Polikistik over sendromu ( pcos)
Polikistik over sendromu ( pcos)

Polikistik Over Sendromu sık görülebilen bir durum. Yumurtalıklarda çok sayıda küçük kistler var. Bu kistlerin çokluğu veya kistlerin salgıladığı hormonlara olan duyarlılık kişideki problemlerin/ belitilerin boyutunu belirler. Bu kistlerin kanserle ilişkisinin olmadığı da bilinmeli.

Problemleri dört başlıkta inceliyebiliriz:
1- Vücutta normalden fazla tüylenme veya cilt problemlerinin olması.
2- Normaden fazla kilolu olma veya kilo almaya eğilim .
3- Adet düzensizlikleri .
4- İstendiğinde hemen gebe kalamama veya gecikerek gebe kalma durumu.

Polikistik overi olan bir kişide bu problemlerin görülebilirliği açısından çok sayıda olasılık var. Örneğin bu problemlerin hepsi de görülebilir veya polikistik overi olmasına rağmen bu problemlerden hiç biri görülmeyebilir. Bazen bir problem görülürken bir diğer problem ortaya çıkmayabilir veya iki problem görülürken diğer iki problem ortaya çıkmayabilir.

Poliktik Overe bağlı belirtilerin zamana bağlı ortaya çıkması da değişkenlik gösterebilir. Polikistik overi olmasına rağmen geçmişte ortaya çıkmamış belirtiler bugün veya gelecekte karşımıza çıkabilir. Bugün var olan sorunlar, kistler devam etmesine rağmen gelecek te karşımıza çıkmayabilir.

Polikistik overle ilgili iki önemli değerlendirmemiz var:
1- Polikistik overi olan kişide problemler ortaya çıkarsa bu duruma polikistik over sendromu diyoruz.
2- Herhangi bir belirti olmadan bu kistlerin var olabileceğini bilmemiz gerekir. Bu durumda kişinin polikistik overi vardır ancak polikistik over sendromu yoktur başka bir anlatımla kişinin polikistik overle ilgili şikayetleri yoktur.

Polikistik overi olup herhangi bir şikayeti olmayan kişiye genellikle tedavi vermiyoruz ve belli aralıklarla takip etmeyi öneriyoruz. Ancak polikistik overin gelecekte karşımıza çıkaracağı riskleri öngörerek bazen şikayetler olmadan da tedavi verebiliyoruz.

Polikistik over sendromunda belirtiler olmasına rağmen de her zaman tedavi önermiyebiliyoruz. Ancak şikayetler varsa ve kişi bu şikayetleri için destek istiyorsa bu durumda tedavi vermeliyiz.

Tedavi öncesi kişinin kilosunun ölçülmesi, hormonlarına, karaciğer enzimlerine , kan değerlerine bakılması önemlidir. Ayrıca kişide , diabet, guatr damar hastalıkları gibi sistemik hastalıkların olup olmadığı bilinmelidir.
Tedavi öncesi kişi şunları bilmelidir:
1- Tedavi uzun süreli olabilir.
2- Tedavi kesildikten belirsiz bir süre sonra şikayetler tekrar başlayabilir.
3- Tedavide kullanılan ilaçların yan etkisi olabilir veya kişi ilaçlara uyum sağlama konusunda sorun yaşayabilir.
4- İlaçlar kullanıldığı süre içinde dahi tüm şikayetleri düzelmeyebilir .
5- Bir ilaç tüm problemler için aynı anda yararlı olmayabilir. Örneğin tüylenmesi olan ve aynı zamanda gebe kalamıyan bir kişide tüylenmeye iyi gelen ilaçlar , gebe kalmasını ilaç kullandığı süre içinde engel olabilir. Böyle bir durumda önceliğe göre tedavi planlıyoruz. Gebe kalma öncelikliyse önce gebeliği sağlayacak ilaçlar veriyor, gebelik oluştuktan ve emzirme dönemi bittikten sonra tüylenme tedavisine başlayabiliyoruz. Buna benzer bir çok tedavi seçeneğini hastayla birlikte kararlaştırarak oluşturabiliyoruz.

Aslında mümkün olsa en iyi tedavi kistlerin yok edilebilmesidir. Ancak bugün için tüm küçük kistleri uzun süreli yok edebilecek tedavi veya ameliyat yok. Bu kistlerin yaklaşık 50 yaşına veya menopoza dek sürebileceği bilinmelidir. Bu anlamda şikayetlerinde bu döneme kadar değişkenlik göstererek devam edebileceği de bilinmelidir.

Kistleri yok edemediğimiz için polikistik over sendromlu kişide problem neyse ona yönelik tedaviler veriyoruz. Diğer problemlerle birlikte obesite de varsa ilaç tedavisinin yanında mutlaka obesiteyi düzeltmeye çalışıyoruz. Çünkü polikistik overin obesiteyi artırdığı , obesiteninde polikistik over problemlerini artırdığını biliyoruz. Burda bir kısır döngü yaşanabiliyor. Kistleri yok edemediğimizden dolayı bu kısır döngüyü kırmamızın tek yolu obesiteyi yok etmektir. Obesite mücadelesinin yanında kişideki problem neyse onun da tedavisini veriyoruz. Adet düzensizliği varsa; adet düzenleyici ilaçlar veriyoruz. Tüylenme varsa tüylenmeyi geçiren ilaçlar veriyoruz. Ayrıca epilasyonuda uygun kişilerde tedavisiye ek olarak öneriyoruz.
Polikistik over ile ilgili şikayetlerde bazı doğum kontrol hapları en önemli tedavilerimizden biridir. Doğum kontrol hapları kistleri yok etmemekle birlikte bu kistlerin hormonal etkisini baskılayabilmektedir. Bu durumda özellikle tüylenme ve adet düzensizliklerine iyi gelebilmektedir. Ancak bazı kişilerde iştah açıp kiloya neden olabilmesi kullanımını sınırlandırmaktadır. Polikistik overi olupta gebe kalmak istiyen birine doğum kontrol habı vermiyoruz. Ancak bazı durumlarda kistlerin hormonal etkisini baskılamak için 3-6 ay gibi bir süre doğum kontrol habı verip ardından doğum kontrol habını kesince birkaç aylığına gebe kalma olasılığını artırabiliyoruz.
Kistlerin ameliyatla alınma durumu sıklıkla karşılaştığımız bir soru. Bu kistlerin bir kısmı laporoskopik ameliyatla eritilebiliyor. Ancak yaklaşık bir yıl içinde eritilenlerin yerine yenilerinin gelmesi bu yöntemin sıklıkla kullanılmasının önündeki engel olarak duruyor. Bu nedenle bu ameliyatı gerekmedikçe tercih etmiyoruz. Ancak polikistik overi olupta uzun süre gebe kalamayan bazı kişilerde diğer tedavilere de cevap alamıyorsak bu ameliyatı tercih edebiliyoruz. Çünkü ameliyatı takip eden bir yıl içinde gebelik olasılığının arttığını biliyoruz.

Polikistik overin hipertansiyon gibi diyabet gibi uzun süreli bir problem olduğu bilinmeli, şikayetler olsun olmasın belli aralıklarla takip gerektiği unutulmamalıdır.


Antalya Kadın Doğum uzmanlarına ulaşmak icin tıklayın!