DUYGU ODAKLI ÇİFT TERAPİSİ ''Sorun Eşinizde Değil Döngülerinizde !..''
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
İlişkilerde Değişim Beklentisi ve Terapi Süreci
Çiftler arasındaki bitmek bilmeyen çatışmalarda en sık karşılaşılan yakınma, eşin değişmesi koşuluyla ilişkinin veya evliliğin düzelebileceğine dair sarsılmaz inançtır. Terapi koltuğuna oturan istisnasız tüm çiftler, genellikle bu beklentiyle sürece dahil olurlar. Ancak profesyonel bir terapi sürecinde, eşlerin davranışlarının boşlukta oluşmadığını; aksine birbirini etkileyen mikro ifadeler, tutumlar ve duygusal iletilerle herhangi bir anlaşmazlığın fitilini ateşleyebildiklerini gözlemleriz.
Duygu Odaklı Çift Terapisi ve "Döngü" Kavramı
Bu noktada, Duygu Odaklı Çift Terapisi felsefesinin temel taşı olan "döngü" kavramı sahneye çıkar. Bu yaklaşıma göre, ilişkinizde siz ya da eşiniz tek başınıza problemli değilsiniz; yaşadığınız sorunlar, farkına varmadan içine düştüğünüz etkileşim döngüsünün bir sonucudur.
Kaçan ve Kovalayan Dinamiği Nasıl Oluşur?
İlişkilerde döngü genellikle bağlanma ve kimlik boyutları arasındaki çatışma ile aktifleşir. Bu süreci şu şekilde özetlemek mümkündür:
- Bağlanma Boyutu: Yakınlık ihtiyacı hisseden eş, bu ihtiyaçla partnerine yöneldiğinde talepleri zamanla ısrara dönüşebilir.
- Kimlik Boyutu: Özerklik ve bağımsızlık ihtiyacı duyan eş, bu ısrarlı talepleri kendi varlığına yönelik bir tehdit, yönlendirilme veya güç kullanımı olarak algılar.
- Etkileşim: Yakınlık isteyen eş takip edip kovaladıkça, kimlik özgünlüğünü korumaya çalışan eş kaçmaya başlar.
Sonuç olarak ihtiyaçlar karşılanamaz, sorunlar çözüme kavuşamaz ve uzlaşı gerçekleşmez. Bu negatif döngüler net bir şekilde anlaşılmadığı sürece süreç bu şekilde tekrarlanmaya devam eder.
İlişki Dinamiklerinde Formülasyon ve Duygu Analizi
Terapi sürecinde, bağlanma (yakınlık ihtiyacı) ve kimlik (özerklik, tanınma ve benlik onayı) boyutlarında ortaya çıkan vakalar titizlikle formüle edilir. İlişkiyi ve çatışma durumlarını anlamak adına farklı boyutlarda analizler yapılır:
| Boyutlar | Etkileşim Biçimleri |
|---|---|
| Bağlanma / Kimlik | Kaçan / Kovalayan |
| Bağlanma / Bağlanma | Baskın / Çekinik |
| Kimlik / Kimlik | Baskın / Baskın |
| Mix Boyutlar | Karma Dinamikler |
Bu formülasyonun ardından, çiftlerin ilişkilerini ve kendilerini tanımalarını sağlamak amacıyla duygu boyutları üzerinde çalışılır. Bu aşamada üç temel duygu türü ele alınır:
- Aracı (Sahte) Duygular: Timsah gözyaşları gibi işlevsel tepkiler.
- İkincil Duygular: Altta yatan gerçek üzüntüyü gizleyen öfke gibi duygular.
- Birincil Sahici Duygular: Kişinin en derindeki özgün ve gerçek hisleri.
Sahici Bir İlişki İçin Benliği Açmak
Duygu Odaklı Çift Terapisi felsefesini en iyi özetleyen yaklaşım, çiftlerin birbirlerini kapsayarak sevmeyi öğrenmeleri ve bu anlayışla becerilerini geliştirmeleridir. M. Buber (1958), bu durumu şu can alıcı ifadeyle vurgular:
"İki insanın sahici olarak gerçek benliğini bir diğerine açmadığı hiçbir evlilik ilişkisinde, o ilişkiden gerçek bir evlilik hayatı doğmaz."
