Ebeveyn Beklentilerinin Çocuk Gelişimi Üzerindeki Etkileri ve Benlik Saygısı

‘NEYSEN O’ OLMAK

"Ben okulda daha iyi çalışman, evde uslu olman ya da seni bir hastalıktan kurtarmak için çalışmıyorum. Ben neysen olman için buradayım." Françoise Dolto'nun kendisine terapi almaya gelen veya getirilen çocuklara ettiği muhteşem sözler... Neyse o olmayı öğrendiği vakit insan özgürlüğünü seçmiş ve bireyselleşmiş olur. Başkalarının ihtiyaçları veya beklentileri için bir şeyler olmaya çalışmak, bir şeyler yapıp etmek yerine kendi ihtiyaçlarını gözeterek kararlar alabilir kendi hayatına dair. Kendi ihtiyaçlarını gözetmek demek, buradaki anlamıyla, elbette ki kendi ihtiyaçları uğruna insanların sınırlarını ihlal etmek veya bencillik demek değildir. Kendi ihtiyacını gözetmek, "ben bunu yapmayı gerçekten istiyor muyum?", "burada kendimi iyi hissediyor muyum?", "bu gerçekten de içimden gelerek yaptığım bir seçim mi?", "bana ne iyi gelir?" gibi soruları sorabilmektir. Hem kendi sınırlarını koruyabilmek hem de başkalarının sınırlarına saygı duyabilmektir. Neyse o olabilen biri ne istediğini ve istemediğini bilerek seçimlerini yapabilir ve seçimlerine sahip çıkabilir. En önemlisi, gerektiğinde "HAYIR" demeyi bilir.

Yapay Zeka ile geliştirilmiş versiyon

İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir

Ebeveyn Beklentileri ve Çocukların Bireyselleşme Süreci

Çocuklarımızı kendi arzularımıza ve geçmişte kendimiz için gerçekleştiremediğimiz beklentilere göre yönlendirmeye çalışmak, onların gelişimini olumsuz etkileyebilir. Bu tutum, uzun vadede çocuğun kendi hayatının sorumluluğunu alabilen bir birey olmasını engeller. Kendi ihtiyaçlarına yabancılaşan çocuk, yalnızca başkalarını memnun ederek var olabilen bir kişilik geliştirebilir.

Başarı ve Ruhsal Sağlık Arasındaki Hassas Denge

Ebeveynlerin yönlendirmesiyle bir çocuk çok başarılı olabilir ve tam olarak istenilen noktaya gelebilir. Ancak ulaştığı yer kendi tercihi değilse, ruhsal problemlerle karşılaşması kaçınılmaz bir hal alır. Geçmişi ve geleceği "keşkelerle" dolan birey, dışarıdan başarılı görünse de içsel bir mutluluk yakalayamaz. Bu noktada ebeveynlerin, kendi ihtiyaçlarını karşılarken çocuğun özgün ihtiyaçlarını göz ardı etmemesi kritiktir.

Ebeveynlerin Kendine Sorması Gereken Sorular

Çocuğunuzun sağlıklı bir gelişim süreci geçirmesi için şu soruların yanıtları büyük önem taşır:

Onun gerçek ihtiyaçlarının ne olduğunu hiç sordunuz mu?
Herhangi bir konuda "hayır, ben bunu istemiyorum" dediğinde bu kararını kabul edebildiniz mi?
İlgi duyduğu bir şeyi, siz "saçma" bulsanız veya küçümseseniz bile yapması konusunda onu desteklediniz mi?

Özgün Bir Benlik İnşası: "Neyse O Olmak"

Çocuğumuza belirli bir kalıba girmeyi öğretmek yerine "neyse o olma" özgürlüğünü tanıdığımızda, benlik saygısı gelişmiş ve kendi kararlarını alabilen bireyler yetiştiririz. Bu yaklaşım, çocuğun kendi potansiyelini gerçekleştirmesi için gerekli sorumluluğu almasını sağlar. Kendi benliğini bulan bir çocuk, dış dünyadan gelebilecek istismar ve manipülasyonlara karşı sağlam bir duruş sergileyebilir.

Gelişim Modeli	Sonuç
Ebeveyn Beklentisi Odaklı	Başkalarını memnun etme, sorumluluk alamama, ruhsal sorunlar
Özgün Benlik Odaklı	Yüksek benlik saygısı, karar alma yetisi, manipülasyona karşı direnç

Sonuç olarak, çocuklarımızın sağlıklı birer yetişkin olabilmeleri için onları kendi kalıplarımıza sokmak yerine, oldukları gibi kabul etmeli ve desteklemeliyiz. Bırakalım çocuklarımız "neyse o" olsun.

Görsel Referansı: Elisabeth Louise Vigee Le Brun - Julie Le Brun Looking in a Mirror (1786)

Etiketler

Çocuk yetiştirmekEbeveynler özgüvenli çocuk yetiştirirken nelere dikkat etmelineyse o olmakneysen o olabilmek

Yazar Hakkında

Uzm. Psk. Cansu Ayman

Psikoloji

Klinik Psikolog Elif Cansu Ayman 1992 Balıkesir doğumludur. Lise eğitimini Balıkesir Sırrı Yırcalı Anadolu Lisesi’nde tamamlamıştır. Lisans eğitimini Yeditepe Üniversitesi İngilizce Psikoloji bölümünde, %100 YÖK burslu olarak tamamlamış ve 2017 yılında mezun olmuştur. Ardından Kocaeli Üniversitesi’nde Pedagojik Formasyon eğitimini tamamlamıştır. 2021 yılında Üsküdar Üniversitesi Klinik Psikoloji Tezli Yüksek Lisans programından mezun olmuştur. Klinik psikoloji eğitimi boyunca Bilişsel Davranışçı Terapi ekolü eğitimi almıştır. Aynı zamanda yetişkin objektif testler ve MMPI (Minnesota Çok Yönlü Kişilik Envanteri), yine yüksek lisans süresince eğitimini gördüğü uygulamalardır. Marmara Üniversitesinden Aile Danışmanlığı Sertifikası almıştır. Marmara Sanat Akademisi’nde diksiyon ve seslendirme eğitimi almıştır. Kişisel gelişimi için psikanaliz ve varoluşçuluk ağırlıklı seminer, sempozyum ve kısa süreli eğitimlere katılmıştır. Moodist Psikiyatri Hastanesi ve NP Beyin Hastanesinde klinik gözlem ve uygulama içeren ve aynı zamanda psikopatoloji ve bağımlılık eğitimlerini kapsayan stajlarını tamamlamıştır. Boğaziçi Üniversitesinin Nöropsikoloji alanında Prof. Reşit Canbeyli tarafından yürütülen laboratuvar deneylerine asistan gözlemci olarak katılmıştır. Doç. Dr. Genel Cerrah Fırat Tutal’ın yanında Yeme Bozuklukları üzerine psikolojik gözlem yapmıştır. 1 yıl boyunca, Üsküdar Üniversitesi psikolojik danışmanlık biriminde süpervizyon eşliğinde, üniversite öğrencilerine psikolojik danışmanlık hizmeti vermiştir. 2021'de Varoluşçu Akademi’de Temel Varoluşçu Analiz Eğitimi almıştır. Yetişkin ve ergen bireysel, çift ve aile terapisi uygulamaya devam etmektedir.

Devamı...