Orta kulak iltihapları

Akut Orta Kulak İltihabı (Acute Otitis Media) Nedir?

Akut orta kulak iltihabı, orta kulak boşluğunun iltihabi bir hastalığı olup genellikle kulak ağrısı, kulak akıntısı, işitme kaybı ve ateş gibi belirtilerle kendini gösterir. Çocukluk çağında en sık karşılaşılan sağlık sorunlarından biri olan bu durum, 3 yaşına kadar olan çocukların yaklaşık %75'inde en az bir kez görülmektedir.

Bu hastalık genellikle bakteri kökenlidir. Enfeksiyona en sık neden olan mikroorganizmalar şunlardır:

• S. Pneumonia
• H. Influenza
• M. Catarrhalis

Orta Kulak İltihabının Belirtileri Nelerdir?

Orta kulak iltihabının en yaygın ve belirgin semptomu kulak ağrısıdır. Ancak 2 yaşından küçük çocuklarda ağrı hissi farklı şekillerde dışa vurulabilir. Küçük çocuklarda şu belirtilere dikkat edilmelidir:

• Huzursuzluk ve sürekli ağlama
• Hasta kulağın çekiştirilmesi
• İştahsızlık
• Yüksek ateş

Orta Kulak İltihabı İçin Risk Faktörleri

Hastalığın gelişimini tetikleyen veya görülme sıklığını artıran başlıca risk faktörleri şunlardır:

Hastalığın Bulguları ve Teşhis Süreci

Orta kulak iltihabının evrelerine göre muayene bulguları değişiklik gösterir:

1. Başlangıç Aşaması: Kulak muayenesinde kulak zarı kızarmış olarak gözlemlenir.
2. İlerleme Aşaması: Biriken iltihap nedeniyle kulak zarında kızarıklıkla birlikte dışa doğru bombeleşme oluşur.
3. Akıntı Aşaması: İltihap dışarı akmaya başlar ve genellikle bu aşamada kulak zarında delinme meydana gelir.

Yapılan işitme testlerinde, etkilenen kulakta genellikle hafif-orta derecede iletim tipi işitme kaybı tespit edilir.

Orta Kulak İltihabında Tedavi Yöntemleri

Tedavi sürecinde antibiyotik kullanımı uzmanlar arasında tartışmalı bir konu olsa da, olası komplikasyonları önlemek adına sıklıkla tercih edilir.

• Antibiyotik Seçimi: Birçok kaynakta ilk seçenek amoksisilin olarak belirtilse de, ülkemizdeki direnç oranları nedeniyle amoksisilin-klavulonik asit veya sefalosporinler öncelikli olarak kullanılabilir.
• Tedavi Süresi: Antibiyotik tedavisinin kesintisiz 10 gün sürmesi kritiktir.
• Destekleyici Tedavi: Hastanın ağrısını dindirmek ve ateşini düşürmek için analjezik (ağrı kesici) kullanımı gereklidir.

Tedavi Edilmeyen İltihabın Komplikasyonları

Zamanında müdahale edilmeyen orta kulak iltihabı şu ciddi sorunlara yol açabilir:

• Akut mastoidit ve yüz felci
• İç kulak enfeksiyonu (labirentit)
• Subperiosteal abse ve petrozit
• Menenjit ve beyin absesi

Kronik Orta Kulak İltihabı (Kronik Otitis Media)

Orta kulak boşluğundaki enfeksiyonun 3 aydan uzun süre devam etmesi durumuna kronik orta kulak iltihabı denir. Bu durum üç ana kategoride incelenir:

1. Kulak Zarının Delik Olduğu Kuru Kulaklar

Bu durumda aktif bir enfeksiyon yoktur ancak geçmiş enfeksiyonların bir sekeli olarak kulak zarı delik kalmıştır.

• İşitme Kaybı: Genellikle 20-40 dB civarındadır; kemikçik hasarı varsa bu oran artar.
• Tedavi: 3 ayı geçen delinmelerin kendiliğinden kapanma şansı kalmadığı için timpanoplasti ameliyatı ile onarılması gerekir.

2. Kulak Zarının Delik Olduğu Akıntılı Kulaklar

Aktif bir iltihabi sürecin devam ettiği bu durumda genellikle kötü kokulu akıntı ve 30-60 dB arası işitme kaybı görülür.

• Tedavi Süreci: Öncelikle ağızdan antibiyotik ve kulak damlaları ile enfeksiyon kurutulur.
• Cerrahi Müdahale: İlaç tedavisine yanıt alınamazsa, menenjit ve beyin absesi gibi riskleri önlemek için timpanomastoidektomi ameliyatı uygulanmalıdır.

3. Kolesteatomlu Kulaklar

Kolesteatoma, deri dokusunun orta kulak gibi olmaması gereken bir yerde bulunmasıdır. Bu doku büyüdükçe çevresindeki kemik yapıyı eritir ve çürütür.

• Tehlikeleri: Kemikçiklerin erimesine, yüz felcine, iç kulak tahribine ve beyin absesine yol açabilir.
• Tedavi: Kolesteatomanın ilaçla tedavisi mümkün değildir. Tek çözüm yolu cerrahi olarak dokunun tamamen temizlenmesidir.