Aşırı Fedakarlık: Kendinden Vazgeçmenin Psikolojik Boyutları ve Nedenleri

PATOLOJİK FEDAKARLIK NEDİR?

Kişinin kendi düşüncelerini, ihtiyaçlarını ve değerlerini yok sayarak karşısında ki insan için kendini feda etme durumudur. Bu durum kişiler için yıkıcı ve işlevsizdir. Bu kişilerin amacı aşırı fedakarlık yaptıkları insanlar tarafından değer ve önem görme isteğidir. Yaptıklarının fark edilmesini isterler. Bu kişiler bir noktadan sonra kendi kişiliklerini kaybetme riski taşırlar. Kendilerine olan değerlerini, saygılarını ve özgüvenlerini kaybederler. Kendi düşündüklerini ve hissetiklerini kendileri dahi önemsemez hale geldikleri için kendilerini boşlukta hissederler. Genellikle hayır demekte çok zorlanırlar. Aşırı fedakarlık yapan kişilerde stres, depresyon, anksiyete ve ilişkilerde problemler gibi çeşitli psikolojik sorunlarda ortaya çıkmaktadır. Çünkü kişi karşı tarafa bağımlı haldedir ve kendisinin hayatta ki amacını ve değerini unutur

Yapay Zeka ile geliştirilmiş versiyon

İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir

Aşırı Fedakarlık Nedir?

Aşırı fedakarlık, bireyin kendi düşüncelerini, ihtiyaçlarını ve temel değerlerini yok sayarak, karşısındaki insan için kendini feda etmesi durumudur. Bu davranış kalıbı, birey için oldukça yıkıcı ve işlevsiz bir süreç olarak tanımlanır. Bu tutumu sergileyen kişilerin temel amacı, fedakarlık yaptıkları insanlar tarafından değer ve önem görme isteğidir.

Aşırı Fedakarlığın Psikolojik Sonuçları

Bu bireyler, yaptıkları eylemlerin ve gösterdikleri çabanın çevreleri tarafından fark edilmesini arzularlar. Ancak bu süreç, bir noktadan sonra kişinin kendi kişiliğini kaybetme riskiyle karşı karşıya kalmasına neden olur. Kendilerine olan değerlerini, saygılarını ve özgüvenlerini yitiren bireyler, kendi hislerini dahi önemsemez hale geldikleri için derin bir boşluk hissi yaşarlar.

Aşırı fedakarlık eğilimi olan kişilerde görülen yaygın belirtiler ve sonuçlar şunlardır:

Hayır demekte aşırı derecede zorlanma,
Kronik stres, depresyon ve anksiyete,
İlişkilerde bağımlılık ve çeşitli iletişim problemleri,
Hayat amacını ve kişisel değerini unutma.

Çocukluk Dönemi ve Değersizlik Şeması

Aşırı fedakarlık örüntüsüne sahip bireylerde genellikle değersizlik şemaları aktiftir. Bu kişiler, ihtiyaç duydukları sevgi ve değeri görebilmek adına bu davranışları sergilerler. Bu durumun kökeninde, ailenin çocuğu koşullu sevdiği ortamlar yer alabilir.

Çocuk, onaylanması ve kabul görmesi için mutlaka bir şeyler yapması gerektiğini öğrenerek büyür. Çocukluk döneminde ailesinden yeterli ilgiyi ve onayı alamayan bireyler, yetişkinlikte bu açığı etraflarındaki insanlarla kapatmaya çalışarak onlardan onay ve sevgi beklerler.

Ayn Rand’ın Değer ve Karşılıklılık Görüşü

Düşünür Ayn Rand, iki birey arasındaki değer durumunun mutlaka karşılıklı olması gerektiğini savunur. Rand'a göre, bir insana ne derece yardım edileceği ve bu uğurda nelerin feda edilebileceği, o insanın da diğeri için feda edebileceği unsurlarla doğru orantılı olmalıdır. Bu noktada bireyin, her şeyden önce kendi benliğini düşünmesi gerektiği vurgulanmaktadır.

Kavram	Açıklama
Temel Motivasyon	Değer görme ve onaylanma isteği
Risk Faktörü	Kişilik kaybı ve özgüven eksikliği
Psikolojik Etki	Stres, anksiyete ve bağımlı ilişkiler
Köken	Koşullu sevgi ve çocukluk dönemi onay eksikliği

Etiketler

Patolojik nedirAşırı fedakarlık şemasıAşırı fedakarlık neden iyi değildirAşırı fedakarlık ilişkilerde yarar sağlamazAşırı fedakarlık neden mutsuzluk getiriraşırı fedakarlıkpatoloji

Yazar Hakkında

Psk. Gamze Dereköy

Psikoloji

Psikolog Gamze Dereköy, Çankaya Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Psikoloji (İngilizce) Bölümü’nden mezun olmuştur. Lisans sürecinde Çankaya Üniversitesi’nde yarı zamanlı çalışmıştır. Üniversitenin akademik ve kültürel çalışmalarında yer alıp okulu temsilen eğitim fuarlarına katılarak yazılı ve görsel medyada etkinlik çalışmaları yapmıştır. Bunun yanı sıra lisede ve üniversite de okuyan öğrencilere stres yönetimi ve kariyer planlaması üzerine eğitim vermiş ve bireysel görüşmeler yapmıştır. Düzakın Terapi Merkezi, Bambu Kreş ve Gündüz Bakımevi, Ankara Şehir Hastanesi, Kentpark Avm İnsan Kaynakları departmanı, Sport Center Academy İnsan Kaynakları departmanı gibi birçok kurumda çalışmış ve deneyimler elde etmiştir. Bu kurumlarda bireysel görüşmeler, grup görüşmeleri ve seminerler gerçekleştirmiştir. Ekol ve test eğitimlerini tamamlamıştır. Çocuk- Ergen- Yetişkin Bilişsel Davranışçı Terapi, Şema Terapi, Aile ve Çift Terapisi, Çözüm Odaklı Terapi, Grup terapisi, Oyun Terapisi, Masal Terapisi, İlişki Danışmanlığı Eğitimi, Kayıp ve Yas Terapisi Eğitimi, Klinik Psikopatoloji Eğitimi, Kişilik Bozuklukları Eğitimi, Çocuklarda Dikkat Dağınıklığı Eğitimi , Disleksi Eğitimi, Çocuk ve Ergen Psikolojisi Müdahale Programı, Çocuklarda Mahremiyet Eğitimi, Psikolojik Sağlamlık Eğitimi, Mindfulness Becerilerin Psikoterapide Kullanımı Eğitimi gibi birçok ekol ve eğitimi başarıyla tamamlamıştır. Bunun yanı sıra Çocuk ve Yetişkin Değerlendirme testeğitimlerini başarıyla tamamlamıştır ve uygulayıcıdır. Şuan kendi ofisinde aktif olarak online ve yüz yüze olmak üzere danışan görmektedir.

Devamı...