OMUZ KİREÇLENMESİ(ARTROZU) ve OMUZ PROTEZİ
Omuz Kireçlenmesi Nedir?
Omuz kireçlenmesi, eklemimizi oluşturan kemiklerin ucundaki koruyucu kıkırdağın zamanla aşınması ve incelmesi durumudur. Eklemde "kayganlık" azalır, kemikler birbirine sürtünmeye başlar. Bu da:
-
Ağrı
-
Hareket kısıtlılığı (kolunuzu kaldırmakta, sırtınıza uzatmakta zorlanma)
-
Sertlik ve tutukluk hissi
-
Bazen çıtırtı sesi (krepitasyon)
gibi belirtilere yol açar.
Öncelikle: Cerrahi Dışı Tedaviler
Ameliyat, her zaman ilk seçenek değildir. Birçok hasta bu yöntemlerle rahatlayabilir:
-
Yaşam Tarzı Değişiklikleri: Ağrıya neden olan hareketlerden kaçınmak.
-
Fizik Tedavi ve Egzersizler: Omuz çevresi kasları güçlendirmek eklemi destekler, hareket açıklığını korur.
-
İlaç Tedavisi: Ağrı kesiciler ve antienflamatuar ilaçlar.
-
Enjeksiyonlar: Eklem içi kortizon veya hyaluronik asit iğneleri ağrıyı azaltabilir.
Bu yöntemler yeterli rahatlamayı sağlamazsa ve ağrı artık günlük yaşamınızı (giyinme, kişisel bakım, uyku) ciddi şekilde etkiliyorsa, omuz protezi ameliyatı gündeme gelebilir.
Omuz Protezi Ameliyatı Ne Zaman Gerekli?
Doktorunuz, röntgen ve muayene bulgularınıza göre eklemdeki harabiyetin ileri düzeyde olduğuna karar verirse, protez önerebilir. Protez, aşınmış eklem yüzeylerinin yapay parçalarla değiştirilmesidir. Amacı ağrıyı ortadan kaldırmak ve hareketi geri kazandırmaktır.
Omuz Protezi Türleri Nelerdir?
-
Total Omuz Protezi (Anatomik): Omuz eklemini oluşturan kürek kemiğindeki yuva (glenoid) ve kol kemiğinin topuzu (humerus başı) değiştirilir.
-
Ters Omuz Protezi: Rotator manşet adı verilen tendon grubu da hasarlıysa tercih edilir. Mekanizma tersine çevrilir: topuz kürek kemiğine, yuva ise kol kemiğine takılır. Bu, kasların farklı çalışmasını sağlayarak ağrısız hareketi mümkün kılar.
-
Kısmi (Parsiyel) Omuz Protezi: Sadece kol kemiğinin top kısmı değiştirilir.
Ameliyat ve Sonrası Süreç
-
Ameliyat: Genel anestezi altında, 1-2 saat sürer.
-
Hastanede Kalış: 1-2 gün
-
Rehabilitasyon: Protezin başarısı, fizik tedavinin düzenli ve doğru yapılmasına bağlıdır.
-
İlk günlerde: Kol askısı kullanılır. Doktorunuzun gösterdiği hafif hareketlere başlanır.
-
İlk 6 hafta: Ağrısız hareket açıklığı egzersizleri ön plandadır.
- 12. haftadan sonra: Kademeli olarak güçlendirme egzersizlerine geçilir.
-
-
İyileşme Süreci: Günlük aktivitelere dönüş 6-12 haftayı bulabilir.
Önemli Hatırlatmalar
-
Protez ameliyatı bir ortak karar sürecidir. Ortopedi doktorunuzla tüm beklentilerinizi, riskleri ve iyileşme sürecini detaylı konuşun.
-
Fizik tedavi şarttır. Ameliyat kadar önemli bir adımdır.
-
Protezlerin ömrü sınırlıdır. Günümüzde kaliteli protezler 15-20 yıl veya daha uzun süre kullanılabilmektedir. Aktivite düzeyiniz, protezin ömrünü etkiler.
Son Söz: Omuz kireçlenmesi, günlük hayatı zorlaştıran bir durum olsa da, günümüzde etkili tedavi seçenekleri mevcuttur. Doğru hasta, doğru zamanlama ve doğru cerrahi teknikle ağrısız ve hareketli bir omuza yeniden kavuşmak mümkündür.
Unutmayın, bu yazı yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka bir Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanına başvurunuz.
