NARSİSİZM DOSYASI: Volume 2, "Neden benim hayatımda bu narsist/ler !..."

Neden Sürekli Narsistleri Çekiyorum? Erken Çocukluk Döneminin Etkileri

“Neden hayatıma sürekli narsistleri çekiyorum?” sorusu, pek çok bireyin ikili ilişkilerinde karşılaştığı tekrarlayan döngülerin temelini oluşturur. Bu sorunun yanıtı, aslında siz henüz dünyaya gelmeden çok önce, erken çocukluk dönemindeki bağlarla yazılmaya başlanmıştır.

Nesne İlişkileri Kuramı ve İlişki Referansları

Nesne ilişkileri kuramları, temel bakım verenlerimizle (ebeveynlerimizle) kurduğumuz ilk bağların, yaşamın ilerleyen dönemlerindeki ilişkilerimiz için bir referans noktası oluşturduğunu savunur. Bu kurama göre, ilk nesnelerimizle geliştirdiğimiz etkileşimler, zihnimizde iki temel tasarım oluşturur:

1. Kendilik Tasarımı: Bireyin kendisini nasıl algıladığı.
2. Nesne Tasarımı: Bireyin karşısındaki kişiyi ve dış dünyayı nasıl konumlandırdığı.

Eğer ebeveyniniz sizi gören, anlamaya istekli, ihtiyaçlarınızla uyumlanan ve güvene dayalı bir ilişki kuran bir figürse; kendilik tasarımınız değerli, onaylanmış ve güvenilir olarak şekillenir. Bu durumda nesne tasarımınız ise anlayışlı, sınırlarınıza saygı duyan ve iş birlikçi bireyleri temsil eder.

İlişkilerde Tolerans Eşiği ve Hak Ediş İnancı

İlişki tercihlerindeki kilit nokta, bireyin “hak ettiğine inandığı muamele” düzeyidir. Bu kavram, partnerlerimizden göreceğimiz davranışlara karşı sahip olduğumuz tolerans eşiğini belirler.

Narsistik Ebeveynlerin Gelecekteki İlişkilere Etkisi

Narsistik özellikleri ağır basan bir ebeveynle büyüyen bireyler, gelecekteki ilişkilerinde istismar niteliğindeki davranışlara karşı geniş bir tolerans aralığı geliştirirler. Bu referans noktası nedeniyle, çevresindeki kişilerin olumsuz davranışlarını normalleştirme eğilimi gösterirler.

Örneğin; bu bireyler öğretmenlerinin cezalandırıcı tutumlarını doğal karşılayabilir veya romantik partnerlerinin manipülasyonlarını kültürel kabuller ve cinsiyet rolleriyle meşrulaştırabilirler. Ebeveynlerinden öğrendikleri doğru-yanlış skalası, kimlere hoşgörü göstereceklerini veya kimlere karşı sınır çizeceklerini doğrudan belirler.

Tanıdık Olanın Çekiciliği: Bilindik Cehennem

Psikolojik mekanizmalarımız, bizi her zaman “tanıdık ve aşina” olana doğru çeker. Öteden beri maruz kalınan psikolojik şiddet, bu bireyler için gündelik ve sıradan bir anlaşmazlık kategorisine girer. Bu süreçte özsaygı, özdeğer ve benlik sınırları gibi hayati kavramlar; bencillik veya suçluluk duygularıyla eşleşmiş olabilir.

Sonuç olarak benlik, her ne kadar acı duysa da bildiği ve tanıdığı insan profillerine yönelir. Bu durum, aynı senaryonun farklı aktörlerle tekrar tekrar oynanmasına neden olur. Konuyu, bu döngüyü özetleyen şu meşhur deyişle noktalamak yerinde olacaktır:

“The devil you know is better than the devil you don't” yani “Bilindik cehennem, bilinmedik cennetten yeğdir.”

Bu döngünün nasıl kırılacağını ise bir sonraki makalemizde detaylandıracağız.