ORTODONTİ TEDAVİSİ

Ortodonti Nedir? Diş ve Çene Yapısındaki Bozuklukların Tedavisi

Ortodonti, genetik veya konjenital (doğuştan gelen) nedenlerle dişlerin ağız içinde normalden farklı şekil ve konum bozukluklarıyla birlikte görüldüğü, dişsel ve çenesel bozuklukların tedavi edildiği uzmanlık dalıdır. Başlangıçta temel olarak estetik kaygılarla tercih edilen bu bilim dalı, günümüzde kapsamını genişleterek hem estetik hem fonksiyon hem de fonasyon (konuşma) açısından bir gereklilik haline gelmiştir.

Ortodontik Tedavilerin Gerekliliği ve Önemi

Ortodontik tedaviler, genellikle protetik uygulamalarla düzeltilemeyecek durumlarda ya da bu tür işlemlerin tıbbi ve etik açıdan sakıncalı olduğu vakalarda tercih edilir. Ancak, çenesel ve dişsel bozuklukların, çapraşıklıkların ve dişlerin çene kemiği ile olan uyumsuzluklarının giderilmesinde ilk akla gelmesi gereken yöntem ortodontidir.

Ağızda bulunan her türlü malokluzyon (kapanış bozukluğu) kendine has bir dengeye sahiptir. Ortodonti, mevcut hatalı dengeyi değiştirerek daha doğru ve sağlıklı bir yapı kurmayı hedefler. Dişler, çene kemiğine elastik bağlar yardımıyla tutunur. Tedavi sırasında kullanılan braketler, tellerin uyguladığı kuvveti dişlere ileterek bu bağların bir yönde sıkışmasına, diğer yönde ise gerilmesine neden olur.

Diş Hareketinin Biyolojik Mekanizması

Ortodontik kuvvetler altında dişlerin hareket etmesi, kemik dokusundaki değişimlerle mümkündür. Bu süreç şu şekilde işler:

• Rezorpsiyon (Kemik Erimesi): Sıkışma yönünde kemik dokusunda erime meydana gelir.
• Apozisyon (Kemik Oluşumu): Gerilme yönünde ise yeni kemik dokusu oluşur.
• İyileşme Süreci: Kemik yapımı, yıkım sürecinden daha yavaş gerçekleştiği için hareket eden dişin arkasında bir süre boşluk kalabilir.

Ortodontik Müdahale Gerektiren Durumlar

Aşağıdaki belirtilerin gözlemlendiği durumlarda, tedavi süreci için geç kalınmadan bir uzmana başvurulmalıdır:

• Dengeli olmayan yüz ve çene yapısı,
• Ağızdan solunum yapılması,
• Parmak emme, tırnak yeme, yanak ve dudak ısırma alışkanlıkları,
• Uzun süreli biberon ve emzik kullanımı,
• Çiğneme ve konuşma fonksiyonlarında zorlanma,
• Aşırı ileride veya geride konumlanan çene yapısı,
• Fırlak dişler (önde konumlanmış dişler),
• Gömük veya yanlış yerde konumlanmış dişler,
• Süt dişlerinin vaktinden önce veya geç kaybedilmesi,
• Alt ve üst dişlerin temas etmemesi veya aşırı temas etmesi.

Ortodontik Tedavi Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Ortodontik süreçlerle ilgili hastaların merak ettiği temel bilgiler aşağıda maddeler halinde sunulmuştur:

• Tedavi Süresi: Ortodontik tedaviler genellikle 6 ay ile 36 ay arasında tamamlanır.
• Alışma Süreci: Apareylere ve braketlere alışma süresi ortalama 7-10 gündür.
• Uzmanlık: Bu tedaviler kesinlikle bir ortodonti uzmanı tarafından gerçekleştirilmelidir.
• Başlangıç Yaşı: Aktif ortodontik tedaviler çoğunlukla 9-14 yaşları arasında başlamaktadır.
• Ağrı Durumu: Uygulama seansları tamamen ağrısız işlemlerdir.
• Ağız Hijyeni: İyi bir hijyen sağlanmazsa, braket çevresinde biriken gıdalar diş çürüklerine yol açabilir.
• Beslenme: Sert gıdalardan kaçınılmalı ve ön dişlerle koparma hareketi yapılmamalıdır.
• Estetik Seçenekler: Görünmezlik isteyenler için lingual teknik (diş arkası teller) veya şeffaf braketler mevcuttur; ancak bu yöntemlerde tedavi süresi daha uzundur.
• Pekiştirme Tedavisi: Tedavi sonrasında pekiştirme süreci uygulanmazsa dişler eski konumuna dönebilir.