Miyom (Myom) Nedir ? Tanı ve Tedavisi
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Miyom (Myom) Nedir?
Miyom, tıp dilindeki adıyla Miyoma Uteri veya Fibromyoma, rahimin düz kas liflerinden ya da bağ dokusundan gelişen iyi huylu (selim) bir tümördür. Doğurganlık çağındaki kadınların yaklaşık %40'ında görülen bu yapılar, en sık 40 ve 50'li yaş gruplarında izlenmektedir. Özellikle çocuk sahibi olmak isteyen (infertilite) kadınlarda miyom varlığı, tedavi planlaması açısından kritik bir önem taşır.
Miyom Oluşumunda Risk Faktörleri
Miyomların gelişimine zemin hazırlayan çeşitli risk faktörleri bulunmaktadır. Yapılan araştırmalar doğrultusunda öne çıkan risk unsurları şunlardır:
- Doğum Yapmamış Olmak: Hiç doğum yapmamış kadınlarda risk daha yüksektir.
- Hormonal Dengeler: Yumurtlamanın olmamasına bağlı gelişen karşılanmamış östrojen üretimi.
- Obezite: İdeal vücut ağırlığının üzerindeki her 10 kilogram, miyom riskini %10 oranında artırır.
- Irksal Faktörler: Siyah ırkta, beyaz kadınlara oranla yaklaşık 4 kat daha sık görülür.
- Genetik Yatkınlık: Ailesinde miyom öyküsü olan kadınlarda görülme sıklığı daha fazladır.
Miyom Nedenleri ve Hormonal İlişki
Miyom gelişimini başlatan temel faktörler tam olarak bilinmese de, hormonların aşırı uyarımı ile doğrudan ilişkilidir. Miyomlar, kadının yaşam evrelerine göre farklı karakterler sergiler:
- Ergenlik Öncesi: Bu dönemde miyom gelişimi oldukça nadirdir.
- Menopoz Öncesi: En sık 40'lı yaşlarda, östrojenin karşılanmadığı dönemlerde görülür.
- Menopoz Sonrası: Hormon desteğinin çekilmesiyle miyomlar genellikle büyümeyi durdurur veya geriler.
- Gebelik Dönemi: Yüksek östrojen seviyeleri nedeniyle miyomlar hızla büyüyebilir.
- İlaç Etkisi: Menopoz benzeri durum yaratan ilaçlar miyomların küçülmesini sağlar.
Miyom Çeşitleri Nelerdir?
Miyomlar rahimdeki yerleşim yerlerine göre üç ana grupta sınıflandırılır:
| Miyom Türü | Yerleşim Yeri ve Özellikleri |
|---|---|
| Submüköz Miyom | Rahim boşluğuna doğru uzanan, kanamaya yol açan türdür. |
| Subseröz Miyom | Rahim duvarının dışına, karın boşluğuna doğru büyür. |
| İntramural Miyom | Rahim duvarının içinde gelişerek duvarı kalınlaştırır. |
Miyom Belirtileri ve Şikayetler
Miyomu olan kadınların sadece %20-30'unda şikayet görülür. Çoğu miyom belirti vermez ve rutin kontrollerde tespit edilir. En sık karşılaşılan belirtiler şunlardır:
- Düzensiz veya Aşırı Kanama: Rahim yüzeyinin artmasına bağlı uzun süren regl dönemleri ve anemi (kansızlık).
- Ağrı: Miyomun sapının dönmesi (torsiyon) veya beslenmesinin bozulması (dejenerasyon) sonucu oluşan şiddetli ağrılar.
- Baskı Hisseti: Mesane (idrar torbası) baskısı nedeniyle sık idrara çıkma veya bağırsak baskısı nedeniyle kabızlık.
- Üreme Sorunları: İnfertilite (kısırlık) veya tekrarlayan gebelik kayıpları.
- Karında Kitle: Göbeğe kadar uzanabilen büyüklükte ur oluşumu.
Miyom Tanısı ve Takibi
Miyom tanısı, uzman bir hekim tarafından yapılan kadın doğum muayenesi ve ultrasonografi ile kolaylıkla konulabilir. Şikayete yol açmayan miyomlarda hemen cerrahi müdahale gerekmez; 6-12 aylık periyotlarla düzenli takip yeterlidir. Miyomlarda kanserleşme riski (leomyosarkom) oldukça düşüktür (yaklaşık 1000'de 1-3).
Miyom Tedavi Yöntemleri
Miyom tedavisi; hastanın yaşına, çocuk istemine ve şikayetlerinin şiddetine göre kişiselleştirilmelidir.
Cerrahi Tedavi Seçenekleri
- Miyomektomi: Sadece miyomların alındığı, rahmin korunduğu işlemdir. Açık veya kapalı (laparoskopi) yöntemle yapılabilir.
- Histerektomi: Çocuk istemi olmayan veya rahmin korunmasının mümkün olmadığı vakalarda rahmin tamamının alınmasıdır.
- Vajinal Müdahale: Rahim ağzından vajinaya doğmuş miyomların çıkarılması.
İlaçla Tedavi
Hormon baskılayıcı ilaçlar miyomları geçici olarak küçültür. Bu yöntem genellikle cerrahi öncesi operasyonu kolaylaştırmak veya kan kaybını azaltmak amacıyla kullanılır. İlaç kesildiğinde miyomlar eski boyutuna döner.
Alternatif ve Yeni Yöntemler
- Uterin Arter Embolizasyonu: Miyomu besleyen damarların tıkanarak küçültülmesi.
- Elektromyolizis/Kriomyolizis: Endoskopik yöntemlerle miyomun yakılması veya dondurulması.
Gebelik ve Miyom İlişkisi
Gebeliklerin %3'ünde miyom izlenebilir. Yerleşim yerine göre miyomlar; düşük, erken doğum, plasentanın erken ayrılması ve doğum sonrası şiddetli kanamalara yol açabilir. Bu nedenle çocuk sahibi olmayı planlayan kadınların, miyom varlığı durumunda titizlikle değerlendirilmesi (HSG, Ultrason) ve gerekiyorsa gebelik öncesi tedavi edilmesi önerilir.
