Panik Atak Nedir, Panik Bozukluktan Farkı Nedir?
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Panik Atak Nedir? Belirtileri ve Tanı Kriterleri
Panik atak, aniden ortaya çıkan ve yoğun korku ya da rahatsızlık hissiyle karakterize olan bir süreçtir. Bir durumun panik atak olarak tanımlanabilmesi için belirtilerin en az 10 dakika sürmesi ve aşağıda yer alan semptomlardan en az 4 tanesinin aynı anda görülmesi gerekmektedir.
Panik Atak Belirtileri Nelerdir?
Panik atak sırasında bireylerde görülebilecek temel belirtiler şunlardır:
- Çarpıntı, kalp atımının belirgin şekilde hissedilmesi veya kalp ritminde hızlanma.
- Terleme.
- Titreme ya da sarsıntı hissi.
- Nefes darlığı ya da boğuluyor gibi hissetme.
- Soluğun kesilmesi.
- Göğüs ağrısı ya da göğüste sıkıntı hissi.
- Bulantı ya da karın ağrısı.
- Baş dönmesi, sersemlik hissi, düşecekmiş ya da bayılacakmış gibi olma.
- Kontrolünü kaybedeceği ya da çıldıracağı korkuları.
- Ölüm korkusu.
- Uyuşma ya da karıncalanma hisleri.
- Üşüme, ürperme ya da ateş basması.
Söz konusu belirtiler genellikle 10 dakika gibi bir sürede yoğunlaşarak doruk noktasına ulaşır ve ardından yavaş yavaş azalma eğilimi gösterir.
Panik Atak Bir Hastalık mıdır?
Klinik açıdan panik atağı tek başına bir hastalık olarak tanımlanmaz. Aksine bu durum; yaygın anksiyete bozukluğu, panik bozukluk, sosyal fobi, agorafobi ve özgül fobi gibi psikolojik rahatsızlıkları olan kişilerin deneyimleyebileceği bir sıkıntı atağıdır.
Farklı psikolojik tablolarda panik atağın tetiklenme biçimleri şu şekilde örneklendirilebilir:
| Rahatsızlık Türü | Tetikleyici Unsur | Atak Durumu |
|---|---|---|
| Yaygın Anksiyete Bozukluğu | Tehlike algısı | Anksiyeteyi tetikleyen bir tehlike anında atak gelişebilir. |
| Sosyal Fobi | Sosyal performans | Sunum yapmadan hemen önce atak yaşanabilir. |
| Agorafobi | Kapalı/Kalabalık alan | Metroya binmek zorunda kalındığında atak görülebilir. |
| Özgül Fobiler | Fobi nesnesi | Uçak fobisi olan birinin uçağa binmesiyle atak tetiklenebilir. |
| Travma Sonrası Stres | Travmatik anı | Deprem travması olan birinin hafif bir sarsıntı sonrası atak geçirmesi mümkündür. |
Panik Bozukluk Teşhisi Ne Zaman Konulur?
Herhangi bir dış sebep olmaksızın, nedensiz yere başlayan ve belirli dönemlerde tekrarlayan ataklar söz konusuysa tablo değişmektedir. Kişi, yeni bir atak geçirmemek için belirli davranışlardan kaçınıyorsa (örneğin; daha önce araçta atak geçirdiği için araba kullanmayı bırakması) ve atağın kendisinden ya da sonuçlarından (kalp krizi geçirme, kontrolü kaybetme, çıldırma) yoğun korku duyuyorsa, bu durumda panik bozukluk teşhisi değerlendirilir.
Ayırıcı Tanı ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
Yaşanan atakların panik atak olarak kabul edilebilmesi için bu durumun herhangi bir fiziksel rahatsızlıkla ilişkili olmaması şarttır. Belirtiler; kalp krizi, hipoglisemi, hipertiroidi ya da madde kullanımı sonrası gelişen semptomlarla karıştırılmamalıdır.
Eğer panik atak rahatsızlığı yaşıyorsanız, bu süreci profesyonel bir şekilde yönetmek ve yaşam kalitenizi artırmak için mutlaka psikolojik destek almayı tercih etmelisiniz.
