MEME VE ENDOKRİN CERRAHİSİNDE GÜNCEL TANI VE TEDAVİ REHBERİ
1. GENEL KANSER YAKLAŞIMI VE ERKEN TANI
Kanser, vücut hücrelerinin kontrolsüz ve bağımsız çoğalmasıyla karakterize sistematik bir hastalıktır. Araştırmalar; akciğer kanseri için sigara, karaciğer kanseri için hepatit türleri ve tiroit kanseri için radyasyon gibi belirgin risk faktörlerini işaret etmektedir. Birçok kanser türünde en önemli başarı stratejisi **"erken tanı"**dır. Tarama testleri, herhangi bir klinik belirti ortaya çıkmadan önce yapılan kontrolleri kapsar.
2. MEME SAĞLIĞI VE MEME KANSERİ
Meme kanseri, kadınlarda en sık rastlanan kanser türüdür ve sistematik bir yapıdadır; yani memeden başlayıp diğer organlara yayılabilir. Kadınlarda daha yaygın olmakla birlikte, erkeklerde de görülebilmektedir.
2.1. Dikkat Edilmesi Gereken Belirtiler
Meme sorunları genellikle acil durumlar olmasa da, aşağıdaki bulgulardan biri fark edildiğinde vakit kaybetmeden bir uzmana başvurulmalıdır:
Memede yumru veya tek taraflı kitle oluşumu.
Meme hassasiyeti veya alışılmadık ağrı.
Meme ucu akıntısı (berrak, beyaz, yeşil veya kanlı).
Meme ucunun içe doğru dönmesi (retraksiyon).
Deride kızarıklık, buruşma veya portakal kabuğu görünümü.
2.2. Tanı ve Tarama Testleri
Doktorunuz bireysel durumunuza göre şu testleri planlayabilir:
Mamografi: Memenin özel röntgenidir; taramanın altın standardıdır.
Meme Ultrasonu: Ses dalgalarıyla kitlenin katı mı yoksa kistik (sıvı dolu) mi olduğunu belirler.
Meme Biyopsisi: Şüpheli dokudan iğne ile örnek alınarak laboratuvar incelemesine gönderilmesidir.
2.3. Tedavi Yöntemleri ve Multidisipliner Yaklaşım
Meme kanseri tedavisi, cerrahiden immünoterapiye kadar geniş bir yelpazeyi kapsar. Başarılı bir sonuç için "Meme Konseyi" (Cerrahi, Onkoloji, Radyoloji, Patoloji vb.) tarafından yönetilen multidisipliner bir yaklaşım şarttır.
Cerrahi Müdahale: * Mastektomi: Tüm meme dokusunun çıkarılması.
Meme Koruyucu Cerrahi: Sadece tümörün ve çevresindeki bir miktar sağlıklı dokunun çıkarılması.
Sistemik Tedaviler: Kemoterapi, radyoterapi, endokrin (hormonal) tedavi, hedefli tedaviler ve vücudun bağışıklık sistemini kullanan immünoterapi.
3. TİROİT VE ENDOKRİN CERRAHİSİ
3.1. Tiroit Kanserleri
Tiroit kanserlerinin tipik bir belirtisi yoktur; genellikle genel kontrollerde veya ultrasonda saptanan nodüllerle fark edilir. Aile öyküsü ve radyasyon geçmişi önemli risk faktörleridir. Temel tedavi, tiroit bezinin bir kısmının veya tamamının çıkarıldığı cerrahi müdahaledir.
3.2. Hipertiroidi (Zehirli Guatr)
Kanda tiroit hormonlarının yüksek seyretmesi durumudur. Tedavi edilmediğinde çarpıntı, titreme ve ciddi kardiyak (kalp) hasarlara yol açabilir. Özellikle gözlerin ileri fırlaması (egzoftalmus) olan vakalarda cerrahi tedavi "yüz güldürücü" sonuçlar vermektedir.
4. SONUÇ VE ÖNERİLER
Kanser tanısı almak stresli bir süreçtir ancak modern tıbbi yaklaşımlar ve erken teşhis ile birçok hasta tedaviden sonra sağlıklı bir yaşam sürmektedir. Duygusal sağlığın korunması, destek gruplarıyla iletişimde kalınması ve doktor talimatlarına tam uyum sağlanması iyileşme sürecinin ayrılmaz parçalarıdır.
