Obeziteye yol açan ve farkına varılması gereken düşünceler
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Obezite Cerrahisinde Davranış Değişikliğinin Önemi
Obez bireylerde kalıcı başarıya ulaşmanın temel taşı, ameliyat sonrası süreçte davranış değişikliğini tam anlamıyla gerçekleştirmektir. Psikolojik tedavinin kilit noktası olan bu değişim, ancak bireyin düşünce şeklini değiştirmesi ile mümkün olur. Düşünce kalıpları üzerinde köklü bir değişim sağlanmadan, sergilenen yeni davranışların uzun vadede kalıcı olmasını beklemek gerçekçi bir yaklaşım değildir.
Bireylerin sergiledikleri davranışları bir farkındalık çerçevesi içerisinde yorumlamaları gerekir. Bu noktada, obezite cerrahisinde psikolojik motivasyonun önemi net bir şekilde ortaya çıkmaktadır. Ameliyat sonrası dönemde sadece fiziksel bir değişim değil, aynı zamanda zihinsel bir dönüşüm hedeflenmelidir.
Bilişsel Yeniden Yapılandırma ve Terapötik Süreç
Eski ve istenmeyen davranış kalıpları olan tıkanırcasına yeme ve duygusal yeme gibi alışkanlıklar, genellikle çocukluk dönemine dayanan yararsız rutinlerdir. Bu alışkanlıkların yerini yeni ve yararlı davranışların alabilmesi için terapötik bir ortamda değerlendirme yapılması şarttır. Bu süreçte bireyin biliş sisteminin baştan yapılandırılması sağlanarak, kalıcı bir iyileşme hedeflenir.
Tüp mide ameliyatı sonrasında bireyin durumun ciddiyetini kavraması büyük önem taşır. Sorunun sadece görsel bir problem olmadığını, genel sağlık ve yaşam kalitesiyle doğrudan ilişkili olduğunu fark etmek, değişim yolculuğundaki en kritik başlangıç adımıdır.
Düşünce Hatalarımızı Nasıl Anlarız?
Kilo verme sürecinde bireylerin kendi gelişimlerini sabote etmelerine neden olan belirli düşünce hataları bulunmaktadır. Bu hataları tanımak, alternatif düşünceler geliştirmek ve süreci sağlıklı yönetmek adına hayati bir önem taşır.
| Düşünce Hatası | Tanımı | Örnek | Alternatif Düşünce |
|---|---|---|---|
| Hep ya da Hiç | Olayları sadece iki uç kategoride değerlendirme. | Diyette en ufak bir aksama yaşandığında “Battı balık yan gider” diyerek diyeti bozma. | Zararın neresinden dönersem kârdır. |
| Hemen Karara Varma | Bir gözlem yapıp bunun tek bir sonucu olabileceğine inanma. | Bu hafta kilo veremediğime göre kilo vermem imkansız. | İnsanlar her hafta kilo vermez, aynı ölçüde yemiş olsalar bile. |
| Geleceği Olumsuz Öngörme | Gelecek hakkında tek bir olumsuz öngörüde bulunma. | Gittiğim yerde ikram edilen tatlılara dayanamayacağım. | Kimse bana zorla bir şey yediremez. Öğrendiğim becerileri uygulayabilirim. |
| Geleceği Olumlu Öngörme | Olası sonuç hakkında fazla iyimser olma. | Sadece bir dilim pasta yiyip tatmin olacağım ve duracağım. | Geçmişime baktığımda hep daha fazlasını istediğimi görebiliyorum. |
| Olumluyu Yok Sayma | Olumlu eylemlerin sayılmadığını düşünme. | Birkaç kilo vermiş olmamın bir önemi yok, sadece hedefime ulaşırsam takdiri hak ederim. | Yaptığım her olumlu eylem için takdiri hak ediyorum. |
| Duygusal Nedenselleştirme | Hissedilen şeyin mutlaka doğru olduğuna inanma. | Kilo verme konusunda ümitsiz hissettiğime göre asla kilo veremeyeceğim. | Herkes zaman zaman ümitsizliğe düşebilir. Programıma sadık kalırsam kilo verebilirim. |
| Etiketleme | Kendini genel ve olumsuz bir şekilde tanımlama. | Çok yediğim için ben iradesizin tekiyim. | Tamamen iradesiz değilim, sadece kilo almama neden olan davranışlarda bulunuyorum. |
| Zihin Okuma | Başkalarının ne düşündüğünden veri olmadan emin olma. | Eğer çok yersem başkaları hakkımda olumsuz düşünür. | Ne yediğimle ilgilenenler olabilir ama bir kısmı da bunu umursamayacaktır. |
| Kendini Kandırma | Kendine mantıksız gelen şeylere o an inanma. | Bunu yiyebilirim, bu sayılmaz. | Kalori kaloridir, sayılmaması için bir neden yok. |
| İşe Yaramayan Kurallar | Çevresel etkenleri yok sayan katı kurallar koyma. | Yemek çöpe atılmaz. | Vücudumda bir artık olmasındansa, çöpte bir artık olması daha iyidir. |
| Alakasız İlişkilendirme | İlgisiz iki kavramı birleştirme. | O kadar sıkıntılıyım ki yemek yemeliyim. | Duygusal yeme kabul edilemez. Sıkıntımı başka yöntemlerle çözmeyi öğrenmeliyim. |
| Abartma | Ufak bir veri üzerinden genel bir kanıya ulaşma. | Yemek yemem tamamen kontrolümden çıktı. | Planlamadığım yiyecekler yedim ama şu an planıma geri dönebilirim. |
Psk. Merve PEHLİVAN
