farklılık gösterir ve iki ana grupta incelenir:

1. İrritatif Semptomlar

• Gündüz ve gece sık idrara çıkma.
• Aniden gelen ve kuvvetli idrar yapma isteği.
• İdrar yapma hissi oluştuğunda kontrolsüz idrar kaçırma.
• İdrar yaparken yanma hissi.

2. Obstrüktif (Tıkayıcı) Semptomlar

• İdrar akım hızında ve kalınlığında azalma.
• İdrarı başlatırken güçlük çekme.
• Kesik kesik veya çatallı idrar yapma.
• İdrar sonunda damlama ve idrarı tam boşaltamama hissi.
• İdrar yaparken ıkınma ihtiyacı duyma.

BPH’nın Yol Açabileceği Komplikasyonlar

Tedavi edilmeyen veya ilerleyen prostat büyümesi, vücutta ciddi hasarlara yol açabilir. Başlıca komplikasyonlar şunlardır:

• İdrar Retansiyonu: İdrar yolunun tam tıkanması sonucu idrar yapamama ve şiddetli ağrı durumu. Sonda takılması gerekebilir.
• Üriner Sistem Enfeksiyonu: Mesanede kalan idrarın iltihaplanması, yüksek ateş ve yanmaya sebep olur.
• Mesane Dekompesasyonu: Mesanenin genişleyip kasılma yeteneğini kaybetmesi. Bu durum kalıcı olabilir.
• Mesane Taşları: Tıkanıklık ve enfeksiyon nedeniyle minerallerin çökmesi sonucu oluşur.
• Böbrek Yetmezliği: Mesanedeki basınç artışı ve enfeksiyonların böbrek işlevlerini bozması sonucu ortaya çıkabilir.
• Hematüri: İdrardan kan gelmesi durumu.

Prostat Teşhisinde Kullanılan Yöntemler

Doğru tedavi planı için aşağıdaki teşhis yöntemleri stratejik öneme sahiptir:

1. Parmakla Rektal Muayene (PRM): Prostatın büyüklüğü ve kıvamı değerlendirilir.
2. PSA Testi: Kan düzeyindeki PSA artışı, enfeksiyon veya kanser belirtisi olabilir.
3. Kreatinin ve Üre Düzeyleri: Böbrek fonksiyonlarının kontrolü için bakılır.
4. İdrar Analizi: Enfeksiyon, taş veya tümör varlığını araştırmak için yapılır.
5. Üroflowmetre: İdrar akım hızının ve süresinin ölçülmesidir.
6. Ultrasonografi: Prostat yapısı, mesane taşları ve böbreklerin durumu incelenir.
7. IPSS Sorgulaması: Hastanın şikayet derecesini belirleyen skorlama sistemidir.
8. PMR Tayini: İdrar sonrası mesanede kalan miktar saptanır.
9. Ürodinami: Şikayetlerin kasılma bozukluğundan mı yoksa tıkanıklıktan mı kaynaklandığı anlaşılır.
10. Sistoüretroskopi: İdrar yolundan girilerek bölgenin gözle incelenmesidir.

Tedavi Seçenekleri ve Yöntemler

BPH tedavisi, hastanın durumuna göre medikal veya cerrahi olarak planlanır. Cerrahi zorunluluk yoksa ilk seçenek genellikle ilaç tedavisidir.

Medikal (İlaç) Tedavisi

• Alfa-blokerler: İdrar kanalını genişletmek için düz kasları gevşetir.
• 5-Alfa Redüktaz İnhibitörleri: Prostatın belirli oranda küçülmesini sağlar.
• Fitoterapi (Sabal Ekstresi): Bitkisel kökenli olup prostat üzerinde rahatlatıcı etki gösterir.

Cerrahi ve Girişimsel Tedavi Yöntemleri

Tekrarlayan enfeksiyonlar, mesane taşları, böbrek hasarı veya idrar yapamama durumlarında cerrahi müdahale önerilir:

Op. Dr. Murad Çeltik
İstanbul Cerrahi Hastanesi
Adres: Ferah Sokak No:22 Nişantaşı / İstanbul
İletişim: 444 44 24 | 0212 296 94 50
E-Mail: [email protected]